�να απ� τα αι�νια δειν� της ζω�ς η ορφ�νια, τα τελευτα�α δ�ο � τρ�α χρ�νια, �ρχισε να αυξ�νει τις επισκ�ψεις στα σπ�τια των Ελλ�νων. Θ�νατοι απ� καρδιακ�ς προσβολ�ς, σε ανθρ�πους ως τ�τε υγιε�ς και ν�ους, που το �γχος που �φερε η ανεργ�α και η κρ�ση τους κατ�λαβε αιφν�δια. Πατερ�δες και μαν�δες που κοιμ�θηκαν και δεν ξ�πνησαν ποτ� και ραγισμ�να παιδι� και �φηβοι να προσπαθο�νε να καταλ�βουνε τι συν�βη. Αυτ� �χω να αντιμετωπ�σω ως κομμ�τι της δουλει�ς μου. Αν σας αφορ� �μεσα � �μμεσα το θ�μα, τα παρακ�τω στοιχε�α, θα σας φανο�νε χρ�σιμα.
Το πρ�το πρ�γμα που πρ�πει να γνωρ�ζετε, ε�ναι πως τα παιδι� και οι �φηβοι θρηνο�νε και μ�λιστα περν�νε απ� τα �δια ακριβ�ς στ�δια π�νθους με τους εν�λικες. Τα 5 στ�δια του π�νθους ε�ναι τα εξ�ς:
-�ρνηση
-Θυμ�ς
-Διαπραγμ�τευση
-Κατ�θλιψη
-Αποδοχ�
Ε�ν θ�λουμε να βοηθ�σουμε το παιδ� να περ�σει απ� το πρ�το στο π�μπτο, το τελευτα�ο πρ�γμα που θ�λουμε να κ�νουμε ε�ναι να αρνηθο�με εμε�ς το γεγον�ς, να το κουκουλ�σουμε και να το πασπαλ�σουμε με χρυσ�σκονη, προσπαθ�ντας συνεχ�ς να κ�νουμε το παιδ� να «ξεχαστε�». Καταλαβα�νει π�ρα πολ� καλ� τ� �γινε και η βασικ� του αν�γκη ε�ναι να μη μει�νει κανε�ς τα συναισθ�ματ� του. Το παιδ� δε χρει�ζεται απλ� να ξεχνι�ται, αλλ� χρει�ζεται να μιλ�σει γι’ αυτ�, να κλ�ψει γι’ αυτ�, να θυμ�σει, να ξεσπ�σει, να βι�σει τον π�νο, ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΚΑΙ ΕΧΕΙ ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΝΑ ΘΡΗΝΗΣΕΙ.
�ταν ο θ�νατος του αγαπημ�νου προσ�που ε�ναι φυσικ�ς � αναμεν�μενος, τ�τε οι �νθρωποι περν�με ομαλ� απ� το �να στ�διο στο �λλο και το γιατρικ� του χρ�νου ε�ναι αρκετ�. �ταν πρ�κειται, �μως, για αιφν�διο θ�νατο, τα πρ�γματα δεν ε�ναι τ�σο απλ�. Χρει�ζεται πολ� περισσ�τερος χρ�νος και δ�ναμη, εν� η μετ�βαση στα στ�δια δεν ε�ναι ομαλ�, παρ� υπ�ρχουνε παλινδρομ�σεις και πισωγυρ�σματα. Η στ�ριξη του ψυχολ�γου παιδι�ν και εφ�βων καθ�σταται σε αυτ�ς τις περιπτ�σεις απαρα�τητη, εν� στη θεραπευτικ� διαδικασ�α πα�ζει θεμελι�δες ρ�λο, η καλ� συνεργασ�α του γονιο� � κηδεμ�να του παιδιο� με τον ψυχολ�γο. Στο στ�διο της �ρνησης, τα παιδι� ε�ναι σε μ�α μουδιασμ�νη ψυχολογικ� κατ�σταση και αισθ�νονται πως απλ� υπ�ρχουνε, αλλ� δε ζο�νε. Αισθ�νονται απ�ραντη μοναξι� και διαφορετικο� απ� τους φ�λους τους, αφο� ο θ�νατος του γονιο� ε�ναι κ�τι που τα μεγαλ�νει απ�τομα, κ�βοντας τα ουσιαστικ� σημε�α επαφ�ς με τους συνομηλ�κους. Τα παιδι�, τα οπο�α βρ�σκονται στο στ�διο της «μαγικ�ς σκ�ψης», καταλ�γουνε πολλ�ς φορ�ς να κατηγορο�νε τον εαυτ� τους για το θ�νατο του γονιο�, λ�γω μιας ευχ�ς που �καναν π�νω στον καβγ� μαζ� του να μην υπ�ρχε η μαμ� για παρ�δειγμα κι �πειτα θεωρο�νε πως ο Θε�ς τους �κουσε � λ�γω συγκρουσιακ�ς σχ�σης με το γονι� αυτ� γενικ�τερα. Και τα παιδι� και οι �φηβοι �χουνε κ�ποια στιγμ� της διαδικασ�ας π�νθους τους, αυτοκτονικ�ς σκ�ψεις, εν� πιο επ�φοβοι σε αυτ� το θ�μα ε�ναι οι �φηβοι. Αυτ� δε σημα�νει �τι �λοι οι ορφανο� �φηβοι προσπαθο�νε να κ�νουνε αυτ�ς τις σκ�ψεις πραγματικ�τητα, αλλ� η ψυχολογικ� π�εση του περιβ�λλοντος που μπορε� να υπ�ρξει λ�γω λ�θος αντιμετ�πισης, πιθαν� να οδηγ�σει σε απονενοημ�νες πρ�ξεις.
Φ�λοι και συγγενε�ς προσπαθο�νε να τους κ�νουνε να γελ�σουνε και να πα�ξουνε, πρ�γμα φυσικ� πολ� σημαντικ�. Ακ�μα σημαντικ�τερο, �μως, ε�ναι να �χουνε αυτ� τα παιδι� κ�ποιον να μιλ�σουνε για τα πραγματικ� τους συναισθ�ματα. Ο γονι�ς που τους �χει απομε�νει, δεν πρ�πει να προσποιε�ται πως δεν �χουνε π�νθος, γιατ� �χουνε. Δεν πρ�πει να προσπαθε� να τους κ�νει να πιστ�ψουνε πως τα πρ�γματα ε�ναι �δια, γιατ� δεν ε�ναι και δε θα ε�ναι ποτ�. Πρ�πει να τα ακο�ει προσεκτικ�, να μην ανησυχε� τ�σο �ταν κλα�νε, αφο� αυτ� ε�ναι �να φυσιολογικ� ξ�σπασμα, αλλ� περισσ�τερο �ταν δεν κλα�νε και να τα προτρ�πει να μιλ�νε για τα συναισθ�ματ� τους. Ο ψυχολ�γος στηρ�ζει τα παιδι� και τους εφ�βους στη διαδικασ�α θρ�νου, τους μαθα�νει να ε�ναι περ�φανοι για τα συναισθ�ματα και τη δ�ναμ� τους, τους δ�νει εργαλε�α και τρ�πους να εκφρ�σουνε σκ�ψεις βαθι� κρυμμ�νες και ασφαλ�ς �δαφος για να μιλ�σουνε για πρ�γματα που δεν μπορο�νε να πο�νε σε καν�να. Ο απ�τερος στ�χος ε�ναι να βι�σουνε το θρ�νο της απ�λειας και να βγο�νε απ� αυτ� με την ικαν�τητα και τη δ�ναμη να επενδ�σουνε στη ν�α πραγματικ�τητα. Η ζω� τους θα συνεχιστε� και οι πληγ�ς θα π�ψουνε να αιμορραγο�νε, αρκε� να μην κ�νουνε το λ�θος οι εν�λικοι της ζω�ς τους να προβ�λουνε της δικ� τους ψυχικ� κο�ραση π�νω τους. Κ�τι που συμβα�νει, �ταν περιμ�νουμε απ� �να ορφαν� παιδ�, �να εξ�μηνο � �να χρ�νο μετ� το θ�νατο του γονιο�, να τα πηγα�νει καλ� στο σχολε�ο, να ε�ναι πλ�ρως λειτουργικ� και να �χει π�ψει να θρηνε�. Το παιδ� νι�θει �τι του ζητε�ται κ�τι παρ�λογο, πως οι γ�ρω του μει�νουνε την αξ�α και την �νταση των συναισθημ�των του και π�νω απ� �λα, του αφαιρο�νε το ανθρ�πινο δικα�ωμ� του να θρην�σει και να π�ρει τον απαρα�τητο χρ�νο �στε να αναρρ�σει ψυχικ�.
