![]() |
������� ������
����������
Portfolio
�����������
�� ���������� ��� ����� ����� ���������...
�� portfolio �� ����� ������� ���������...
�� ����������� ������������ �� ����� ������� ����������...
|
Στα τ�λη Οκτωβρ�ου του 1929 ξεσπ� στη Ν�α Υ�ρκη η πρ�τη μεγ�λη παγκ�σμια οικονομικ� �φεση της σ�γχρονης ιστορ�ας, που προκλ�θηκε απ� το χρηματιστηριακ� κραχ της 24ης, τη λεγ�μενη «Μα�ρη Π�μπτη», με καταστροφικ�ς συν�πειες τ�σο στον ανεπτυγμ�νο �σο και στον αναπτυσσ�μενο τ�τε κ�σμο. Το 1932 οι συν�πειες της οικονομικ�ς κρ�σης χτυπο�ν και την π�ρτα της Ελλ�δας, η οπο�α �λως παραδ�ξως βρισκ�ταν και τ�τε σε μια εποχ� ευημερ�ας. Για περ�που 10 ολ�κληρα χρ�νια η οικονομικ� κρ�ση κατ�στρεφε μια προς μια τις οικονομ�ες της δ�σης, �χι μ�νο της Αμερικ�ς αλλ� και της Ευρ�πης. Η κ�θε χ�ρα ξεχωριστ� προσπ�θησε να ξεπερ�σει την κρ�ση με διαφορετικ� τρ�πο, ορισμ�νες εφ�ρμοσαν προγρ�μματα ανακο�φισης και η πολιτικ� τους ζω� π�ρασε αναταραχ�ς, εξωθ�ντας την ιδεολογ�α στα �κρα. Σε �λλα π�λι κρ�τη των οπο�ων οι πολ�τες �ταν απελπισμ�νοι στρ�φηκαν σε δημαγωγο�ς εθνικιστ�ς, �πως τον Αδ�λφο Χ�τλερ. Π�ντως �ταν πρ�δηλο �τι �σο προχωρο�σε η δεκαετ�α της κρ�σης ολο�να και περισσ�τερα κρ�τη αν� την υφ�λιο αποκτο�σαν φασιστικ� � δικτατορικ� καθεστ�τα, καθ�ς αναδεικν�ονταν στο πολιτικ� προσκ�νιο ολοκληρωτικ� � φασιστικ� κιν�ματα. Τελικ� η μεγ�λη κρ�ση τερματ�στηκε σε διαφορετικ� χρ�νο αν� χ�ρα, �μως επισ�μως τη λ�ξη της οικονομικ�ς κρ�σης σ�μανε το ξ�σπασμα του δευτ�ρου παγκοσμ�ου πολ�μου.
Ογδ�ντα χρ�νια περ�που μετ� η υδρ�γειος βρ�σκεται στην �δια κατ�σταση, �σως και χειρ�τερη, γιατ� οι διαστ�σεις του προβλ�ματος ε�ναι μεγαλ�τερες. Τα οικονομικ� μεγ�θη ε�ναι ασ�γκριτα με τη δεκαετ�α του '30, αλλ� και γεωγραφικ� �χουν επηρεαστε� περισσ�τερα κρ�τη. Ωστ�σο, εδ� δεν βρισκ�μαστε να κ�νουμε μ�θημα ιστορ�ας αλλ� ο�τε και οικονομικ� αν�λυση της σημεριν�ν τεκταιν�μενων. Σκοπ�ς ε�ναι να πατ�σουμε στους �μους του παρελθ�ντος για να ατεν�σουμε το μ�λλον. Τουτ�στιν δεν ε�ναι η πρ�τη φορ� που Ελλ�δα περν�ει δ�σκολα, δεν ε�ναι η πρ�τη φορ� που βρισκ�μαστε σε οικονομικ� αδι�ξοδα και κοινωνικ�ς αναταραχ�ς και σ�γουρα δεν θα ε�ναι η τελευτα�α. Δυστυχ�ς η ιστορ�α �χει αποδειχτε� ανακυκλ�σιμο ε�δος, συμβα�νουν τα �δια πρ�γματα ξαν� και ξαν� με το �διο ακριβ�ς επαναλαμβαν�μενο μοτ�βο �σο υπ�ρχει το ανθρ�πινο ε�δος. Αφο� λοιπ�ν κ�ποιες καταστ�σεις ε�ναι αναπ�φευκτες τουλ�χιστον ας μην κ�νουμε εκε�να τα λ�θη που απ' �λα στο σ�νολο ε�ναι τα χειρ�τερα, και αναφ�ρομαι καθαρ� στις ανθρ�πινες ζω�ς.
Ε�ναι πολ� λογικ� κι επ�μενο �που υπ�ρχει φτ�χεια να υπ�ρχει γκρ�νια και φαγωμ�ρα (�πως λ�ει κι ο λα�ς). Υπ�ρχει ανασφ�λεια, φ�βος και πανικ�ς γιατ� στην τελικ� �λοι παλε�ουμε καθημεριν� για να εξασφαλ�σουμε την επ�μενη μ�ρα, κι αυτ� λ�γεται επιβ�ωση. Το πρ�τιστο και πιο βαθι� ριζωμ�νο �νστικτο του ανθρ�που. �μως, ε�ναι ανεπ�τρεπτο στο �νομα μιας πρωτ�γονης επιβ�ωσης να μεταφ�ρουμε τον ν�μο της φ�σης μ�σα στο ν�μο της κοινων�ας. Σαφ�στατα β�βαια η συμπεριφορ� αυτ� δεν ε�ναι αποκλειστικ� κατ�λοιπο της �μφυτης ορμ�ς αλλ� συνδυ�ζεται εξαιρετικ� με τον ν�μο της παγκοσμιοπο�ησης και του κεφαλαιοκρατικο� συστ�ματος που επιτρ�πει τον χωρ�ς περιορισμο�ς και ηθικο�ς φραγμο�ς ανταγωνισμ� – τον οπο�ο με πολ� μαεστρ�α εξωρα�σαμε αποκαλο�μενο «ελε�θερο» ανταγωνισμ�. Ε�ναι απαρ�δεκτο να μετατρ�πουμε αυτ� το �δαφος απ� χ�ρα σε ζο�γκλα �που καθημεριν� καταφα�νεται �τι επιβι�νει μ�νο ο ισχυρ�τερος, αφο� αποδεικν�ουμε τους εαυτο�ς μας κτ�νη που αλληλοεξοντ�νονται στους δρ�μους με δολοφον�ες, ληστε�ες, βιασμο�ς, ξυλοδαρμο�ς, αυτοκτον�ες και απαξι�νουμε το κοινωνικ� και νομικ� μας σ�στημα.
Σκοπ�ς δεν ε�ναι η πολιτικ� κριτικ�, αλλ� μια αληθιν� ματι� στην κοινων�α και τον �νθρωπο ειδικ� σε εκε�νον που βρ�σκεται στην δυσκολ�τερη θ�ση συγκριτικ� με �λλους. Η παρανομ�α δεν ε�ναι λ�ση, ο�τε οι δολοφον�ες, ο�τε οι ξυλοδαρμο� και οι απειλ�ς και κυρ�ως ε�ναι ανεπ�τρεπτες αυτ�ς οι ρατσιστικ�ς και σοβινιστικ�ς τ�σεις �ναντι ασθεν�στερων κοινωνικ�ν ομ�δων (αλλοδαπο�, ηλικιωμ�νοι, ομοφυλ�φιλοι, γυνα�κες και παιδι�) που �χουν γ�νει πολ� μ�δα τ�ρα τελευτα�α. Δεν αρμ�ζει σε εμ�ς, στη κουλτο�ρα μας, στη νοοτροπ�α μας ως �λληνες να αφαν�ζουμε τις «προβληματικ�ς» κοινωνικ�ς ομ�δες για να επιβι�σουν κ�ποιες �λλες. Θεωρ�ες της «φυσικ�ς επιλογ�ς» και της «εξελικτικ�ς πορε�ας των ειδï¿½ν» δεν μπορο�ν να τ�χουν εφαρμογ� σε μια χ�ρα σαν τη δικ� μας, �χι στην χ�ρα που καυχι�ται �τι γ�ννησε τη δημοκρατ�α και την ισονομ�α, �χι στη χ�ρα που κατ�βασε απ� τα δ�ντρα τους δυτικο�ς, �χι στην χ�ρα που απ� �λα τα -και καλ�- δημοκρατικ� συστ�ματα εμε�ς �χουμε το δημοκρατικ�τερο. Γιατ� αν �λοι αυτο� χ�σουν τα δικαι�ματα τους δεν θα αργ�σει η στιγμ� που θα χ�σεις κι εσ� τα δικ� σου, ε�τε ε�ναι το δικα�ωμα στην αξιοπρ�πεια, ε�τε το δικα�ωμα στην τιμ�, ε�τε το δικα�ωμα στην �δια τη ζω�.
Σε το�τες τις εποχ�ς �που η φιλαλληλ�α και η φιλανθρωπ�α πρ�πει να λαμβ�νουν προ�χουσες θ�σεις, εμε�ς επιβ�λουμε τον ν�μο της ζο�γκλας. Επικροτο�με ρατσιστικ�ς και εθνικιστικ�ς πρακτικ�ς �ναντι �λλων ανθρ�πων, καλλιεργο�με τη ξενοφοβ�α και τον σοβινισμ�. Αυτ� πρ�πει να σταματ�σει. Πρ�πει να σταματ�σουμε να αρνο�μαστε τα ν�α δεδομ�να. Μα τι περιμ�ναμε; Δεν �ταν προφαν�ς �τι αυτ� η ξαφνικ� ευμ�ρεια και κατακ�ρυφη αν�πτυξη μ�σα σε 25 χρ�νια �ταν μια φο�σκα που κ�ποια στιγμ� θα �σκαγε; Και φυσικ� �λοι μαζ� τα φ�γαμε. Δεν ε�ναι δυνατ�ν �νθρωποι που 20 χρ�νια πριν ζο�σαν σε χωρι� και �κλεβαν τα φρο�τα απ� τα δ�ντρα γιατ� δεν ε�χαν και που κυκλοφορο�σαν με ρο�χα και παπο�τσια απ� 5ο χ�ρι σ�μερα να ζο�νε σε αστικ� κ�ντρα με τουλ�χιστον μια ιδι�κτητη κατοικ�α και �να εξοχικ� κ�που στην Ελλ�δα. Και τ�ρα που κινδυνε�ουν τα κεκτημ�να μας στρεφ�μαστε εν�ντια στους αλλοδαπο�ς που -και καλ�- μας π�ραν τις δουλει�ς και σκοτ�νουμε ηλικιωμ�νους για να τους βουτ�ξουμε τη πενιχρ� τους σ�νταξη και στην�μαστε στις συγκεντρ�σεις κ�ποιων φασιστικ�ν κομμ�των και τους ψηφ�ζουμε και λ�με καλ� κ�νουν που κακοποιο�ν �σους δεν αν�κουν στο «περ�φανο» γ�νος των Ελλ�νων και μ�νουν και ατιμ�ρητοι. Αυτ� ε�ναι ντροπ� και α�σχος! Φυσικ� δεν ε�ναι �λοι στην �δια μο�ρα και ιδ�ως σ�μερα υπ�ρχουν �νθρωποι που στ�νονται στα κοιν� συσσ�τια για �να πι�το φα�. Πρ�πει �μως να προσαρμοστο�με σ' αυτ� γιατ� τ�ρα αυτ� �χουμε μπροστ� μας, πρ�πει να σταθο�με σαν βρ�χοι ακλ�νητοι και �μεμπτοι, �στε να αντιμετωπ�σουμε με αξιοπρ�πεια, γενναι�τητα και κυρ�ως ανθρωπι� τις σημεριν�ς συνθ�κες, �στε να μπορ�σουμε να δ�σουμε και �να τ�λος. Ε�μαστε �λοι �σοι προς �σους κυρ�ως αναφορικ� ως προς τις ανθρ�πινες ζω�ς, δεν υπ�ρχουν λιγ�τερο �νθρωποι ο�τε λιγ�τερο σημαντικ�ς ζω�ς και �λες χρ�ζουν �διας προστασ�ας και σεβασμο�.

Ε�ναι με τα β�ας 60 εκατοστ� ψηλ�, φορ�ει μια χαριτωμ�νη καρ� φουστ�τσα και μια κ�κκινη μπλο�ζα, προσπαθε� να καθαρ�σει τα χ�ματα απ� τα μικροσκοπικ� παπο�τσια της εν� ταυτ�χρονα κρατ� �να κλαρ�κι στα χ�ρια της, τρ�παιο απ� την σκληρ� μ�χη με τα �λλα παιδ�κια στην αυλ�. Τελικ� χ�νει την ισορροπ�α της και προσγει�νεται με χ�ρη στον ποπ� της. Με �χουν πι�σει τα γ�λια κι εκε�νη τη στιγμ� βγ�ζω ανεπα�σθητα τη φωτογραφικ� μου μηχαν� για ν' απαθανατ�σω τη στιγμ�. Με βλ�πει που προσπαθ� να τη φωτογραφ�σω και με πλησι�ζει, μου δ�νει το κλαρ�κι της και κ�θεται στο παγκ�κι δ�πλα μου σιωπηλ�... μ�χρι που �ρθε μια κυρ�α και την π�ρε. Βρ�σκομαι στο �δρυμα του Αγ�ου Στυλιανο� στη Θεσσαλον�κη.
Το �δρυμα του Αγ�ου Στυλιανο� ε�ναι �να απ� τα λ�γα εναπομε�ναντα κρατικ� ιδρ�ματα που φιλοξενο�ν εγκαταλελειμμ�να παιδι�. Στην Ελλ�δα οι βρεφοδ�χοι �χουν εκλε�ψει, �χι �μως και η πρακτικ� της εγκατ�λειψης βρεφ�ν. Περισσ�τερα απ� 60 παιδι� αφ�νονται κ�θε χρ�νο σε σκαλι� πολυκατοικι�ν, αυλ�γυρους εκκλησι�ν, δημ�σια μαιευτ�ρια. Τα περισσ�τερα περνο�ν τον πρ�το χρ�νο της ζω�ς τους στον απρ�σωπο θ�λαμο κ�ποιου μαιευτηρ�ου, μ�χρι να π�ρουν τον δρ�μο για κ�ποιο κ�ντρο παιδικ�ς μ�ριμνας. �μως, κι εκε� αντιμετωπ�ζουν �λλες δυσχ�ρειες ο ρυθμ�ς με τον οπο�ο αδει�ζουν οι θ�σεις στο Κ�ντρο Βρεφ�ν Μητ�ρα και στα �λλα ιδρ�ματα παιδικ�ς μ�ριμνας δεν φτ�νει για να καλυφθο�ν οι συνεχ�ς αυξαν�μενες αν�γκες. Κι αυτ� δεν ε�ναι καθ�λου παρ�δοξο αν σκεφτε� κανε�ς �τι το 95% των υιοθεσι�ν στην Ελλ�δα ε�ναι ιδιωτικ�ς, συνεπ�ς τα παιδι� στα κρατικ� ιδρ�ματα στοιβ�ζονται.
Ε�ναι γεγον�ς πως τα κρατικ� ιδρ�ματα δ�σκολα επιλ�γονται ως λ�ση απ� ενδιαφερ�μενους για να υιοθετ�σουν παιδι� και αυτ� αποδεικν�ει π�σο ορφαν�ς απ� κοινωνικ� στ�ριξη ε�ναι ο θεσμ�ς της υιοθεσ�ας στη χ�ρα μας και π�ση προκατ�ληψη τον περιβ�λλει απ� τα μ�λη της κοινων�ας μας. �χι μ�νο αποφε�γονται να ζητηθο�ν προς υιοθεσ�α τα �ρρωστα παιδ�κια � �σα �χουν ιστορικ� εγκατ�λειψης απ� φυσικο�ς γονε�ς � �σων οι γονε�ς δ�λωσαν χρ�στες ναρκωτικ�ν ουσι�ν � φορε�ς του AIDS, αλλ� υφ�στανται ανεξαιρ�τως τα εγκαταλελειμμ�να παιδι� �ναν ρατσισμ� �νευ προηγουμ�νου. Στιγματ�ζονται κοινωνικ� ως παιδι� εν�ς κατ�τερου θεο�, επειδ� ακριβ�ς κ�πως- κ�που- κ�ποτε παρατ�θηκαν απ� τους βιολογικο�ς γονε�ς τους και φυσικ� π�ντοτε ε�ναι τα πιο πιθαν� «να μην βγουν καλ� παιδι�» λ�γω της προσωπικ�ς τους ανε�πωτης ιστορ�ας που τους ακολουθε� σε �λη τους τη ζω�. Σ' αυτ�, λοιπ�ν, τα τραυματισμ�να παιδι� μ�νουν δ�ο επιλογ�ς: «ιδρυματοπο�ηση» ï¿½ «αναδοχ�». Χρ�νια τ�ρα οι κοινωνικο� λειτουργο� τον�ζουν πως μ�νο η αναδοχ� μπορε� να σ�σει τα παιδι� απ� την ιδρυματοπο�ηση και κατ' επ�κταση τα �δια τα ιδρ�ματα απ� το να μετατραπο�ν σε αποθ�κες «παιδι�ν στα αζ�τητα».
Η υιοθεσ�α αποτελε� �σως τον πιο «ανθρωπιστικ�» θεσμ� του νομικο� μας συστ�ματος και αναμφισβ�τητα �ψιστη μορφ� φιλανθρωπ�ας. Μπορε� να κ�νει πραγματικ�τητα την �μφυτη αν�γκη του ανθρ�που να δημιουργ�σει οικογ�νεια και ταυτ�χρονα δ�νει τη δυνατ�τητα σ’ �να παιδ� που �χει αν�γκη να βρει μια αγκαλι�. Χωρ�ς αμφιβολ�α τα παιδι� ε�ναι ελπ�δα, γι' αυτ� εξ�λλου η �παρξη τους και η εξ�λιξη τους ε�ναι �ρρηκτα συνδεδεμ�νη με τη δημιουργ�α οικογ�νειας, η οπο�α σηματοδοτε� και τη συν�χεια της ζω�ς. Η οικογ�νεια με τη σειρ� της ε�ναι δεσμ�ς αληθιν�ς και ανιδιοτελο�ς αγ�πης που εν�νει τα μ�λη της και �χι αναγκαστικ� δεσμ�ς α�ματος. Υπ�ρχουν εκε� �ξω π�ρα πολλ� ζευγ�ρια που ε�τε δεν μπορο�ν ε�τε δεν θ�λουν να τεκνοποι�σουν, αλλ� �μως επιζητο�ν με αγων�α να φτι�ξουν τη δικ� τους οικογ�νεια, να δ�σουν την αγ�πη τους σε μια παιδικ� ψυχ�. Και υπ�ρχουν π�ρα πολλ� παιδ�κια που το μ�νο που θ�λουν ε�ναι να π�νε σπ�τι τους.
Κ�θε φορ� που κοιτ�ω τη φωτογραφ�α της μικρ�ς που συν�ντησα στην αυλ� του ιδρ�ματος, ασυνα�σθητα χαμογελ� αναλογιζ�μενη πως τα παιδι� πρ�πει απ� τον θε� τον �διο να δημιουργο�νται απ� φως και �νειρα, �νειρα γλυκ�, απαλ� και �μορφα. Δεν εξηγε�ται αλλι�ς αυτ� το α�σθημα της ολοκλ�ρωσης και της ελπ�δας που γενν�ται μ�σα μας �ταν τα παρατηρο�με να ζο�νε, να αναπν�ουν και να μεγαλ�νουν. Σ' αυτ� εναποθ�τουμε τις πιο απ�κρυφες ελπ�δες μας και τα �νειρα που κ�ναμε κι εμε�ς μικρ�τεροι αλλ� κι εκε�να που ποτ� δεν καταφ�ραμε να υλοποι�σουμε. Τα παιδι� ενσαρκ�νουν την ελπ�δα και την προσδοκ�α του κ�θε ανθρ�που ξεχωριστ� να συμβ�λλουν στη δημιουργ�α �στω κι εν�ς ανθρ�που καλ�τερου απ� τους �διους. Αυτ�, �λλωστε, ε�ναι το κληροδ�τημα του καθεν�ς απ� εμ�ς στον κ�σμο και στο μ�λλον, ε�ναι το λιθαρ�κι εκε�νο που β�ζει ο καθ�νας στο χτ�σιμο εν�ς καλ�τερου και πιο φωτεινο� κ�σμου. Ας φωτ�σουμε λοιπ�ν τον κ�σμο μας με �σα περισσ�τερα παιδικ� χαμ�γελα μπορο�με κι ας σβ�σουμε την θλ�ψη απ� τα μ�τια τους.
Δεν υπ�ρχει πιο �μορφο και ελπιδοφ�ρο θ�αμα απ� το να αντικρ�ζει κανε�ς ν�ους ανθρ�πους, δυνατο�ς και οραματιστ�ς, να συνεργ�ζονται κ�τω απ� μια στ�γη, με πυξ�δα μια ιδ�α κι �χοντας �να κοιν� στ�χο, �να σκοπ�. Π�ση ευτυχ�α και ανακο�φιση μπορε� να προσφ�ρει μια τ�τοια κοιν� προσπ�θεια ειδικ� �ταν ζο�με σε τ�σο δ�σκολες εποχ�ς �που η κοινωνικ� αναλγησ�α και η �κπτωση �θους και αξι�ν απογυμν�νουν τις κοινων�ες και κυρ�ως τη νεολα�α.
Στις αρχ�ς Μα�ου, (2 - 7/05) τ�σσερις χ�ρες απ� τρεις διαφορετικ�ς ηπε�ρους συνεργ�στηκαν στη πρωτε�ουσα της Βουλγαρ�ας, τη Σ�φια, ανταλλ�σσοντας ιδ�ες, �διες εμπειρ�ες, φερμ�νες απ� τις πατρ�δες τους. �θεσαν διαρκε�ς προβληματισμο�ς και πρ�τειναν λ�σεις, με μοναδικ� στ�χο την αντιμετ�πιση της �ξαρσης β�ας στις σημεριν�ς κοινων�ες και την μελ�τη των παραγ�ντων εκε�νων που οδηγο�ν ως επ� των πλε�στων σε μεγ�λα κοινωνικ� προβλ�ματα συσχετιζ�μενα �μεσα με την εκδ�λωση β�ας.
Η Βολιβ�α, το Καζακστ�ν, η Βουλγαρ�α και η Ελλ�δα �δωσαν το παρ�ν σ' αυτ� το σεμιν�ριο και συγκ�ντρωσαν �λη τους την εν�ργεια με σκοπ� να βοηθ�σουν τα παιδι� και τους ν�ους, να φτι�ξουν �να καλ�τερο κ�σμο, �να κ�σμο �που δεν υπ�ρχουν �νθρωποι δε�τερης κατηγορ�ας και παιδι� εν�ς κατ�τερου θεο�. �ναν κ�σμο �που ν�οι �νθρωποι δεν θα πεθα�νουν στους δρ�μους επειδ� υπ�ρχουν συμμορ�ες � επειδ� φαλκιδε�ονται σε κυκλ�ματα εμπορ�ας ανθρ�πων και ουσι�ν � επειδ� απλ� �γιναν… ο αδ�ναμος κρ�κος σε μια επικ�νδυνη κατ�σταση και δεν �ξεραν � δεν μπορο�σαν να προστατ�ψουν τους εαυτο�ς τους.
Το αποτ�λεσμα �ταν απλ� εκπληκτικ�. Π�ρα απ� τους ιδια�τερους δεσμο�ς φιλ�ας και σεβασμο� που αναπτ�χθηκαν αν�μεσα στους ν�ους που συμμετε�χαν στο πρ�γραμμα και τις υποσχ�σεις για περαιτ�ρω συνεργασ�α, η ομ�δα αυτ� κατ�ληξε σ' �να μοντ�λο υποστ�ριξης κι εν�σχυσης των ατ�μων, τ�σο σε ψυχικ� και ψυχολογικ� επ�πεδο, �σο και σε καθαρ� σωματικ�. Με �λλα λ�για, μ�σα απ� μελ�τες αλλ� και χρησιμοποι�ντας χειροπιαστ� περιστατικ� της καθημεριν�τητας, δημιουργ�θηκε �να μοντ�λο. Π�νω σε αυτ�, οι �νθρωποι μπορο�ν ε�τε να λαμβ�νουν τα πνευματικ� ερεθ�σματα που θα τους κρατο�ν μακρι� απ� κινδ�νους οποιασδ�ποτε φ�σης (απ� το να μην καταναλ�νουν αλκο�λ � απαγορευμ�νες ουσ�ες, μ�χρι και του να μην κυκλοφορο�ν σε σκοτειν� στεν�κια μ�νοι τους τη ν�χτα). Ακ�μα και να μ�θουν να διαχειρ�ζονται ψυχολογικ� επικ�νδυνες καταστ�σεις, δηλαδ� να εκτιμο�ν μια κατ�σταση και να παραμ�νουν �σο το δυνατ�ν ψ�χραιμοι, ε�τε να μπορο�ν να προστατ�ψουν σωματικ� πλ�ον τους εαυτο�ς τους �μα δεν υπ�ρχει �λλη λ�ση. Το κατασκε�ασμα αυτ�, λοιπ�ν, π�ραν π�σω στις πατρ�δες τους οι τ�σσερις συμμετ�χουσες χ�ρες, με σκοπ� να το εναρμον�σουν στα εκ�στοτε κοινωνικ� δεδομ�να και να το εφαρμ�σουν.
Το απα�γασμα των συνεχ�ν συζητ�σεων �ταν �τι και οι τ�σσερις χ�ρες αντιμετωπ�ζουν τρομερ� κοινωνικ� προβλ�ματα που εξελ�σσονται σε ανεξ�λεγκτη β�α. Η Βολιβ�α αντιμετωπ�ζει τρομερ� πρ�βλημα αλκοολισμο�. Οι Βολιβιανο� π�νουν "με κ�θε λ�γο και χωρ�ς λ�γο" και το χειρ�τερο ε�ναι �τι το ποτ� ε�ναι τ�σο βαθι� ριζωμ�νο μ�σα στην κουλτο�ρα τους που δεν μπορο�ν να το περιορ�σουν και να το ελ�γξουν. Ως εκ το�του υπ�ρχουν και πολλ� φαιν�μενα ωμ�ς β�ας αφο� πολ�ς κ�σμος δεν ε�ναι νηφ�λιος απ� περιουσιακ�ς καταστροφ�ς και ξυλοδαρμο�ς μ�χρι δολοφον�ες και βιασμο�ς. Επιπροσθ�τως ε�ναι και μια χ�ρα που παρ�γουν και εμπορε�ονται ναρκωτικ� και φυσικ� αναπ�φευκτα και η καταν�λωση απ� τους �διους βρ�σκεται σε υψηλ� επ�πεδο.
Το Καζακστ�ν, απ� την �λλη μερι�, δεν �χει πρ�βλημα αλκοολισμο�, μιας και ε�ναι μουσουλμανικ� χ�ρα και το αλκο�λ απαγορε�εται. Ωστ�σο προσπαθε� να καταπολεμ�σει την ελε�θερη και ανεξ�λεγκτη διακ�νηση �πλων. Εκε� οι �νθρωποι δεν τσακ�νονται, ο�τε αψιμαχο�ν, ο�τε �ρχονται... στα χ�ρια! Εκε� βγ�ζουν �πλα και πυροβολο�ν εν ψυχρ� τον οποιοδ�ποτε. Η Βουλγαρ�α τ�λος �χει σοβαρ� πρ�βλημα διαφθορ�ς κι β�ας γιατ� �πως ομολογο�ν και οι �διοι δεν �χει το κρ�τος μαφ�α, αλλ� η μαφ�α κρ�τος! Και �πως �λοι γνωρ�ζουμε απ� τ�τοιες μεγ�λες τρ�πες, δημιουργο�νται και θ�ματα με τα ναρκωτικ� και �λα τα... παρεμφερ�. Στα προβλ�ματα της ελληνικ�ς κοινων�ας δεν θα αναφερθ� γιατ� τα γνωρ�ζουμε λ�γο - πολ� �λοι.
Εντο�τοις οφε�λουμε να εστι�σουμε στο γεγον�ς �τι τ�σσερις κουλτο�ρες και πολιτισμο� με κατ�φωρες αντιθ�σεις και παντελ�ς διαφορετικ�ς νοοτροπ�ες και ιδιοσυγκρασ�ες, επικοιν�νησαν και δο�λεψαν μαζ� γιατ� ανησυχο�ν, νοι�ζονται και π�νω απ' �λα ονειρε�ονται να δο�νε τους τ�πους τους καλ�τερους, πιο φωτεινο�ς και ειρηνικο�ς. Και γι' αυτ� τον λ�γο δεν σταματο�ν να προσπαθο�ν και ν' αγων�ζονται μ�χρι ν' αλλ�ξουν τον κ�σμο, μ�χρι να γ�νει η πατρ�δα τους και η πατρ�δα των παιδι�ν τους, �να πιο φιλ�ξενο και γαλ�νιο μ�ρος. Γιατ� αυτ�ν τον κ�σμο δεν τον κληρονομ�σαμε απ� τους πατ�ρες μας, αλλ� τον δανειστ�καμε απ� τα παιδι� μας κι γι' αυτ� �χουμε χρ�ος να τον φτι�ξουμε �τσι �στε να ζουν και να ανθ�ζουν αυτ� και �χι για να ασυδοτο�με εμε�ς.
Το τε�χος του Μαρτ�ου ε�ναι �να επετειακ� τε�χος τ�σο για εμ�ς ως περιοδικ�, καθ�ς γιν�μαστε εν�ς �τους, τ�σο και για εμ�ς ως �λληνες, επειδ� η 25η Μαρτ�ου ε�ναι μια ιδια�τερα σημαντικ� μ�ρα για τη χ�ρα μας σε ιστορικ�-πολιτικ� επ�πεδο αλλ� και σε θρησκευτικ�. Θεωρ�, λοιπ�ν, αυτ� το συγκεκριμ�νο τε�χος ιδια�τερα "επαναστατικ�" και γι' αυτ� τον λ�γο πιστε�ω �τι καθ�σταται επιτακτικ� αν�γκη να τροφοδοτ�σουμε και τη σκ�ψη μας με κ�ποιες επαναστατικ�ς ιδ�ες και γν�μες. �λλωστε ορισμ�νες τ�τοιες "ασκ�σεις" μυαλο� γ�νονται ολο�να και σπανι�τερες στις μ�ρες μας.
Για την ιστορ�α του ζητ�ματος, οφε�λουμε να επισημ�νουμε πως "επαν�σταση" χαρακτηρ�ζεται κ�θε θεμελι�δης μεταβολ� που μπορε� να επ�λθει σε μια �δη υπ�ρχουσα κατ�σταση. Αυτ� η μεταβολ� μπορε� να αφορ� ε�τε πολιτικ� � θρησκευτικ� αντ�ληψη ε�τε επιστημονικ�, καλλιτεχνικ� � οτιδ�ποτε �λλο (η λ�στα ε�ναι μακροσκελ�ς). Η ειρωνε�α εν προκειμ�νω �γκειται στο γεγον�ς �τι η επαν�σταση ε�ναι εκ του αποτελ�σματος χαρακτηριζ�μενη πρ�ξη. Με �λλα λ�για, μοναδικ�ς κριτ�ς αποβα�νει η ιστορ�α. Αυτ� και μ�νο μπορε� τελικ� ν' αποφανθε� αν �να κ�νημα- εκδηλο�μενο κατ� β�ση με β�α και συν�θως απ�λυτο- που �ρχεται με σκοπ� να ανατρ�ψει μια πρ�τερη υφιστ�μενη κατ�σταση, ε�ναι επαν�σταση/εξ�γερση � αν πρ�κειται για μια β�αιη και παρ�νομη κ�νηση εν�ντια στο κατεστημ�νο που αγγ�ζει τα �ρια της προδοσ�ας. Πα�ρνοντας για παρ�δειγμα δι�φορα πολιτικ� κιν�ματα της ιστορ�ας, με πρ�το και καλ�τερο την �ναρξη της επαν�στασης του 1821 (μιας και ε�ναι και επ�καιρο), θα διαπιστ�σουμε πως απ� τους τ�τε συγχρ�νους ε�χαν χαρακτηριστε� ως παρ�νομα και καταχρηστικ� και πως το μ�νο που προσπαθο�σαν να πετ�χουν �ταν η διασ�λευση της ειρ�νης, της εν�τητας και της κοινωνικ�ς γαλ�νης μιας χ�ρας. Χρει�στηκαν πολλ� χρ�νια να περ�σουν για να αποστιγματιστο�ν οι εν�ργειες αυτ�ς και να λ�βουν την τιμητικ� θ�ση που τους �πρεπε στις σελ�δες της ιστορ�ας. Σε κ�θε περ�πτωση, �μως, η επαν�σταση κρ�νεται ως κοινωνικ� φαιν�μενο τ�σο κατ� τα α�τια, �σο και για τους σκοπο�ς της.
Δεν ε�ναι τυχα�ο αυτ� που μουρμουρ�ζουν οι παλι�ς γενι�ς: "η ιστορ�α επαναλαμβ�νεται"! Δεν ε�ναι τυχα�ο που ολο�να και συχν�τερα στην εποχ� του σ�μερα, οι φωτισμ�νες φιγο�ρες της τ�χνης και της διαν�ησης τρ�χουν π�σω στα βιβλ�α τους και στις μν�μες. Αυτ�ς τις παλαι�ς και σκονισμ�νες μν�μες επισκ�πτονται και π�λι σοκαρισμ�νοι, φων�ζουν κι επικαλο�νται ιστορικ� και πολιτικ� πρ�σωπα του παρελθ�ντος για να φωτ�σουν τον δρ�μο για τα πρ�σωπα του μ�λλοντος που βαδ�ζουν στα �δια σκοτειν� και κακ�φημα σοκ�κια που περπ�τησαν κι εκε�νοι. Η ιστορ�α διδ�σκει. Γιατ�, λοιπ�ν, κανε�ς δεν μαθα�νει; Και γιατ� �λοι μας ξεχν�με τ�σο ε�κολα καιρο�ς επ�δυνους και παλινδρομο�με στα �δια λ�θη και π�θη;
�χουμε επαναπαυτε� στις δ�φνες εν�ς �νδοξου και μακρινο� παρελθ�ντος κι �χουμε κ�ψει τη σ�νδεση με το παρ�ν και το μ�λλον. Θα πρ�πει να αλληλοεξοντωθο�με μ�χρι τον τελευτα�ο μ�χρι να συνειδητοποι�σουμε π�σο χαμηλ� �χουμε π�σει. �χουμε π�ψει να β�ζουμε τον καθρ�φτη απ�ναντι μας. �χουμε π�ψει, εμε�ς οι �λληνες, να ζο�με, να τολμο�με, να δημιουργο�με, να εμπνε�μαστε, να επαναστατο�με και να ερωτευ�μαστε. �χουμε π�ψει να ποτ�ζουμε και να θρ�φουμε τη χ�ρα μας με α�μα και ιδρ�τα. Ε�μαστε σαν πρ�βατα που για χρ�νια μας τα�ζουν κουτ�χορτο. �χουμε γ�νει νωχελικο�, τεμπ�ληδες και αλαζ�νες, τσιγκουνευ�μαστε να ζ�σουμε και να αισθανθο�με, φαντ�σματα του "ε�ναι" μας �χουμε καταλ�ξει.
Π�ς γ�νεται να κλε�νουμε τα μ�τια σ' �λα αυτ� που γ�νονται γ�ρω μας; Τρ�ζουν τα κ�καλα του Περικλ� με το πιο διεφθαρμ�νο "δημοκρατικ�" πολιτικ� σ�στημα που αν�βηκε ποτ� στην εξουσ�α, χωρ�ς ιδεολογ�α, χωρ�ς αξιοπρ�πεια, χωρ�ς τιμ� και μπ�σα. Κοντε�ει να π�σει η Βουλ� απ� αυτο�ς τους "τερμ�τες" που �χουν μπει εκε� μ�σα, παραδ�πιστοι και δειλο� που ξεδι�ντροπα τολμο�ν να λ�νε �τι θα σ�σουν την Πατρ�δα. Υποκριτ�ς και μασκοφ�ροι πουλ�νε κι αγορ�ζουνε τις ζω�ς μας σ' �να διεστραμμ�νο παιχν�δι εξουσ�ας και παντο� βλ�πει κανε�ς εικ�νες παρακμ�ς. Οι π�λεις μαραζ�νουν, τα πρ�σωπα των ανθρ�πων αλλ�ζουν, τα μ�τια βαθα�νουν, οι φων�ς σωπα�νουν και τα χαμ�γελα σβ�νουν.
Πρ�πει λοιπ�ν να αρχ�σουν οι απ�λειες σε ανθρ�πινες ζω�ς για να καταλ�βουμε π�σο χαμηλ� �χει φτ�σει η ξεφτ�λα μας; Ποια �λλη αιτ�α χρειαζ�μαστε για να επαναστατ�σουμε; Η μον�δα ε�ναι αδ�ναμη, αναλ�σιμη, ανυπολ�γιστη. Η ομ�δα ε�ναι δ�ναμη! Ε�ναι ψυχ�! Ε�ναι φων�! Ε�ναι επαν�σταση! Ε�μαστε τα κομμ�τια του κ�σμου αυτο�, εμε�ς κρατ�με γερ� και �ρτια την αλυσ�δα της ζω�ς, εμε�ς συμβ�λλουμε στην συν�χιση του χρ�νου και την εξ�λιξη της ιστορ�ας του ανθρ�που. εμε�ς ε�μαστε η δ�ναμη που εξουσι�ζει το χ�μα αυτ�, δεν μπορε� να υπ�ρξει χ�ρα χωρ�ς λα�. Εμε�ς ε�μαστε η ενσ�ρκωση της εθνικ�ς κυριαρχ�ας! Πο� ε�ναι τα πανεπιστ�μια, πο� ε�ναι η ν�α γενι�; Πο� ε�ναι οι �νθρωποι; Δεν οραματιζ�μαστε, δεν ονειρευ�μαστε, δεν ζο�με, δεν τολμο�με;
Πρ�πει να σταματ�σουμε να δειλι�ζουμε και να κρυβ�μαστε, �λλωστε δεν �χουν με�νει και πολλ� να χ�σουμε! Δεν μπορο�με να ανεχ�μαστε �λα αυτ� χωρ�ς �να δ�κρυ, χωρ�ς �να λυγμ�. �χουμε εθνικ� και ηθικ� συνε�δηση! �χουμε περηφ�νια! �χουμε καθ�κον! �χουμε φων�! �ρθε η �ρα να γυρ�σουμε την αν�μη και να κλ�σουμε το ν�μα της ιστορ�ας για μια ακ�μα φορ� και να πλ�ξουμε ν�ες ιδ�ες και ιδανικ�.
Σαν μαρμαρωμ�νοι βασιλι�δες σε ξηλωμ�νους και βεβηλωμ�νους θρ�νους!
Μ�λις εχθ�ς δ�χθηκα επ�σκεψη στο σπ�τι μου απ� �ναν επιστ�θιο φ�λο, Ιταλ� στην καταγωγ� και μ�νιμο κ�τοικο Ρ�μης, ο οπο�ος αποφ�σισε να συμμετ�σχει σε �να εθελοντικ� πρ�γραμμα που παρ�χει στ�ριξη στις χ�ρες της μεσογε�ου που πλ�ττονται απ� την οικονομικ� κρ�ση. Καθ�ς, λοιπ�ν, μου περι�γραφε ιδια�τερα απογοητευμ�νος την κρατο�σα κατ�σταση στην πατρ�δα του, μου επισ�μανε πως η μεγαλ�τερ� του απορ�α και στεναχ�ρια �ταν το γεγον�ς �τι οι «γε�τονες» Ιταλο� δεν βγα�νουν στους δρ�μους για να διαμαρτυρηθο�ν. Δεν διαμαρτ�ρονται ο�τε για την κατ�ντια του πολιτικο� σκηνικο� που επικρατε�, ο�τε για την πορε�α των οικονομικ�ν συγκυρι�ν και γενικ� οι �νθρωποι εκε� ε�ναι -�πως ε�πε και η Λι�να Καν�λλη στην Βουλ�- «σαν ψεκασμ�να κουνο�πια». Εκε�νη τη στιγμ� γ�ρισε ο φ�λος μου και με ρ�τησε σχεδ�ν παρακλητικ� «εδ� στην Ελλ�δα οι �λληνες διαμαρτ�ρονται; Γ�νονται πορε�ες; Γ�νονται κινητοποι�σεις;» Κι εκε�νη τη στιγμ� προσπ�θησα να θυμηθ� τις τελευτα�ες προσπ�θειες διαμαρτυρ�ας στην Ελλ�δα:
Εικ�να της Ελλ�δας στις αρχ�ς της οικονομικ�ς κρ�σης: Δεκ�δες, εκατοντ�δες � και χιλι�δες οργισμ�νοι, απηυδισμ�νοι και αηδιασμ�νοι �λληνες πολ�τες ξεχ�νονται στους δρ�μους της Αθ�νας και σε μεγ�λα αστικ� κ�ντρα ολ�κληρης της Ελλ�δας και καταστρ�φουν, λεηλατο�ν και ξεσπο�ν με λ�σσα σε καθετ� το οπο�ο αν�κει στην δημ�σια περιουσ�α και στο �διο το κρ�τος. Δηλαδ� σε οτιδ�ποτε πλ�ρωσαν εκε�νοι οι �διοι με την εργασ�α τους και τον μ�χθο τους. Η απ�ντηση των φορ�ων εξουσ�ας �ταν πως «τ�τοια φαιν�μενα β�ας και καταστροφ�ς υποκινο�νται απ� παρακρατικ�ς ομ�δες που το μ�νο που επιδι�κουν ε�ναι η διασ�λευση της κοινωνικ�ς γαλ�νης, �χουν ως απ�τερο σκοπ� να διασπ�σουν τη συνοχ� του ελληνικο� κρ�τους και ως εκ το�του δεν υποκ�πτουν σε τ�τοιου ε�δους εκβιασμο�ς.»
Εικ�να της Ελλ�δας μετ� το πρ�το ξ�σπασμα, σχεδ�ν στα μισ� της «κ�τω β�λτας»: Χιλι�δες απελπισμ�νοι και φοβισμ�νοι �λληνες συγκεντρ�νονται ειρηνικ�, χωρ�ς φασαρ�ες και επεισ�δια στις πλατε�ες των π�λεων και διαμαρτ�ρονται φιλ�συχα για την υφιστ�μενη κατ�σταση. Η αντ�δραση των φορ�ων της εξουσ�ας �ταν αν�παρκτη. Δεν υπ�ρξε καμ�α ευαισθητοπο�ηση και εφ�σον δεν πραγματοποι�θηκαν και καταστροφ�ς, απλ� αγν�ησαν τους διαμαρτυρ�μενους.
Εικ�να των τελευτα�ων ημερ�ν: �νθρωποι σε �λο το μ�κος και πλ�τος της Ελλ�δας αφαιρο�ν οι �διοι τις ζω�ς τους ως �στατη αγωνιστικ� διαμαρτυρ�α. Η απ�ντηση της πολιτε�ας και πολλ�ν �λλων παρατρεχ�μενων (�πως λ�ει και η γιαγι� μου) �ταν πως ναι μεν τα περιστατικ� αυτ� αποτελο�ν θλιβερ� γεγον�τα και πως κυρ�ως σ' αυτ�ς τις δ�σκολες εποχ�ς οι �λληνες πρ�πει να διατηρ�σουν την εν�τητ� τους, αλλ� δεν πρ�πει να ξεχνο�ν �τι και οι αυτ�χειρες κ�ποια στιγμ� ε�χαν χρ�ματα στα χ�ρια τους τα οπο�α αλ�γιστα σπατ�λησαν και... εμμ�σως πλην σαφ�ς "καλ� να π�θουν".
Π�ς σας φα�νεται η συνειδητοπο�ηση αυτ�ς της καθολικ�ς διαδοχ�ς; Οι πολ�τες αυτο� του κρ�τους προσπ�θησαν με π�ρα πολλο�ς τρ�πους να διαμαρτυρηθο�ν, να εκφρ�σουν τα παρ�πον� τους και τη δυσαρ�σκει� τους απ�ναντι στο κρ�τος και την εξουσ�α, απ�ναντι στις συνθ�κες και τις καταστ�σεις στις οπο�ες βρ�θηκαν και εξαναγκ�ζονται να ζουν και να επιβι�νουν. �μως, κ�θε φορ� η εκ�στοτε κυβ�ρνηση με την πιο φτην� κι ε�κολη δικαιολογ�α �κλεινε τον δι�λογο αυτ� και αδιαφορο�σε συνεχ�ζοντας την �δια πολιτικ� και κοινωνικ� γραμμ� πλε�σης. Δεν �κουσε ο�τε για �να λεπτ� τις αν�γκες του λαο� της αλλ� αντ�θετα ακολο�θησε μια πορε�α βασισμ�νη σε νο�μερα, στατιστικ�ς και χρηματιστηριακ�ς προβλ�ψεις. Και ακριβ�ς αυτ� τη στιγμ� που η διαμαρτυρ�α �χει φτ�σει σε ακρα�α μορφ�, ακ�μα και τ�ρα προσπαθε� να σπιλ�σει τη μν�μη νεκρ�ν και να καλ�ψει τις εκατοντ�δες αυτοκτον�ες που �χουν συμβε�. Και σ' αυτο�ς λοιπ�ν που προσπαθο�ν να κρ�ψουν τον �λιο � σ' αυτο�ς που εσκεμμ�να κλε�νουν τα μ�τια απαντ� τα παρακ�τω...
Κατ' αρχ�ν το φαιν�μενο της αυτοκτον�ας αποτ�λεσε την �σχατη μορφ� προσωπικ�ς διαμαρτυρ�ας των διαφ�ρων απελπισμ�νων ιδεολ�γων σε �λη τη δι�ρκεια της μακρα�ωνης ιστορ�ας του πολιτισμο�, ε�ναι μια στ�ση που πα�ρνουν οι απεγνωσμ�νοι απ�ναντι στα δρ�μενα της εποχ�ς, καθ�ς συναισθ�νονται το ηθικ� αδι�ξοδο των καταστ�σεων. Στην Ελλ�δα του 2012 οι �νθρωποι στ�κονται στο τελευτα�ο προπ�ργιο της διαμαρτυρ�ας τους και προσπαθο�ν με αυτ� τον τρ�πο να αναγκ�σουν την πολιτε�α, την κυβ�ρνηση και την �δια την κοινων�α να αφουγκραστε� την απελπισ�α και την αν�γκη που ξεγυμν�νει μ�ρα με τη μ�ρα τις ζω�ς τους και που στραγγ�ζει τις ελπ�δες τους.
�δη μ�σα στο δι�στημα 2007-2009, πριν δηλαδ� η οικονομικ� κρ�ση γ�νει ευρ�ως αντιληπτ� ε�χε αρχ�σει το ποσοστ� των αυτοκτονι�ν στην Ελλ�δα να αυξ�νεται εντυπωσιακ� (�να ποσοστ� της τ�ξεως του 17%) για τα μ�χρι τ�τε γνωστ� δεδομ�να της. Απ� τις αρχ�ς του 2009 μ�χρι και το 2011 το ποσοστ� των αυτοκτονι�ν ετησ�ως εκτιν�χθηκε στο 40%. �πως μ�λιστα ομολογο�ν οι αναφορ�ς της αστυνομ�ας απ� το 2009 μ�χρι και την 10η Δεκεμβρ�ου του 2011 �γιναν αυτ�χειρες 1727 �νθρωποι. Στην Ελλ�δα του σ�μερα και της κρ�σης πραγματοποιο�νται σ�μφωνα με στατιστικ�ς 3 αυτοκτον�ες κ�θε 2 μ�ρες και ειδικ�τερα 1 αυτοκτον�α κ�θε 2 μ�ρες λαμβ�νει χ�ρα στο λεκανοπ�διο Αττικ�ς με κ�ρια α�τια την οικονομικ� κατ�σταση και τα δυσβ�σταχτα χρ�η που αδυνατο�ν να πληρ�σουν οι αυτ�χειρες.
Σαφ�στατα οι ειδικο� σπε�δουν να μπαλ�σουν την κατ�σταση υποστηρ�ζοντας πως ποτ� η οικονομικ� κατ�σταση απ� μ�νη της δεν μπορε� να καταστε� αιτ�α μιας τ�σο ακρα�ας συμπεριφορ�ς και πως ταυτ�χρονα συντρ�χουν και ψυχολογικο� παρ�γοντες και ψυχικ�ς διαταραχ�ς. Κι εγ� θα παραθ�σω �να περιστατικ� που υπ�πεσε στην αντ�ληψη μου μ�λις σ�μερα: ο καημ�νος Χ, �λληνας μεταν�στης στην Γερμαν�α επ� πολλ� �τη αποφασ�ζει να γυρ�σει στην πατρ�δα του �χοντας μαζ�ψει 100.000 € με σκοπ� αργ�τερα να τα δ�σει στα παιδι� του. Σκεπτ�μενος τι να κ�νει το ποσ� αποφασ�ζει να τα “ επενδ�σει” σε ομ�λογα δημοσ�ου. (μπορε�τε �δη απ� τ�ρα να κλα�τε και να γελ�τε με τα επ�μενα που συν�βησαν στον �νθρωπο) �πως �λοι γνωρ�ζουμε, συν�βη το κο�ρεμα του ελληνικο� χρ�ους στο 53% και στο καπ�κι �ρθε και το PSI, σ' αυτ�ν λοιπ�ν τον δ�σμοιρο οι ελληνικ�ς τρ�πεζες δ�νουν π�σω μ�νο 7.000 - 8.000 € �μεσα και τα υπ�λοιπα θα μπορε� να τα ανταλλ�ζει σταδιακ� με ομ�λογα του δημοσ�ου μ�χρι το 2045 που μ�χρι τ�τε ο ατυχ�ς θα �χει πεθ�νει αφο� ε�ναι �δη και κ�ποιας ηλικ�ας. Φαντ�ζομαι �τι κατανοε�τε �τι ο �νθρωπος αυτ�ς �χασε τους κ�πους μια ολ�κληρης ζω�ς και φυσικ� ευθ�νεται το κρ�τος. Εδ� δεν ε�ναι να σε πι�νει τρ�λα;
Ας ε�μαστε λοιπ�ν ειλικρινε�ς κι ας π�ψουμε να ε�μαστε ευθυν�φοβοι και να παραδεχτο�με πως η �δια η πολιτε�α οδηγε� τους πολ�τες της στην τρ�λα και στην αυτοκτον�α και αν συνεχ�σει μ' αυτο�ς τους ρυθμο�ς δεν θα μπορε� πια να καλ�πτει και να κρ�βει τις αμ�τρητες υποθ�σεις γιατ� �λη η Ελλ�δα θα βρομ�σει κυριολεκτικ� με πτ�ματα.
Αρκετο� απ� εμ�ς, �ταν επαναφ�ρουμε στην σκ�ψη μας, το μ�θημα των Θρησκευτικ�ν του σχολε�ου, ζωγραφ�ζεται αυτομ�τως στο πρ�σωπ� μας �να μειδ�αμα αναλογιζ�μενοι συν�θως εκε�νες τις πραγματικ� καημ�νες καθηγ�τριες οι οπο�ες μοχθο�σαν εναγων�ως να εμφυσ�σουν τα διδ�γματα του Κυρ�ου στα �δεια κεφ�λια των παιδι�ν. Ταυτ�χρονα μ�σα στη τ�ξη λ�μβανε χ�ρα �νας «σπαραχτικ�ς» χαρτοπ�λεμος αν�μεσα στις πτ�ρυγες των θραν�ων. «Ωρα�ες εποχ�ς!», παραδ�χονται χρ�νια μετ� την αποφο�τηση οι �διοι απ� τ�τε ανεγκ�φαλοι και αδι�φοροι μαθητ�ς! Και στη δικ� μας, λοιπ�ν, τ�ξη τα �δια γ�νονταν κ�θε Παρασκευ�, την π�μπτη �ρα διδασκαλ�ας, καθ�ς η γλυκ�τατη στρουμπουλ� καθηγ�τρι� μας, ομολογουμ�νως, επ� σειρ� μαθημ�των παρ�διδε πνε�μα με την περ�πτωσ� μας... �σπου απλ�ς αλλ�ξανε τα δεδομ�να. Μπα�νει μια ωρα�α πρω�α στην τ�ξη η κυρ�α Τ. , κ�κκινη απ� οργ� και πριν καλ� – καλ� προλ�βει να πεταχτε� το πρ�το χαρτ�κι, με φων� σταθερ� κι επιβλητικ�, μας λ�ει πολ� απλ� να κοιτ�ξουμε το �τομο που κ�θεται δ�πλα μας και να γρ�ψουμε σε μια κ�λα χαρτ� τι ακριβ�ς βλ�πουμε. Οι επιφανειακο�, απλ�ς περιγ�λασαν τ�σο την καθηγ�τρια �σο και την εργασ�α της. Οι πιο συνετο�, ντρ�πηκαν και απ� τ�τε κ�πηκε και ο χαρτοπ�λεμος.
Και η αλ�θεια ε�ναι �τι φλυαρ� διηγο�μενη την ιστορ�α αυτ�, γιατ� εκε�νη την ημ�ρα κ�ποιοι απ� μας π�ραμε �να πολ� σοβαρ� μ�θημα στη ζω� μας. Για πρ�τη φορ� αναγκαστ�καμε να κοιτ�ξουμε κ�ποιον �λλο π�ρα απ� τον εαυτ� μας και �χι μ�νο να τον κοιτ�ξουμε, �λλα να τον «δο�με». Να δο�με ποιος ε�ναι μ�σα του αλλ� και �ξω απ� αυτ�ν. Για πρ�τη φορ� �πρεπε ν' ασχοληθο�με με κ�ποιον �λλο π�ρα απ� τον εαυτ� μας και να τον περιεργαστο�με. Δεν ξ�ρω κατ� π�σο ε�ναι σε θ�ση να κ�νει κ�τι τ�τοιο �νας εν�λικας, π�σο μ�λλον παιδι� της ηλικ�ας των 15-16 χρον�ν.
Ε�ναι αναμφισβ�τητο γεγον�ς πως οι �νθρωποι ε�μαστε εγωιστ�ς, εγωκεντρικο�, εγωπαθε�ς και γενικ� αν�μεσα σε εμ�ς και το «Εγ�»μας δεν νοε�ται να παρεμβ�λλεται τ�ποτα απολ�τως. Τ�σο σε στιγμ�ς ανασφ�λειας και φ�βου �σο και σε στιγμ�ς... ευημερ�ας, οι �νθρωποι περιοριζ�μαστε μ�νο στον εαυτ� μας, στα προβλ�ματα μας, στην δικ� μας και μ�νο επιβ�ωση. Αποφε�γουμε να σηκ�νουμε τ�σο δα το κεφ�λι π�νω απ� τους �μους για να ρ�ξουμε μια ματι� στον διπλαν� μας. Σε εποχ�ς �πως οι τωριν�ς �που η φτ�χεια, η αν�χεια, η αν�γκη, η δυστυχ�α ακ�μα και η πε�να �χουν απλ�σει τα ν�χια τους π�νω στους ανθρ�πους, ακ�μα και τ�ρα συνεχ�ζουμε αδι�φοροι τη σκυφτ� ζω� μας.
�ξω στους δρ�μους, υπ�ρχουν ν�οι �νθρωποι που στ�νονται για αρκετ�ς �ρες στην ουρ� των συσσιτ�ων που παρ�χει η πολιτε�α, �λλοι ψ�χνουν στα σκουπ�δια για φαγητ�, �λλοι π�λι κοιμο�νται στα παγκ�κια �ξω στο κρ�ο, μ�σα στο μετρ� � οπουδ�ποτε αλλο� εκτ�ς απ� τα σπ�τια τους γιατ� πλ�ον ο�τε κεραμ�δι δεν �χουν. �λο και περισσ�τεροι μ�νουν �νεργοι, γυρ�ζουν π�σω στην επαρχ�α, στα χωρι� τους, με την ελπ�δα κ�πως να τα βγ�λουν π�ρα. Ηλικιωμ�νοι �νθρωποι δεν μπορο�ν να πληρ�σουν τα φ�ρμακα τους. Και �λα αυτ� και �λλα τ�σα πολλ�, ε�ναι καθημεριν�ς εικ�νες και γεγον�τα στα οπο�α �λοι μας κλε�νουμε τα μ�τια και δεν τα βλ�πουμε. Συν�θως γιατ� δεν μας νοι�ζει τι συμβα�νει στον γε�τονα, τον φ�λο, τον γνωστ�, τον οποιονδ�ποτε, εφ�σον αυτ� δεν συμβα�νει σε εμ�ς.
Η αλληλεγγ�η �χει καταλ�ξει �ννοια υπ� εξαφ�νιση και δεν ε�ναι προς τιμ�ν μας. Αυτ� η �λλειψη ε�ναι και η αιτ�α �στε η δειν� κατ�σταση στην οπο�α �χουμε περι�λθει να συνεχ�σει να επιτε�νεται. Πρ�πει να γ�νει αντιληπτ� �τι η μον�δα ε�ναι αδ�ναμη, ανεπαρκ�ς και καταλ�γει αβο�θητη. Γι' αυτ� �λοι μας, πρ�πει να βγο�με απ� το καβο�κι μας κι επιτ�λους ν' αποκτ�σουμε κοινωνικ�, συλλογικ� συνε�δηση. Να δε�ξουμε συμπ�νια, φιλ�τιμο και �λεος στους γ�ρω μας, �στε �ταν θα χρειαστο�με εμε�ς βο�θεια, κ�που, κ�ποιος, κ�ποτε να την παρ�σχει και σε εμ�ς. Ζο�με σε κοινων�ες. Ο ï¿½διος ο �νθρωπος επ�λεξε να ζει συλλογικ� με �λλους ακριβ�ς γιατ� συνειδητοπο�ησε τη δ�ναμη του συν�λου. Οι �νθρωποι �ταν συνεργ�ζονται, δημιουργο�ν, εξελ�σσονται, γρ�φουν ιστορ�α. �ταν �μως απομακρ�νονται κι αδιαφορο�ν, οδηγο�νται σε παρακμ�.
Σ�γουρα, οι περισσ�τεροι απ� εμ�ς, δ�σκολα τα βγ�ζουμε π�ρα με πολ� δουλει� και μ�χθο, που συν�θως δεν ανταμε�βεται κι�λας. �μως ακ�μα και μ�σα απ� αυτ�ς τις συνθ�κες, οφε�λουμε να προσφ�ρουμε απ� το υστ�ρημ� μας σε κ�ποιους που ε�ναι σε ακ�μα πιο δειν� θ�ση. Δεν θα φτωχ�νουμε αν προσφ�ρουμε �να πι�το φα� στην οικογ�νεια που μ�νει δ�πλα μας � αν δ�σουμε ρο�χα που δεν φορ�με σε κ�ποιους που τα χρει�ζονται. Αν βοηθ�σουμε �ναν ηλικιωμ�νο με τη μεταφορ� του, αν κ�νουμε μια χ�ρη που μπορο�με χωρ�ς αντ�λλαγμα � ανταμοιβ�, αν χαρ�σουμε τα βιβλ�α μας σ' �να μικρ�τερο παιδ� αντ� να τα σκ�ζουμε και να τα πετ�με στο τ�λος κ�θε σχολικ�ς χρονι�ς. Υπ�ρχουν τ�σα κι ακ�μα περισσ�τερα, που μπορο�με να κ�νουμε για να προσφ�ρουμε την συμπαρ�σταση μας και το ενδιαφ�ρον μας στους συνανθρ�πους μας, για να ξεπερ�σουμε το «εγ�» μας και να συμπεριφερθο�με σαν πραγματικο� κοινωνο�.
Η ζω� μας φτωχα�νει και στενε�ει, �ταν περιορ�ζεται στον εαυτ� μας.
Γιατ� αυτ�ς που δεν �χει ν' αγαπ�σει και απ� καν�ναν ν' αγαπηθε� η �παρξη γ�νεται φορτ�ο ασ�κωτο .
Κρατ� στα χ�ρια μου το βιβλ�ο που μ�λις τελε�ωσα κι �χοντας ακ�μα νωπ�ς τις τελευτα�ες λ�ξεις του συγγραφ�α στο μυαλ� μου «θ�λει αρετ� και τ�λμη η ελευθερ�α», σκ�φτομαι: «Θε� μου π�σο τυχερ� ε�μαι που μπορ� να διαβ�σω αυτ� το υπ�ροχο βιβλ�ο ακριβ�ς γιατ� ε�μαι �νας ελε�θερος �νθρωπος κι �χω το δικα�ωμα στη μ�ρφωση». Αναλογ�ζεται �ραγε ο μ�σος �νθρωπος, �στω για �να τυχα�ο λεπτ� της ημ�ρας, ποιο κ�στος ε�χαν επωμισθε� κ�ποιοι �λλοι πριν απ� εμ�ς για αυτ� το ιερ� αγαθ� που ο σημεριν�ς δυτικ�ς �νθρωπος θεωρε� δεδομ�νο � και θ�σφατο; Αυτ� που με περ�σσιο θ�ρρος αποκαλε� δικα�ωμα.
Οι αμ�τρητες σελ�δες της ιστορ�ας �χουν κηλιδωθε� απ� τα ποτ�μια α�ματος και τους ατ�ρμονους αγ�νες που �δωσε η ανθρ�πινη φυλ� για να κατακτ�σει την �μφυτη αυτ� αν�γκη, την οπο�α για αι�νες στερ�θηκε και η οπο�α οδηγε� τον �νθρωπο στον αυτοπροσδιορισμ� και στην αυτοπραγμ�τωση, την ελευθερ�α. Π�σο γεμ�τη ν�ημα ε�ναι η λ�ξη αυτ�, που και μ�νο στο �κουσμα της ο κ�θε �νθρωπος αναπν�ει βαθ�τερα, σαν να ρουφ� και να κλε�νει μ�σα του �λο τον κ�σμο, σαν να νι�θει τις �πειρες δυνατ�τητες να απλ�νονται μπροστ� του, �λες εφικτ�ς και προσβ�σιμες! Τ�ποτα δεν ε�ναι απροσπ�λαστο.
Πολλο� διανοητ�ς και θεωρητικο� �χουν επιχειρ�σει αν� τους αι�νες να αποδ�σουν το ουσιαστικ� ν�ημα της ελευθερ�ας αλλ� προσωπικ�, χωρ�ς να ε�μαι ο�τε θεωρητικ�ς ο�τε διανοητ�ς, πιστε�ω πως η ελευθερ�α ε�ναι εκε�νη που εξ�ψωσε το �τομο απ� αντικε�μενο χρ�σης σε οντ�τητα με ψυχ� και σκ�ψη. �δωσε, δηλαδ�, στον καθ�να απ� εμ�ς τη δυνατ�τητα επιλογ�ς, πρ�ξης, απ�φασης, μας χ�ρισε την �δια μας την �παρξη. �λλωστε, θεωρ� �τι δεν υπ�ρχει τ�ποτα χειρ�τερο απ� το να �χει κ�ποιος �λλος π�νω μας, π�ρα απ� εμ�ς τους �διους, εξουσ�α ζω�ς και θαν�του. Με �λλα λ�για η αποστ�ρηση της ελευθερ�ας καθιστ� τον �νθρωπο αντικε�μενο (πχ. Κ�τι σαν το τραπεζ�κι στο σαλ�νι), κ�ποιος τρ�τος τον ορ�ζει και τον καθορ�ζει, απομυζ� τη ζω� απ� το σ�μα και το μετατρ�πει σε σκε�ος.
Ο Φρ�υντ υποστηρ�ζει πως οι μεγαλ�τερες ατομικ�ς ελευθερ�ες υπ�ρξαν πριν απ� οποιονδ�ποτε πολιτισμ�, το δυστυχ�ς �μως �ταν �τι τα �τομα δεν μπορο�σαν να τις υπερασπιστο�ν και ως εκ το�του δεν ε�χαν και αξ�α. Σ�μερα οι �νθρωποι �χουν και τα μ�σα και τους τρ�πους να υπερασπιστο�ν την ελευθερ�α τους, γιατ� �μως δεν το κ�νουν; Σ�μερα που η αν�γκη για την προ�σπιση της ελευθερ�ας μας καθ�σταται επιτακτικ�, καθ�ς η κοινων�ες βουλι�ζουν, τα δικαι�ματα καταπατο�νται και αναιρο�νται το �να μετ� το �λλο σαν ντ�μινο, οι �νθρωποι σωπα�νουν, ζαρ�νουν και κρ�βονται σε λαγο�μια κι αφ�νουν �λλους να τους ποδηγετο�ν. Ε�ναι καταφαν�ς πλ�ον πως �λος ο πολιτισμ�ς και κυρ�ως η χ�ρα μας βρ�σκεται σε εμπ�λεμη κατ�σταση. �λοι μιλο�ν για �ναν �πουλο και υποχθ�νιο π�λεμο που δεν καταστρ�φει πολιτε�ες, αλλ� χτυπ� τον �νθρωπο στη ρ�ζα της �παρξ�ς του στην ελευθερ�α και την αξιοπρ�πει� του. Καταπατ� αναφα�ρετα ανθρ�πινα δικαι�ματα και παραβι�ζει κ�θε �ννοια ηθικ�ς και δικα�ου, σπ�ρνει γ�ρω του την απ�γνωση, την απελπισ�α και οδηγε� τα �τομα στην απ�λυτη εξαχρε�ωση.
Ο Μ�κης Θεοδωρ�κης ε�πε το 2010 �τι «το 40 γνωρ�ζανε τον εχθρ� τον βλ�πανε απ�ναντ� τους, τ�ρα ο εχθρ�ς ε�ναι �να σ�στημα που λαχταρ� τις ζω�ς μας, που το πα�ζει Θε�ς και επιθυμε� να ορ�σει τη μο�ρα των λα�ν». Με μαθηματικ� ακρ�βεια κατευθυν�μαστε σε μια ν�α εποχ� που πολ� θα θυμ�ζει δουλοκτητικ�ς κοινων�ες του παρελθ�ντος και το χειρ�τερο ε�ναι �τι εμε�ς οι �διοι αδιαμαρτ�ρητα, σχεδ�ν πειθ�νια παραδ�νουμε τους εαυτο�ς μας στους δυν�στες μας; Πο� χ�θηκε μ�σα στο δι�βα των χρ�νων η αξ�α της ελευθερ�ας μας, η αν�γκη του αυτοπροσδιορισμο�, με τ� αντικαταστ�θηκε και τ� τ�λος π�ντων μας τ�ξανε αντ� αυτο�;
Δεν ε�ναι καθ�λου λανθ�νον �τι οι σημερινο� �νθρωποι �χουν βυθιστε� στην �γνοια και την αμ�θεια, �χουν βολευτε� σε μια κατ�σταση οπο� �λοι πα�ρνουν τις αποφ�σεις για αυτο�ς και νι�θουν ασφαλε�ς υπ� τη σκ�πη της μαζικοπο�ησης. Ως εκ το�του αδυνατο�ν να μελετ�σουν και να γνωρ�σουν αντικειμενικ� τον κ�σμο, �χουν απολ�σει την κριτικ� τους σκ�ψη και βαθμια�α γ�νονται πνευματικ� αδ�ναμοι. Οφε�λουμε να ξυπν�σουμε απ� αυτ� τον λ�θαργο, να απαρνηθο�με τη μασημ�νη τροφ� κι επιτ�λους με �ναρθρη σκ�ψη, �ριμη, δυνατ� και υπε�θυνη απ�ναντι στον κ�σμο να διεκδικ�σουμε την ατομικ� και κοινωνικ� ελευθερ�α. Πρ�πει να δο�με κ�τω απ� την επιφ�νεια των πραγμ�των γιατ� πλ�ον μιλ�με για �να τερ�στιο κοινωνικ� φαιν�μενο, αυτ� της αποχα�νωσης που οδηγε� στον σκοταδισμ� και στην εκμετ�λλευση του ανθρ�που απ� �νθρωπο...
|
Copyright 2011 © developed by taramigos
�����������
|