|
|
������� ���������
����������
Portfolio
�����������
���������� ��� ��������� ��� ������, ����� ���� ������ ���� ��� ����������, �������� �� ��� ������� ��� �������� ������� ����������� ���������� �� ������� ����������. ��� 20 ��� ������ ������� ��� ������� �� ������� ����� ��� ������ ��� ��������� ���� ���� ��� ������� ��� ����� ���� ����� ������... �����������. � �������� ������� ��� ���� ��� ��� ���� ������������... � ���� ��� ������ ������, ��� �������� ������������, ��� �����-�����.
� �������� ��� ����������� ��� ������� �������� �� ��� ������ ��� ��� ����� ������� ��� �.�.�. ���� ��� ��� ������ ������� �� ������ ������������, ���������� ��� ������ ����� ��� �������, ��� ���� ������� ��� ���� ��� � ������� ������ ���� ������ ��� ����� ������ ���������.... ����� �������� ����������, ��������� � ����� ��� ������� ������ ���� ������ ��� ���� ���... ��� �� ������ ���� ���� ��� ���, ��� �� ����� �� �������. ��� �����, ��� ��� ��� ������� ��� �� ��� ������� ����� ��� ����.� ������ ������� ��� ������������ , ���� ��������� ���� ��������� �����, ��� ���� ��������� ���� ��� ��� �� ����� ����, �� ������������ ��� ��� �������� ��� ��� ����� ��� ��� �������� ��� ��������� ���, ����������� �� ���� ��� Charity gr. magazine. �� portfolio �� ����� ������� ���������...
�� ����������� ������������ �� ����� ������� ����������...
|
|
Η αλλεργικ� ριν�τιδα ε�ναι μ�α πολ� συνηθισμ�νη π�θηση, καθ�ς αφορ� �να πολ� μεγ�λο μ�ρος του πληθυσμο�. Η αιτ�α της ε�ναι η υπεραντ�δραση και η ευαισθητοπο�ηση του οργανισμο� σε ουσ�ες που αποκαλο�νται αεροαλλεργιογ�να, με συν�θεις «υπα�τιους» ορισμ�να φυτ�. Προκαλε�ται συν�θως απ� αλλεργικ� αντ�δραση στη γ�ρη, προκαλ�ντας αποδ�σμευση ισταμ�νης γ�ρω απ� τη μ�τη και τα μ�τια.
Η χρονικ� στιγμ� που αρχ�ζουν τα συμπτ�ματα της αλλεργικ�ς ριν�τιδας μας δε�χνει το ε�δος της γ�ρης που δημιουργε� το πρ�βλημα. Τα συμπτ�ματα που αρχ�ζουν απ� τον Απρ�λιο παραπ�μπουν στη γ�ρη των δ�ντρων, εν� η περ�οδος μεταξ� Ιουν�ου και Ιουλ�ου ε�ναι η εποχ� της κορ�φωσης των αλλεργι�ν απ� τη γ�ρη του γρασιδιο�. Μπορε� να ε�ναι εποχικ� (δηλαδ� μ�νο την �νοιξη), � μπορε� σταδιακ� να επεκταθε� σε �λο το �τος και να γ�νει �να απ� τα πιο συχν� χρ�νια νοσ�ματα. Επ�σης, μπορε� να ε�ναι �πια � σοβαρ�, �ταν προκαλε� διαταραχ�ς στις φυσικ�ς δραστηρι�τητες, στον �πνο � στην εργασ�α. Η γ�ρη του α�ρα απ� τα λουλο�δια, τα χ�ρτα και τα δ�ντρα ε�ναι οι κ�ριες αιτ�ες της αλλεργικ�ς ριν�τιδας, εν� κ�ποιες �λλες μορφ�ς προκαλο�νται απ� ορισμ�νες ουσ�ες �πως τις τρ�χες των ζ�ων, τη σκ�νη, τη ρ�πανση και τις χημικ�ς ουσ�ες που περι�χονται στις λακ των μαλλι�ν και στα αρ�ματα.
Τα συμπτ�ματα της αλλεργικ�ς ριν�τιδας ε�ναι ο ερεθισμ�ς, η καταρρο�, η συμφ�ρηση, οι πταρμο�, ο κνησμ�ς στη ρ�να και στη μαλθακ� υπερ�α. Οι επιπεφυκ�τες εμφαν�ζουν δακρ�ρροια, κνησμ�, ερυθρ�τητα. Το 30% των ασθεν�ν με αλλεργικ� ριν�τιδα θα εμφαν�σει �σθμα. Αυτ� θα ε�ναι αρχικ� επ�σης εποχικ� � διαλε�πον, �μως ε�ναι πιθαν� �πειτα απ� κ�ποιο χρονικ� δι�στημα να εξελιχθε� σε ολοετ�ς και επ�μονο. Τα κυρι�τερα συμπτ�ματα του �σθματος ε�ναι ο β�χας, η δ�σπνοια, το β�ρος στο στ�θος και ο συριγμ�ς. Ο ασθεν�ς με �σθμα εμφαν�ζει νυκτεριν�ς αφυπν�σεις, εν� πριν εδραιωθε� μια τ�τοια κλινικ� εικ�να παρουσι�ζει πιθαν�ς βρογχικ� υπεραπαντητικ�τητα, η οπο�α εκδηλ�νεται ως β�χας στην παρατεταμ�νη ομιλ�α, στο γ�λιο, στις φων�ς, στην εισπνο� ψυχρο� α�ρα, �πειτα απ� κοιν� κρυολ�γημα.
Ο τρ�πος αντιμετ�πισης της αλλεργ�ας βασ�ζεται στο τρ�πτυχο «αποφυγ�, φαρμακευτικ� θεραπε�α, ανοσοθεραπε�α». Η αποφυγ� ε�ναι θεραπευτικ� �πλο μ�νο στα αλλεργιογ�να που προ�ρχονται απ� επιθ�λια ζ�ων και ημ�μετρο στην αντιμετ�πιση της αλλεργ�ας των ακ�ρεων. �σον αφορ� στην αντιμετ�πιση των γ�ρεων, η αποφυγ� ε�ναι... ουτοπικ�.
Η φαρμακοθεραπε�α συν�σταται σε γενικ�ς γραμμ�ς σε τρι�ν ειδ�ν φ�ρμακα: α) Αντιισταμινικ� που σταματο�ν την αποδ�σμευση της ισταμ�νης που ευθ�νεται για το πρ�ξιμο και τη συμφ�ρηση, β) Στεροειδ� ρινικ� σπρ�ι και γ) Αποφρακτικ� ρινικ� σπρ�ι (π.χ.εφεδρ�νη). Τα εν λ�γω σκευ�σματα ε�ναι απολ�τως ασφαλ�, αλλ� δεν τροποποιο�ν την φυσικ� πορε�α της ν�σου, σε αντ�θεση με την ανοσοθεραπε�α. Η ανοσοθεραπε�α ε�ναι η ιατρικ� πρ�ξη χορ�γησης σταδιακ� αυξαν�μενων δ�σεων παρ�γωγου αλλεργιογ�νου σε �ναν ασθεν� με σκοπ� τη βελτ�ωση � την εκρ�ζωση των συμπτωμ�των που οφε�λονται σε αυτ�. Τα κ�ρια ερωτ�ματα ε�ναι κατ� π�σον μετ� τη διακοπ� της ανοσοθεραπε�ας το αποτ�λεσμα παραμ�νει, ε�ν η ανοσοθεραπε�α αποτρ�πει την εξ�λιξη της ριν�τιδας σε �σθμα και επ�σης κατ� π�σον η ανοσοθεραπε�α σε �να αλλεργιογ�νο αποτρ�πει την ευαισθητοπο�ηση σε �λλα. Οι μελ�τες που υπ�ρχουν στη δι�θεσ� μας απαντο�ν καταφατικ� σε �λα αυτ� τα ερωτ�ματα, με συν�πεια να γνωρ�ζουμε σ�μερα �τι η εν�σιμη ανοσοθεραπε�α επ�γει ανοσιακ� και κλινικ� ανοχ�, �χει μακροχρ�νια αποτελεσματικ�τητα και τροποποιε� τη φυσικ� πορε�α της ν�σου. Τα φ�ρμακα που χορηγο�νται χωρ�ς ιατρικ� συνταγ� για την περ�πτωση αυτ�, �πως τα αντιισταμινικ� και το χρωμικ� ν�τριο, ανακουφ�ζουν απ� τον π�νο, �μως η παρατεταμ�νη χρ�ση κ�ποιων ρινικ�ν σπρ�ι μπορε� να προκαλ�σει ζημι� στο εσωτερικ� της μ�της, γι’ αυτ�, αν τα συμπτ�ματα επιμ�νουν ζητ�στε τη συμβουλ� του γιατρο� σας. Συμπερασματικ�, ο ασθεν�ς με αλλεργικ� ριν�τιδα πρ�πει να αντιμετωπ�ζεται �γκαιρα πριν αυτ� εξελιχθε� χρονικ� και ανατομικ�.

Πολλο� �νθρωποι αποφε�γουν τη χρ�ση τ�τοιων φαρμ�κων για μεγ�λες χρονικ�ς περι�δους, εξαιτ�ας των δυσ�ρεστων παρενεργει�ν τους και συχν� επωφελο�νται απ� διατροφικ�ς αλλαγ�ς και φυσικ� συμπληρ�ματα που μει�νουν σημαντικ� � ακ�μα και εκμηδεν�ζουν την αν�γκη τ�τοιων φαρμ�κων.
Αν και η αλλεργικ� ριν�τιδα προκαλε�ται κατ� β�ση απ� αντ�δραση στη γ�ρη, μερικ�ς τροφ�ς �πως το σιτ�ρι, τα γαλακτοκομικ� και οι φρ�ουλες μπορε� να επιδειν�σουν τα συμπτ�ματα ερεθ�ζοντας το ανοσοποιητικ� σ�στημα. Το γ�λα σ�γιας και ρυζιο� καθ�ς και το κατσικ�σιο τυρ� ε�ναι καλ�ς εναλλακτικ�ς του αγελαδινο� γ�λακτος και τυριο�, εν� η βρ�μη, το ρ�ζι, τα μπισκ�τα ρυζιο�, το κριθ�ρι, το ψωμ� και τα μπισκ�τα σικ�λεως ε�ναι καλ� υποκατ�στατα του σιταριο�. �λλες τροφ�ς που ε�ναι πιθαν� να ενισχ�ουν τις αλλεργικ�ς εκδηλ�σεις ε�ναι το κ�κκινο κρ�ας και η ζ�χαρη, τροφ�ς που μπορε�τε αντικαταστ�σετε με ψ�ρια και πουλερικ� καθ�ς και με μ�λι � σιρ�πι σφενδ�μνου αντ�στοιχα.
Αντικαταρρο�κ�ς τροφ�ς ε�ναι τα φασ�λια, το σκ�ρδο, τα ραπαν�κια και το νεροκ�ρδαμο. Προτιμ�στε να καταναλ�νετε αμαγε�ρευτες, ωμ�ς τροφ�ς(�πως ωμ� φρο�τα και λαχανικ�) σε αναλογ�α 70% και μαγειρεμ�νες τροφ�ς σε ποσοστ� περ�που 30%. Δοκιμ�στε να παρασκευ�σετε χυμ� απ� φρ�σκα φρο�τα και λαχανικ�, αναμιγν�οντας �σες ποσ�τητες απ� σ�λινο, καρ�το και μ�λο. Φτι�ξτε περ�που μισ� λ�τρο χυμο� και πιε�τε τον με �δειο στομ�χι την εποχ� που η αλλεργικ� σας αντ�δραση βρ�σκεται σε �ξαρση, δι�τι θα βοηθ�σει ολ�κληρο τον οργανισμ� σας να «καθαρ�σει» και ν’ αυξ�σει με αυτ�ν τον τρ�πο την αντ�στασ� του απ�ναντι σε �λα �σα ερεθ�ζουν το ανοσοποιητικ� σας. Ακ�μα, στην περ�οδο της �ξαρσης των συμπτωμ�των χρησιμοποι�στε για την ρινικ� καταρρο� θαλασσιν� νερ�, που θα βοηθ�σει να καθαρ�σουν τα ιγμ�ρεια χωρ�ς να επιφ�ρει τις παρεν�ργειες των στεροειδ�ν ρινικ�ν σπρ�ι. Το �διο αποτελεσματικ� μπορε� να αποβε� και το σησαμ�λαιο στην αντιμετ�πιση της καταρρο�ς. Β�λτε μια σταγ�να καθαρο� σησαμ�λαιου σε κ�θε ρουθο�νι πριν π�τε για �πνο.
Η Βιταμ�νη C, �χει φυσικ� αντιισταμινικ� δρ�ση στο σ�μα και μπορε� να μει�σει � ακ�μα και να εξαφαν�σει σε πολλ�ς περιπτ�σεις τα συμπτ�ματα του αλλεργικο� κατ�ρρου. Τα Βιοφλαβονοειδ� (Βαλανοκετ�νη), βοηθο�ν στην ελ�ττωση της αποδ�σμευσης ισταμ�νης απ� τα κ�τταρα του ανοσοποιητικο� που ονομ�ζονται βασε�φιλα κ�τταρα, βελτι�νοντας �τσι τα συμπτ�ματα του αλλεργικο� κατ�ρρου. Η Βρωμελ�νη, η οπο�α αποτελε� συστατικ� του εκχυλ�σματος αναν� και φα�νεται να ενισχ�ει τη δρ�ση των βιοφλαβονοειδ�ν, �ταν χορηγε�ται προ φαγητο�. Το σκ�ρδο, που γενικ� ενισχ�ει το ανοσοποιητικ�, βοηθ� επ�σης στην αντιμετ�πιση των αλλεργιογ�νων ουσι�ν.

Υπ�ρχουν επ�σης β�τανα, τα οπο�α μπορε� να αποβο�ν ιδια�τερα ευεργετικ� και στη περ�πτωση της αλλεργικ�ς ριν�τιδας. Η Ευφρασ�α (Euphrasia officinalis), ε�ναι �να εξαιρετικ� β�τανο για τα προβλ�ματα των βλεννογ�νων μεμβραν�ν. �ταν χρησιμοποιε�ται εσωτερικ� λειτουργε� ως εξα�ρετο αντικαταρρο�κ� και �τσι ε�ναι κατ�λληλο για αλλεργικ� ριν�τιδα, ιγμορ�τιδα και �λλες συμφορητικ�ς καταστ�σεις. Η τσουκν�δα, που χρησιμοποιε�ται σε δι�φορες μορφ�ς αλλεργ�ας, βοηθ� στην αποσυμφ�ρηση και ανακουφ�ζει απ� τη φλεγμον�.
Η αρωματοθεραπ�ια εκμεταλλε�εται τις ευεργετικ�ς ιδι�τητες των αιθ�ριων ελα�ων σε μια σειρ� παθ�σεων, συμπεριλαμβανομ�νης και της αλλεργ�ας. Συγκεκριμ�να, οι εισπνο�ς ατμο� απ� �να μ�γμα 300 ml καυτο� νερο� με λ�γες σταγ�νες αιθ�ριου ελα�ου ευκαλ�πτου και μ�ντας ανακουφ�ζουν τα ιγμ�ρεια. Επ�σης μπορε�τε να αναμ�ξετε μερικ�ς σταγ�νες αιθερ�ου ελα�ου λεβ�ντας με αμυγδαλ�λαιο και να κ�νετε μασ�ζ στην περιοχ� γ�ρω απ� τη μ�τη, τα ζυγωματικ� και το μ�τωπο.
Η δι�γνωση της αλλεργικ�ς ριν�τιδας γ�νεται με β�ση το ιστορικ�, την αντικειμενικ� εξ�ταση (ρινοσκ�πηση) και τη διεν�ργεια δερματικ�ν δοκιμασι�ν δι� νυγμο� (skin prick tests) με ειδικ� διαμορφωμ�να εκχυλ�σματα που περι�χουν τα υπε�θυνα αλλεργιογ�να. Οι δερματικ�ς δοκιμασ�ες δι� νυγμο� ε�ναι απολ�τως ασφαλε�ς, αν�δυνες και αξι�πιστες. Δε σημα�νει �τι �ταν ο ασθεν�ς ε�ναι θετικ�ς στις εξετ�σεις του α�ματος � στα skin prick tests ε�ναι αυτομ�τως και αλλεργικ�ς σε αυτ�. Ε�ναι απαρα�τητη η κλινικ� συσχ�τιση των αποτελεσμ�των με τα συμπτ�ματα.
Εφοδιαστε�τε λοιπ�ν με σωστ� φαρμακευτικ� αγωγ�, θωρακε�στε τον οργανισμ� σας με μια ισορροπημ�νη διατροφ� και με την πιο ανοιξι�τικη δι�θεσ� σας,... ξεμυτ�στε ελε�θερα �ξω στην φ�ση που �χει ανθ�σει και σας περιμ�νει.
Ευχαριστ� θερμ� τον κ�ριο Κωνσταντ�νο Πεταλ�, Αλλεργιολ�γο και την κυρ�α Ευαγγελ�α Μωρ�λλα, Φαρμακοποι�, για τις ιατρικ�ς και διατροφολογικ�ς πληροφορ�ες.
Για τις περισσ�τερες νοικοκυρ�ς καθαρι�τητα στα ρο�χα σημα�νει εξαφ�νιση των λεκ�δων, αστραφτερ� και ζωνταν� χρ�ματα. Μπορε� το πλ�σιμο των ρο�χων με �να καλ� απορρυπαντικ� να εξαφαν�ζει τους δ�σκολους λεκ�δες, καθαρ�ζονται, �μως, τα ρο�χα μας πραγματικ�, δεδομ�νου �τι σε κ�θε δ�ση �πλυτων ρο�χων υπ�ρχουν 100 εκατομμ�ρια E.coli βακτ�ρια; Ε�ναι οπωσδ�ποτε �να ζωτικ�ς σημασ�ας ερ�τημα, το οπο�ο θα πρ�πει να προβληματ�σει και να απασχολ�σει �λους μας.
Στην προσπ�θει� μας να ε�μαστε φιλικο� προς το περιβ�λλον, αλλ� και να προστατε�σουμε την ποι�τητα των ρο�χων μας, με παρ�τρυνση απ� τις εταιρ�ες παρασκευ�ς απορρυπαντικ�ν χαμηλ�νουμε τη θερμοκρασ�α πλυσ�ματος. Αυτ� �μως μπορε� να ε�ναι οικολογικ� επιθυμητ� και καλ� αλλ� μπορε� να επηρε�σει την υγε�α μας. Πρ�πει να πλ�νουμε τα ρο�χα μας με τ�τοιον τρ�πο �στε να μην ε�ναι καθαρ� μ�νο επιφανειακ�, αλλ� και σε β�θος!
Επιστημονικ�ς �ρευνες σε Πανεπιστημιακ� Νοσοκομε�α της Γερμαν�ας �δειξαν �τι τα ρο�χα που ε�χαν πλυθε� σε χαμηλ�ς θερμοκρασ�ες (30°C) �ταν γεμ�τα με το βακτ�ριο του σταφυλ�κοκκου, το οπο�ο ε�ναι υπε�θυνο για δερματικ�ς και μολ�νσεις στο ουροποιητικ� σ�στημα. Επ�σης μ�κητες �πως η Candida albicans, αλλ� και ο Aspergillus, που εν�χονται στην αιτιοπαθογ�ννηση πολλ�ν περιστατικ�ν �σθματος, διατηρο�ν τις αποικ�ες τους στα ρο�χα, �ταν αυτ� δεν πλ�νονται σε θερμοκρασ�ες υψηλ�τερες των 60 °C.
'Ολες οι παραπ�νω καταστ�σεις μπορο�ν ε�κολα να αντιμετωπιστο�ν, αλλ� �χι απ� �λους τους ανθρ�πους. Ιδια�τερη φροντ�δα πρ�πει να λαμβ�νεται για �σους �χουν επιβαρυμ�νο ανοσοποιητικ� σ�στημα ε�τε γιατ� νοσηλε�τηκαν πρ�σφατα σε κ�ποιο νοσοκομε�ο, ε�τε γιατ� λαμβ�νουν ανοσοκατασταλτικ� αγωγ� (αγωγ� κορτιζ�νης, λ�ψη ανοσοπρυθμοστικ�ν φαρμ�κων λ�γω ρευματοπ�θειας, � κ�ποιας �λλης αυτο�νοσης ν�σου). Οι �νθρωποι αυτο� πρ�πει να θωρακ�ζουν τον οργανισμ� τους �σο πιο καλ� γ�νεται προκειμ�νου να μην τον επιβαρ�νουν με «ανεπιθ�μητους» εισβολε�ς. Επ�σης σε γηροκομε�α και �λλους κοιν�βιους χ�ρους καθ�ς επ�σης και σε οικογ�νειες που φιλοξενο�ν κατοικ�δια στο σπ�τι τους, πρ�πει η καθαρι�τητ� των ρο�χων σε β�θος, να ε�ναι πρωταρχικ�ς σημασ�ας.
Για να �χουμε την υγε�α μας εκε� που της αξ�ζει, συν�σταται να πλ�νουμε τα ρο�χα μας στους 60 βαθμο�ς, θερμοκρασ�α ικαν� να καθαρ�σει �χι μ�νο τους πιο δ�σκολους λεκ�δες αλλ� και να σκοτ�σει τους μικροσκοπικο�ς α�ρατους εχθρο�ς που με γυμν� μ�τια δεν μπορο�με να δο�με.
Ισορροπε� σε δ�ο σκοινι�, της υποκριτικ�ς και της σκηνοθεσ�ας. Αν και πλ�ον δηλ�νει πως τον συναρπ�ζει το δε�τερο, ωστ�σο, τον γνωρ�σαμε μ�σα απ� το πρ�το του προφ�λ σε ρ�λους που υποδ�θηκε στις Επτ� Θαν�σιμες Πεθερ�ς, στα Μυστικ� της ΕΔΕΜ και πιο πρ�σφατα στο Νησ�. Τ�σσεται υπ�ρ της αλ�θειας και εκτιμ� αφ�νταστα τους ειλικρινε�ς ανθρ�πους. Προβληματ�ζεται για το σ�μερα �μως δεν πα�ει να ψ�χνει τις αιτ�ες που οδ�γησαν την κατ�σταση μ�χρι εδ�. Η ζω� του εξαρτ�ται απ� την τ�χη. Και η τ�χη αυτ�, φα�νεται πως ποτ� δεν τον πρ�δωσε αφο� τ�σο το ταλ�ντο του �σο και οι προσεγμ�νες επαγγελματικ�ς επιλογ�ς του, επαλ�θευσαν τις προσδοκ�ες του. Αγαπ� την αγκαλι�, δακρ�ζει μ�σα του κρυφ� και κρατ�ει μ�σα του φυλαχτ� τις λ�ξεις που τον οδηγο�ν μ�χρι σ�μερα στην επιτυχ�α. Π�ρσι ε�χαμε την τιμ� να απολα�σουμε το πρ�το του σκηνοθετικ� β�μα με τα Σκουλ�κια. Φ�τος �μως, μας δ�δαξε τι σημα�νει �νθρωπος, μεταφ�ροντας στην σκην� του θε�τρου Αυλα�α, το βραβευμ�νο best seller της Ορι�νας Φαλ�τσι «Γρ�μμα σε �να παιδ�». Υπ� την σκηνοθετικ� του μπαγκ�τα, η Ζ�τα Δο�κα �δωσε ρεσιτ�λ ερμηνε�ας επ� σκην�ς κι ο Μ�νος Πετο�σης, ξεκλ�βοντας λ�γο χρ�νο απ� το δι�λειμμ� του, μας μ�λησε για την ζω�, τις σκ�ψεις και τα σχ�δι� του.

Νικ�λας Βουκκαλ�ς : Διαβ�ζεις παραμ�θια; Σκ�φτηκες ποτ� να φτι�ξεις το δικ� σου; Αν σου διν�ταν η ευκαιρ�α να σκηνοθετ�σεις �να παραμ�θι, ποιο θα �ταν;
Μ�νος Πετο�σης : Δι�βαζα παραμ�θια π�ρα πολλ�. Τα καλοκα�ρια μ�λιστα, που πηγα�ναμε διακοπ�ς επ�νω στον Β�λο, οι γιαγι�δες μας, μας �λεγαν παραμ�θια. Και μ�λιστα πολλ�ς φορ�ς, �φτιαχνα και μ�νος μου παραμ�θια για να νι�θω καλ�τερα. Συν�θως δεν τα �λεγα σε καν�ναν, τα κρατο�σα φυλαγμ�να για μ�να. Φοβ�μουν πως θα μου π�ρουν την χαρ� μου. Π�ντα μου �ρεσε να δημιουργ� παραμ�θια. Ε�ναι σαν να δημιουργε�ς μια δικ� σου παιδικ� ιστορ�α. Ακ�μη και το θ�ατρο, αυτ� νομ�ζω πως ε�ναι. Το λ�ει κι η λ�ξη : πα�ζω. Αν δεν ε�σαι παιδ�, δεν μπορε�ς ο�τε να πα�ξεις, ο�τε να δε�ξεις πως πα�ζονται τα παιχν�δια. Θ�λει μια αγν�τητα. �σο για το ποιο παραμ�θι θα �θελα να σκηνοθετ�σω... Η αλ�θεια ε�ναι πως δεν το �χω σκεφτε�… �σως την Κοκκινοσκουφ�τσα.
Ν. Β. : Αγαπημ�νος παιδικ�ς σου �ρωας απ� τα παραμ�θια;
Μ. Π. : Ο Κοντορεβυθο�λης. Προσπαθ� παρ�λη την δυσκολ�α της δουλει�ς που κ�νουμε, να κρατ�ω αυτ� την πολυπ�θητη παιδικ� μου αθω�τητα. Νομ�ζω μ�λιστα, πως αν δεν υπ�ρχει αθω�τητα σε �λο της το μεγαλε�ο, δεν μπορε�ς να αντ�ξεις να κ�νεις την δουλει� αυτ�. Ο�τε να πα�ξεις, ο�τε να σκηνοθετ�σεις.
Ν. Β. : Απ� ποια ηλικ�α αντιλ�φθηκες πως το θ�ατρο θα σε κατακτ�σει; Ποια �ταν τα πρ�τα ερεθ�σματα και οι καταβολ�ς που σε οδ�γησαν να ασχοληθε�ς με το θ�ατρο;
Μ. Π. : Δεν μπορ� να πω με σιγουρι�. Ντρεπ�μουν π�ρα πολ�. Δεν μπορ� να πω πως συμμετε�χα ας πο�με σε σχολικ�ς εορτ�ς. �ταν αν�βαινα μ�λιστα στην σκην�, π�ντα αν�βαινα με �να καρδιοχτ�πι. Β�βαια, η αλ�θεια ε�ναι πως �λοι οι φ�λοι, ακ�μα και απ� τις επ�μενες σχολ�ς στην ζω� μου, �βλεπαν πως εκε� θα κατ�ληγα. Στο θ�ατρο. Εγ� π�λι δεν το �βλεπα. Μου �ρεσε το θ�ατρο π�ρα πολ�. Ειδικ� μου �ρεσε σαν παιδ�, ο Ελληνικ�ς κινηματογρ�φος. Τ�τε ε�χαμε τις κασ�τες. �παιρνα λοιπ�ν το κασετ�φων� μου, το �βαζα δ�πλα στην τηλε�ραση και ηχογραφο�σα �λη την ελληνικ� ταιν�α. Το βρ�δυ πλ�ον, �ταν π�γαινα να ξαπλ�σω, το �βαζα στο αφτ� μου σε χαμηλ� �νταση και �χι μ�νο �κουγα αλλ� �βλεπα με τα μ�τια μου �λη την ταιν�α απ� την αρχ� κι �χι μ�νο μια φορ� αλλ� δ�ο και τρεις και την σκηνοθετο�σα �πως �νιωθα εγ�.
Ν. Β. : Και π�τε αποφ�σισες πως �θελες να ασχοληθε�ς με τον χ�ρο του θε�τρου; Συνειδητ� επιλογ�;
Μ.Π. : Αποφ�σισα να ασχοληθ� με το χ�ρο, σε μεγ�λη ηλικ�α. Μπ�κα στην σχολ� στα 24. Δεν �θελε καν�νας απ� την οικογ�νει� μου, να ασχοληθ� με το θ�ατρο κι ε�ναι και λογικ� γιατ� απ� την πλευρ� του πατ�ρα μου υπ�ρχει μια συγγ�νεια με την συγχωρεμ�νη Λου�ζα Ποδηματ�, την θε�α μου. Καταλαβα�νεις πως ο μπαμπ�ς μου �ξερε απ� πρ�το χ�ρι τι συμβα�νει στο θ�ατρο και δεν �θελε να ασχοληθ�. Το �διο και η μητ�ρα μου. �τσι π�ρα την απ�φαση και π�γα κι �δωσα κρυφ� εξετ�σεις. Προσπ�θησαν να με αποτρ�ψουν. �μως κ�ποια στιγμ� στο πρ�το �τος της σχολ�ς, την συν�ντησα τυχα�α στο ασανσ�ρ και της λ�ω «θε�α τι �γινε, τι κ�νεις;» για να την αποφ�γω. Αφο� με κοιτ�ει με σταθερ� βλ�μμα, μου λ�ει «Εντ�ξει. Αφο� το αποφ�σισες, κ�ν' το. Ψηλ�ς ε�σαι, εμφαν�σιμος ε�σαι κι απ� �τι �χω μ�θει απ� τον Γι�ργο Θεοδοσι�δη, καλ�ς στην υποκριτικ� ε�σαι, αλλ� μια συμβουλ� : μην π�ρουν ποτ� τα μυαλ� σου α�ρα.». Αυτ� την κουβ�ντα μ�σα στο ασανσ�ρ του ΡΕΞ δε θα την ξεχ�σω ποτ�. Και προσπαθ� να μην πα�ρνουν τα μυαλ� μου α�ρα.
Ν. Β. : Υπ�ρξε κ�ποια στιγμ� που να �νιωσες πως μπορε� και να αθετ�σεις αυτ� την υπ�σχεση;
Μ. Π. : Σαφ�ς �χι. Δεν το �χω αθετ�σει ποτ�. Ε�μαι απ�λυτα σ�γουρος. Μ�λλον κι επειδ� στην ζω� μου δεν ε�μαι τ�τοιος �νθρωπος. Απλ�νω τα χ�ρια μου μ�χρι εκε� που νι�θω �τι φτ�νουν. Και πολλ�ς φορ�ς τα απλ�νω και �σο πιο κοντ� σε μ�να γ�νεται. Λ�γα πρ�γματα και να μου αφ�νουν καλ� συναισθ�ματα, καλ�ς στιγμ�ς. Τουλ�χιστον εμ�να να μου αφ�νουν τα καλ�. Παραπ�νω δεν θ�λω.
Ν. Β. : Η σκηνοθεσ�α θεωρε�ται �κφραση υποκειμενικ�ς παρατ�ρησης. Π�σο υπε�θυνος ε�ναι �νας σκηνοθ�της, για την �κβαση μιας παρ�στασης – αποσπασματικ�, γιατ� προφαν�ς το αποτ�λεσμα μιας παρ�στασης ε�ναι �να συνονθ�λευμα και μωσα�κ� πολλ�ν παραμ�τρων. Η σκηνοθεσ�α μπορε� να αναδε�ξει και να ρ�ξει φως σε �ναν μ�τριο ηθοποι�; Να τον υποβοηθ�σει να αναδειχθε�;

Μ. Π. : �χι νομ�ζω. Τουλ�χιστον εγ� δεν το ξ�ρω πως γ�νεται κ�τι τ�τοιο. Σαφ�ς �νθρωποι που ε�ναι στην δουλει� σκηνοθ�τες πολλ� χρ�νια, μπορε� να �χουν βρει τον τρ�πο. Ωστ�σο εγ� δεν τον ξ�ρω ακ�μα. Αυτ� που μπορ� να σου πω απ� την δικ� μου πλευρ� με αυτ� την μικρ� πε�ρα που �χω, σαν σκηνοθ�της, αλλ� και σαν βοηθ�ς που �μουν για 7 με 8 χρ�νια, ε�ναι πως αν �χεις �ναν πολ� καλ� ηθοποι� στα χ�ρια σου, μπορε�ς να τον οδηγ�σεις σωστ�. Τ�ρα για το δε�τερο, απ� �σα ακο�ω απ� ανθρ�πους της δουλει�ς, νομ�ζω πλ�ον πως γ�νεται. Αλλ� για τον τρ�πο,… Δεν μου �χει τ�χει εμ�να. Τ�ρα αν μου τ�χει…
Ν. Β. : Μπορε� να θεωρηθε� �νας σκηνοθ�της υπε�θυνος για την αποτυχ�α μιας παρ�στασης; �ταν αναλαμβ�νεις εσ� την σκηνοθεσ�α μιας παρ�στασης, νι�θεις αυτ� την ευθ�νη;
Μ. Π. : Απ�λυτα. Νομ�ζω πως η ευθ�νη βαρ�νει απ�λυτα τον σκηνοθ�τη. Απ� την επιλογ� των ηθοποι�ν και των συνεργατ�ν του, μ�χρι και το τελικ� αποτ�λεσμα. Δηλαδ�, παρ�λο που υπ�ρχουν �νθρωποι που αναλαμβ�νουν τα φ�τα, τα σκηνικ�, τα κοστο�μια, αν στον σκηνοθ�τη δεν αρ�σουν, δεν ε�ναι δηλαδ� στην λογικ� του, αλλ�ζει, επιλ�γει να τα διορθ�σουν… Ο σκηνοθ�της πλ�ον, βλ�πει το δικ� του παραμ�θι επ� σκην�ς. Κι �λοι κατ� κ�ποιον τρ�πο – π�λι σε εισαγωγικ� – υπηρετο�ν κατ� κ�ποιον τρ�πο, το δικ� του �ραμα. Αρκε� β�βαια οι �νθρωποι που συνεργ�ζονται, να μπορο�ν να το καταλ�βουν, να καταλ�βουν τι ακριβ�ς οραματ�ζεται και να γ�νουν συνοδοιπ�ροι. Υπ�ρχουν �μως και περιπτ�σεις, �πως φ�τος, με τον Γι�ργο τον Χριστιαν�κη, τον μουσικ�. Η μουσικ� που μου �φερε ο Γι�ργος, δεν �ταν αυτ� που φανταζ�μουν εγ�, ωστ�σο �μως �ταν την �κουσα ε�πα �τι �χει δ�κιο, αυτ� ε�ναι η μουσικ� που χρει�ζεται η συγκεκριμ�νη παρ�σταση. Και νομ�ζω πως σοφ�, μ�λλον απ� �νστικτο, αλλ� σοφ� ε�πα το ναι, γιατ� αν�βασε και αν�δειξε την παρ�σταση σε πολλ� επ�πεδα. Την απογε�ωσε.
Ν. Β. : Μπορε� να γ�νει κ�θε ηθοποι�ς να γ�νει και σκηνοθ�της; Π�σο βοηθ� η σκηνοθεσ�α �ναν ηθοποι� να γ�νει καλ�τερος; Εσ�να σε βοηθ�;
Μ. Π. : Ε�ναι δ�ο διαφορετικ� πρ�γματα, � �τσι τα αντιλαμβ�νομαι τουλ�χιστον εγ�. �λλο ηθοποι�ς, �λλο σκηνοθ�της. Δεν ξ�ρω αν θα με βοηθ�σει να γ�νω καλ�τερος ηθοποι�ς. Το �τι με βοηθ� �μως να καταλ�βω απ�λυτα πως ε�ναι �ταν ε�σαι απ� κ�τω, στο κοιν�, να ζητ�ς και να απαιτε�ς πρ�γματα απ� τον ηθοποι�, αυτ� ναι. Αλλ� δεν ξ�ρω αν με βοηθ�. Με �χεις πι�σει και σε μια φ�ση της ζω�ς μου, που η υποκριτικ� αρχ�ζει και μπα�νει σε μια δε�τερη μο�ρα. Αρχ�ζει να μην με ενδιαφ�ρει. Και δεν το περ�μενα να μην με ενδιαφ�ρει γιατ� το λατρε�ω το θ�ατρο, την υποκριτικ�, ε�ναι η ζω� μου αυτ�. Και μου κ�νει εντ�πωση, γιατ� να μην με ενδιαφ�ρει το να πα�ξω κ�που κι απλ�ς με ενδιαφ�ρει περισσ�τερο η σκηνοθεσ�α και η διδασκαλ�α που μου αρ�σει π�ρα πολ�…
Ν. Β. : Θεωρε�ς πως ε�ναι ταλ�ντο η σκηνοθεσ�α; Γιατ� το να φτι�ξει �πως λες εσ� ο καθ�νας το δικ� του παραμ�θι, ναι μπορε�. Να το αποδ�σει �μως επ�νω στην σκην� και να προκ�ψει μια παρ�σταση… Αυτ� απαιτε� ικαν�τητα. Διδ�σκεται, μαθα�νεται � υπ�ρχει στο DNA μας;
Μ. Π. : Υπ�ρχουν σχολ�ς που διδ�σκουν σκηνοθεσ�α. Και μ�λιστα υπ�ρχουν και �λληνες καλλιτ�χνες που �φυγαν εξωτερικ� και �χουν κ�νει σπουδ�ς σκηνοθεσ�ας. Εγ� δεν �χω κ�νει σπουδ�ς. Εγ� �κανα σπουδ�ς δραματικ�ς σχολ�ς, ως ηθοποι�ς. Νομ�ζω �μως πως η εμπειρ�α, το �νστικτο, η αγν�τητα της ματι�ς και της ψυχ�ς, ε�ναι τα εφ�δια. Αυτ� τουλ�χιστον �ταν για εμ�να τα �πλα μου. Η διδασκαλ�α για εμ�να, �ταν στην θ�ση του βοηθο� σκηνοθ�τη. Ε�χα την τ�χη να κ�νουμε πολλ�ς παραστ�σεις, να ανεβ�σουμε και μιο�ζικαλ και να δω πολλ�ς διαφορετικ�ς σχολ�ς και μεθ�δους προσ�γγισης μ�σα απ� την ενεργ� μου δρ�ση στην δουλει�. Δ�πλα σε διαφορετικο�ς ηθοποιο�ς, �ζησα διαφορετικ�ς μεθ�δους διδασκαλ�ας,. Αυτ� ναι, ε�ναι σχολε�ο.
Ν. Β. : Οι τελευτα�ες δουλει�ς που σε �μαθε ο κ�σμος τηλεοπτικ� �ταν μ�σα απ� το ΝΗΣΙ, σκηνοθετικ� στην παρ�σταση τα Σκουλ�κια, τ�ρα με το Γρ�μμα σε �να παιδ�… Και στις τρεις επιλογ�ς σου, υπ�ρχει μια κοιν� συνισταμ�νη θεματολογ�ας που διαπραγματε�εται τον �νθρωπο και το κοινωνικ� στ�τους. Ασχολε�σαι με προβλ�ματα κοινωνικ�. Τυχα�α επιλογ�; � μ�πως ο Μ�νος εκφρ�ζεται καλ�τερα μ�σα απ� ενδοσκοπ�σεις και σκαλ�σματα εσωτερικ� της ψυχ�ς;
Μ. Π. : Απ�λυτα. Σε �τι �χει να κ�νει με την σκηνοθεσ�α ναι. Σχετικ� με το Νησ�, �τυχε. Για την σκηνοθεσ�α, ναι, ε�μαι εγ�. Και το επ�μενο κε�μενο που θ�λω να κ�νω, ε�ναι π�νω στον �διο παρονομαστ�.
Ν. Β. : Πιστε�εις δηλαδ� πως το θ�ατρο μπορε� να βοηθ�σει στα κοινωνικ� προβλ�ματα; Δεν θα μπορο�σε να υπ�ρχει �να �λλο θ�ατρο που να ε�ναι πιο επιφανειακ� και να μας κ�νει να ξεχαστο�με λ�γο απ� �λη αυτ� τη λα�λαπα;
Μ. Π. : Ναι, θα μπορο�σε. Απ� �τι βλ�πεις κ�νουν κι �λλοι συν�δελφοι, που επιλ�γουν αυτ� το ε�δος. Εμ�να �μως στην συγκεκριμ�νη φ�ση της ζω�ς μου, δεν με εκφρ�ζει. Μπορε� μετ� απ� �να � δ�ο χρ�νια, να κ�νω κι εγ� το �διο. Στην συγκεκριμ�νη φ�ση, �νοιωσα πως �θελα να πω κ�ποια πρ�γματα και επειδ� το �πλο το δικ� μας ε�ναι η τ�χνη, μπορ� μ�σα απ� εκε�. Και η παρ�σταση αυτ�, ε�ναι �να καθαρ� πολιτικ� κε�μενο. Δεν �θελα β�βαια να το δ�σω �τσι. Σε μορφ� διδασκαλ�ας «ï¿½κου»… Για αυτ� και δ�θηκε και με �ναν πιο γλυκ� χαρακτ�ρα. Κι απ� την στιγμ� που υπ�ρχουν και κε�μενα τ�σο γεμ�τα, γιατ� να μην τα χρησιμοποι�σω, απ� την στιγμ� που ο μ�νος τρ�πος να μιλ�σω για το σ�μερα, ε�ναι αυτ�ς. Και χα�ρομαι ιδια�τερα που �λα αυτ� τα μην�ματα, και ειδικ� την παρ�σταση αυτ� που κ�νουμε τ�ρα με την Ζ�τα, περν�νε στον κ�σμο. Και μου αρ�σει πολ� που �ταν φε�γοντας, απ� την παρ�σταση και μας βρ�σκει ο κ�σμος, μας λ�ει πως στην πορε�α του �ργου, �ντως αναπτ�σσεται μια πολιτικ� θ�ση. Μ’ αρ�σει που πα�ρνει το �ργο ο καθ�νας μ�νος του, το αναλ�ει και βγ�ζει το δικ� του συμπ�ρασμα.
Ν. Β. : Β�βαια το �χουμε ξαναπε� πως το κε�μενο καθαυτ�, γραμμ�νο απ� την Ορι�να Φαλ�τσι �χει βαθι� κοινωνικοπολιτικ� χαρακτ�ρα. Οπ�τε θα μπορο�σαμε να πο�με πως το κε�μενο εν συγκρ�σει με αυτ� που αποδ�δεται επ�νω στην σκην�, δεν �χει αλλ�ξει την ταυτ�τητ� του. �σως μ�νο με την μικρ� πινελι� πως ε�ναι λ�γο πιο αυθα�ρετο, πιο ολοκληρωτικ�, πιο κυκλικ�, καλ�πτει δηλαδ� �λες τις πλευρ�ς του θεατ�. Δεν ε�ναι μ�νο η Ορι�να Φαλ�τσι, αποτυπ�νεται η κ�θε γυνα�κα, της κ�θε κοινων�ας.
Μ. Π. : Ακριβ�ς. Αυτ�ς �ταν κι ο σκοπ�ς μου. Ναι μεν το κε�μενο ε�ναι της Φαλ�τσι, ε�ναι η πραγματικ� ζω� της αλλ� δεν �θελα να την φωτογραφ�σω γιατ� δεν �χει και ν�ημα. Και γι’ αυτ� και επ�λεξα τα κομμ�τια αυτ� μ�σα απ� το βιβλ�ο που θα μπορο�σε να ταυτιστε� κ�θε γυνα�κα. �χι μ�νο κ�θε γυνα�κα αλλ� και ο κ�θε �ντρας. Αν μπορε�ς να προσφ�ρεις προβληματισμ� και τα�τιση του κ�θε θεατ� με αυτ� που παρακολουθε�, ακ�μη και με �ναν θεατ�, π�στεψ� με ε�ναι τερ�στια ν�κη για μας αλλ� και για το θ�ατρο.
Ν. Β. : �να καλοκα�ρι, �να βιβλ�ο σε μια βιβλιοθ�κη, δ�ο τρ�α τηλ�φωνα, και κ�πως �τσι απλ� κι απ� τ�χη, οι λ�ξεις απ�κτησαν στ�μα. Το Γρ�μμα σε �να παιδ� βρ�κε τον παραλ�πτη. Ε�σαι �νθρωπος που αφ�νεσαι στην τ�χη � προτιμ�ς να �χεις τον �λεγχο στην ζω� σου;
Μ. Π. : Στην τ�χη. �σες φορ�ς προσπ�θησα να �χω τον �λεγχο, δεν τα κατ�φερα. �ταν �μως αφ�νομαι, �ρχονται απ� μ�να τους. Και �ρχονται �τσι ακριβ�ς �πως τα ονειρε�τηκα, τα θ�λησα. Το αντιλαμβ�νομαι αφο� συμβε� �μως. Π�ντα, απ� την στιγμ� που μπ�κα στην δουλει� αυτ�, μεγ�λο μου �νειρο �ταν αν μπορο�σα να αποκτ�σω δ�ναμη, σε εισαγωγικ�, να �χω λ�γο, απ� την θ�ση του σκηνοθ�τη. Να μην πρωταγωνιστ�, � σκηνοθ�της � παραγωγ�ς. θα �θελα π�ρα πολ�, να �κανα παραστ�σεις και τα �σοδα απ� αυτ�ς να δ�νονταν σε δι�φορα κοινωφελ� ιδρ�ματα. Να λοιπ�ν που φ�τος, χ�ριν στην συνεργασ�α μου με τον Θωμ� τον Χαρ�λα, την Παυλ�να και την Ζ�τα, καταφ�ραμε να κ�νουμε μια παρ�σταση που �λα τα �σοδ� της π�γαν στην Λ�μψη, επειδ� �τυχε. Συγκυρ�α. Και π�ντα στην ζω� μου, πρ�γματα που �χω σκεφτε� να γ�νουν, μετ� απ� �να μικρ� � μεγ�λο δι�στημα, �ρχονται. Και �τσι μου λ�νε πολλο�, πρ�σεχε τι ε�χεσαι γιατ� σου �ρχεται. Και μ�λλον �τσι κ�πως μου τα φ�ρνει η τ�χη. Δεν μπορ� να το καθοδηγ�σω.
Ν. Β. : Ε�πες �τι το αφ�νεις στην τ�χη. Μετ�νιωσες �μως ποτ� για κ�τι που δεν το �κανες; Γιατ� με το να αφ�νεις τα πρ�γματα στην τ�χη τους, σημα�νει πως κ�ποια πρ�γματα δεν θα γ�νουν αν δεν τα κυνηγ�σεις εσ�.
Μ. Π. : Για τα πρ�γματα που μετανι�νω ε�ναι �τι �χει να κ�νει με τις ανθρ�πινες σχ�σεις, με ανθρ�πους που εγ� πιστε�ω, αγαπ�ω, δ�νομαι ολοκληρωτικ� και το �νστικτ� μου, μου λ�ει πως κ�νεις κ�τι λ�θος και σου λ�νε ψ�ματα. Εκε� πλ�ον δ�νω χρ�νο και περιμ�νω.
Ν. Β. : Αποσ�ρεσαι; � απλ�ς περιμ�νεις;
Μ. Π. : Αποσ�ρομαι. Προσπαθ� να προστατε�ομαι. Επαγγελματικ� δεν �χω μετανι�σει για κ�τι. Και λ�θος να ε�ναι, π�ρα μ�θημα μ�σα απ� αυτ�. Καλ� κ�νει και συμβα�νει γιατ� μ�νο �τσι μαθα�νεις.
Ν. Β. : Αγαπημ�νες εκφρ�σεις του κειμ�νου που σε αγγ�ζουν;
Μ. Π. : Ε�ναι η στιγμ� που μιλ�ει το μωρ�. �λο το κε�μενο που μιλ�ει το μωρ� ε�ναι σαν να ακο�ω δικ�ς μου λ�ξεις. Η λ�ξη μαμ� με συγκλον�ζει. Ε�ναι δ�σκολο. Δεν μπορ� να απομον�σω. Ε�ναι �να κε�μενο που αγαπ�ω π�ρα πολ�. Απ� την πρ�τη φρ�ση που λ�ει : �μαθα κ�τι κι απ�ψε, μ�χρι την τελευτα�α πρ�ταση που λ�ει : η ζω� δεν πεθα�νει. Μια �λλη ατ�κα που λ�ει στο μωρ� της : «και αγ�ρι να ε�σαι, π�λι ευτυχισμ�νη θα ε�μαι…», παρεμβ�λλονται δι�φορες προτ�σεις και μετ� καταλ�γει, αλλ� θα �χεις και γ�νια. Δεν γ�νεται �μως να �χεις γ�νια και να κλα�ς. Δεν γ�νεται να �χεις γ�νια και να ζητ�ς μια αγκαλι� για να κουρνι�σεις. Αυτ� η φρ�ση με ανατριχι�ζει. Γιατ�; Γιατ� μας �χουν περ�σει �λο αυτ� το στερε�τυπο; Ε�μαστε �ντρες και απαγορε�εται να κλ�ψουμε, απαγορε�εται να π�ρουμε μια αγκαλι�. Απαγορε�εται να π�σουμε εμε�ς σε μια αγκαλι�…
Ν. Β. : Κλαις;
Μ. Π. : Μ�νος μου �ταν ε�μαι . Μπροστ� σε κ�σμο �χι. Φοβ�μαι να εκτεθ�. Και ευτυχ�ς μ�σα απ� την σκηνοθεσ�α τ�σο στο περσιν� �σο και στο φετιν� κε�μενο, μου δ�θηκε η ευκαιρ�α να κλ�ψω κρυφ�. Μ�σα απ� την σκηνοθεσ�α, πραγματοποι� μια κραυγ� δικ� μου. Γιατ� και το περσιν� �ργο που ε�χε να κ�νει με την διεκδ�κηση γης, προβολ� του πως θα μπορ�σω να επιβληθ� στον �λλο, που το σιχα�νομαι εντελ�ς, δεν το μπορ�, αλλ� και το φετιν�, ε�ναι μια καλ� ευκαιρ�α να κ�νω �ναν απολογισμ� γιατ� δι�λεξα τα συγκεκριμ�να κε�μενα… Ε�ναι μια κραυγ� δικ� μου. Και το επ�μενο κε�μενο που ετοιμ�ζω, ε�ναι μια κραυγ� δικ� μου. Προσπαθ� να φων�ξω και χα�ρομαι που �χω βρει αυτ� τον τρ�πο.
Ν. Β. : Πραγματε�εσαι ωστ�σο το θ�μα της κτητικ�τητας. Στα σκουλ�κια με την κτ�ση γης και εδ� στο Γρ�μμα, με την διαμ�χη της γυνα�κας – μητ�ρας απ�ναντι στον πατ�ρα για το παιδ�.
Μ. Π. : Ναι ε�ναι αλ�θεια. Σιχα�νομαι ωστ�σο �λη αυτ� την λογικ�, και αν θες την κατακρ�νω προβ�λλοντ�ς την. «Εγ� επιτρ�πεται να κ�νω, εσ� δεν επιτρ�πεται να κ�νεις». �χουμε δικα�ωμα στα π�ντα στην ζω�. Μου απαγορε�εται να σκεφτ� πως μ�νο εγ� �χω δικα�ωμα στην ζω� και δεν �χεις εσ�. Αυτ� με τρελα�νει. Δεν μπορ� να βρω λ�για για να το περιγρ�ψω.
Ν. Β. : Υπ�ρχουν εποχ�ς για φτωχο�ς κι εποχ�ς για πλο�σιους. Το θ�ατρο σε ποια εποχ� ζει;
Μ. Π. : Το θ�ατρο νομ�ζω πως με �λη αυτ� την κατ�σταση θα ξαναγεννηθε�. Τα πιο σημαντικ� πρ�γματα και το βλ�πουμε και μ�σα απ� την �δια την ιστορ�α, γ�νονταν στις πιο δ�σκολες στιγμ�ς. Κι �χω αυτ� την α�σθηση. �τι θα αρχ�σει π�λι να ξαναγεννι�ται. Γιατ� θα �χουμε την αν�γκη να πο�με και να προβληματ�σουμε τον �λλο. Να ξεκιν�σει μια επαν�σταση.
Ν. Β. : �να μεγ�λο μ�ρος της παρ�στασης �χει τον δι�λογο της μητ�ρας με το παιδ�. Στις συζητ�σεις που ακολουθο�σαν κ�θε Κυριακ� μετ� το π�ρας των παραστ�σεων, συνδιαλ�γονται «μητ�ρες» απ� σκην�ς με «παιδι�» απ� κοινο�. �χει μ�πως χαθε� πλ�ον η επικοινων�α και η επαφ� στην εποχ� μας; Μ�πως μ�σα απ� αυτ� την διαδικασ�α ο κ�σμος πα�ρνει �να β�μα για να μιλ�σει; Τι συναισθ�ματα �χουν με�νει απ� την διαδικασ�α διαλ�γου με το κοιν�;
Μ. Π. : Η επαφ� �ντως �χει χαθε� και ναι ο δι�λογος ε�ναι σημαντικ�ς για να ξαναθυμηθε� ο κ�σμος να μιλ�ει. Να λ�ει τον π�νο και την σκ�ψη του. Την πρ�τη φορ� που συζητ�σαμε με την Ζ�τα να κ�νουμε ανοιχτ� δι�λογο με το κοιν�, συμφων�σαμε αμ�σως γιατ� σκοπ�ς μας �ταν να ξανα-ανο�ξουμε τον δι�λογο και την επικοινων�α που λε�πει σε �λους μας. Εγ� σαν θεατ�ς, �ταν π�ω και βλ�πω παραστ�σεις, θα �θελα π�ρα πολ� μετ� να κ�τσω να μιλ�σω. Στην ζω� μας δεν μιλ�με πια. Στηθ�καμε μπροστ� απ� �ναν υπολογιστ� και ακ�μα και το γ�λιο το σχηματοποιο�με με �να χαχα και την λ�πη, με μια φ�τσα που φτι�χνεται απ� γρ�μματα και σ�μβολα.
Κι �τσι χ�θηκαν τα π�ντα. Η επικοινων�α και το συνα�σθημα, χ�θηκαν �λα. �χει χαθε� η αγκαλι�. Μ�σα λοιπ�ν απ� το �ργο και ευτυχ�ς βρ�καμε συμπαραστ�τες �λους τους συντελεστ�ς της παρ�στασης, καταφ�ραμε τουλ�χιστον να πο�με στο κοιν�, αν μπορε�τε να μιλ�σετε, πε�τε μας την σκ�ψη σας, την πρ�τασ� σας, μιλ�στε, επικοινων�στε, βγε�τε απ� το καβο�κι σας. Κλ�ψτε. Πι�στε το χ�ρι του �λλου. Δεν πειρ�ζει. Ας τρ�ξει κι �να δ�κρυ δεν ε�ναι κακ�. Να βρο�με λ�γο ξαν� την ανθρωπι� μας. Και νομ�ζω πως το καταφ�ραμε.
Ν. Β. : Υπ�ρξε κ�τι ιδια�τερο που ρ�τησε �νας θεατ�ς σε παρ�σταση;
Μ. Π. : Ναι υπ�ρχει κ�τι. Σε μια παρ�σταση, ανακο�νωσε η Ζ�τα πως θα κ�νουμε αυτ� την παρ�σταση για φιλανθρωπικ� σκοπ�. Και αυθ�ρμητα μια κυρ�α, πετι�ται και της λ�ει : κοριτσ�κι μου καλ� κ�νετε. Αλλ� κι εμε�ς με 400 ευρ� σ�νταξη που να πρωτοδ�σουμε; Αλλ� �ταν τ�σο αυθ�ρμητο, τ�σο αθ�ο, που εκε�νη την �ρα σιωπ�ς και λες τι να απαντ�σω…
Ν. Β. : �ντως η παρ�σταση της 8ης Μαρτ�ου ε�χε φιλανθρωπικ� χαρακτ�ρα και τα �σοδα π�γαν στην Λ�μψη. Η αλληλεγγ�η, στην εποχ� μας, μ�πως μας �χουν φτ�σει σε σημε�ο να αποτελε� το �λλοθι για την ανεπ�ρκεια του κρ�τους;
Μ. Π. : Σ�γουρα. Με �ναν τρ�πο τους λες �τι ε�στε �χρηστοι… Σαν να τους λες, σηκωθε�τε και φ�γετε τ�ρα. Δεν θ�λω να επεκταθ� γιατ� θα βγ�λω πολ� θυμ�. Κι �ταν βλ�πω αυτ� την ψευτι�… Οι χειρ�τεροι ηθοποιο�….

Ν. Β. : Ο Μ�νος �ξω απ� το θ�ατρο και π�ρα απ� την σκην�, τα στυλ� και τα χαρτι� του;
Μ. Π. : Μ�νος. Δεν �χω καμ�α σχ�ση με �λο αυτ� που μπορε� να φα�νεται. Κι απ� επιλογ� μου. Δημιουργ� στη μοναξι� μου.
Ν. Β. : «ï¿½μαθα κ�τι κι απ�ψε...»Τι �μαθε ο Μ�νος απ� το «Γρ�μμα σ��να παιδ�»;
Μ. Π. : �μαθα �τι πρ�πει να ξεκιν�σουμε να αγαπ�με και να εμπιστευ�μαστε. Σκοπ�ς της ζω�ς μας να γ�νει η αγ�πη, η αλ�θεια, η καταν�ηση και ο σεβασμ�ς.
Το ανοσοποιητικ� σ�στημα ε�ναι �να πολ�πλοκο δ�κτυο απ� κ�τταρα και χημικ�ς ουσ�ες. Ο φυσιολογικ�ς ρ�λος του ε�ναι να προστατε�ει τον οργανισμ� και να αντιμετωπ�ζει τις λοιμ�ξεις που προκαλο�νται απ� βακτ�ρια, ιο�ς και �λλους μικροοργανισμο�ς που εισβ�λλουν στο σ�μα. �ταν κ�ποιος π�σχει απ� αυτο�νοσο ν�σημα, το ανοσοποιητικ� του σ�στημα λανθασμ�να επιτ�θεται εναντ�ον του �διου του σ�ματος του, στοχε�οντας τα κ�τταρα, τους ιστο�ς και τα �ργανα του.Το αμυντικ� σ�στημα στα αυτο�νοσα �τομα δεν ε�ναι δυσλειτουργικ�, ε�ναι υπερδραστ�ριο. Αντιδρ� σε οτιδ�ποτε, δεν μπορε� να ξεχωρ�σει τι ε�ναι δικ� του και τι ε�ναι ξ�νο. �τομα με αυτο�νοσα νοσ�ματα χ�νουν την κ�ρια ιδι�τητα του αμυντικο� συστ�ματος, την ανοσολογικ� ανοχ�. Δηλαδ�, εν� το αμυντικ� σ�στημα πρ�πει να αν�χεται τον εαυτ� του στα αυτο�νοσα νοσ�ματα, �πως ε�ναι και η Σκλ�ρυνση κατ� Πλ�κας δεν τον αν�χεται και τον χτυπ�.
Ελπ�δες για την αντιμετ�πιση της ν�σου, για �λους εκε�νους τους ανθρ�πους που π�σχουν απ� Σκλ�ρυνση κατ� Πλ�κας δ�νουν τα τελευτα�α χρ�νια τα ν�α φ�ρμακα που κυκλοφορο�ν, κ�νοντας καλ�τερη την ποι�τητα ζω�ς των ασθεν�ν. Εν� πριν απ� 15 χρ�νια δεν υπ�ρχε φ�ρμακο που θα μπορο�σε να αναχαιτ�σει τη ν�σο, τ�ρα πια διατ�θενται περισσ�τερα απ� επτ� ε�δη εγκεκριμ�νων σκευασμ�των τα οπο�α μπορο�ν να τροποποι�σουν την πορε�α της. Εξ�σου ενθαρρυντικ� ε�ναι και το γεγον�ς �τι αυτ� τη στιγμ� ελ�γχονται περ� τις 150 καινο�ργιες ουσ�ες για τη θεραπε�α της και η �ρευνα για τη μελ�τη της παθογ�νειας προχωρ�, με στ�χο να αλλ�ξει τη ζω� των πασχ�ντων προς το καλ�τερο.

Σκλ�ρυνση κατ� πλ�κας (ΣΚΠ) : α�τια και συμπτ�ματα.
Η σκλ�ρυνση κατ� πλ�κας ε�ναι μ�α χρ�νια φλεγμον� του κεντρικο� νευρικο� συστ�ματος (εγκ�φαλος και νωτια�ος μυελ�ς) η οπο�α χαρακτηρ�ζεται απ� καταστροφ� του περιβλ�ματος των νε�ρων (μυελ�νη). Η βλ�βη του περιβλ�ματος οδηγε� σε δυσλειτουργ�α των νε�ρων και στην πρ�τη εκδ�λωση της ν�σου. Η αιτ�α της ν�σου παραμ�νει �ως και σ�μερα �νας �λυτος γρ�φος της σ�γχρονης ιατρικ�ς. Τα σημεριν� επιστημονικ� δεδομ�να υποστηρ�ζουν �τι πρ�κειται για μ�α διαταραχ� του αμυντικο� συστ�ματος του οργανισμο� (ανοσοποιητικ� σ�στημα) σε γενετικ� προδιατεθειμ�να �τομα. Η διαταραχ� αυτ� προκαλε�ται πιθαν�ς απ� λοιμ�ξεις που συμβα�νουν κατ� την πορε�α της ζω�ς (κυρ�ως ιογενε�ς) και οι οπο�ες οδηγο�ν στη δυσλειτουργ�α του ανοσοποιητικο� συστ�ματος. Εξαιτ�ας της δυσλειτουργ�ας αυτ�ς αναγνωρ�ζονται οι �διες δομ�ς του οργανισμο� (νε�ρα) ως ξ�νες και ξεκιν� η διαδικασ�α εξουδετ�ρωσ�ς τους με την παραγωγ� της φλεγμον�δους αντ�δρασης. Η καταστροφ� αυτ� λαμβ�νει χ�ρα στο περ�βλημα των νε�ρων (μυελ�νη) και οδηγε� αν�λογα με την εντ�πιση της σε αντ�στοιχα συμπτ�ματα.
Τα συμπτ�ματα της ΣΚΠ διαφ�ρουν απ� ασθεν� σε ασθεν� και εξαρτ�νται απ� το τμ�μα του νευρικο� συστ�ματος που �χει προσβληθε�. Συχν�τερα παρατηρε�ται θ�λωση της �ρασης απ� φλεγμον� του οπτικο� νε�ρου (οπτικ� νευρ�τιδα), διπλωπ�α, νυσταγμ�ς (εκκρεμοειδε�ς κιν�σεις των οφθαλμ�ν) και �λιγγος. Συχν�ς ε�ναι επ�σης οι διαταραχ�ς της κινητικ�τητας, της ισορροπ�ας (αταξ�α και αστ�θεια στη β�διση), της αισθητικ�τητας με εμφ�νιση παραλ�σεως και της ομιλ�ας (αφασ�α, δυσαρθρ�α). �λλα συμπτ�ματα ε�ναι η α�ξηση του μυ�κο� τ�νου (σπαστικ�τητα), το μουδι�σμα εν�ς � περισσοτ�ρων �κρων, η ακρ�τεια ο�ρων και η στυτικ� δυσλειτουργ�α απ� προσβολ� του αυτ�νομου νευρικο� συστ�ματος.
Η ΣΚΠ δεν θεωρε�ται κληρονομικ� ν�σος, δηλαδ� δεν ακολουθε� συγκεκριμ�νους καν�νες κληρονομικ�τητας. Ωστ�σο, σε μελ�τες σε ασθενε�ς �χει διαπιστωθε� οικογενειακ� προδι�θεση. Συγκεκριμ�να, ο κ�νδυνος ν�σησης απ� ΣΚΠ στον γενικ� πληθυσμ�, αν και οι δ�ο γονε�ς ε�ναι υγιε�ς, ε�ναι περ�που 0,1%. Ο κ�νδυνος αυτ�ς αυξ�νεται σε 3%, αν ο �νας γον�ας π�σχει �δη απ� ΣΚΠ, εν� σε διδ�μους με πανομοι�τυπο γενετικ� υλικ�, η πιθαν�τητα ο/η δ�δυμος/η, αδελφ�ς/� εν�ς ατ�μου με σκλ�ρυνση κατ� πλ�κας να νοσ�σει απ� αυτ� ε�ναι 30%.
Δι�γνωση – θεραπευτικ� αντιμετ�πιση της Σκπ.
Η Σκλ�ρυνση κατ� Πλ�κας ε�ναι μ�α ασθ�νεια ιδια�τερα παρεξηγημ�νη �σον αφορ� στην εξ�λιξ� της. Οι προσπ�θειες των γιατρ�ν �μως κατ� την τελευτα�α εικοσαετ�α την �χουν αποκαθηλ�σει απ� τη θ�ση της φοβερ�ς ασθ�νειας που κατε�χε κ�ποτε και οι ν�ες ανακαλ�ψεις των φαρμ�κων δ�νουν στους ασθενε�ς τη βεβαι�τητα πως η �αση θα �ρθει σ�ντομα. Πλ�ττει κυρ�ως ν�ους ενηλ�κους με μ�ση ηλικ�α εμφ�νισης τα 30 �τη αλλ� �χει μεγ�λο ε�ρος εκδ�λωσης απ� την παιδικ� ηλικ�α ως και την ηλικ�α των 70 ετ�ν. Οι γυνα�κες προσβ�λλονται συχν�τερα απ� τους �νδρες με διπλ�σια συχν�τητα. Παρ�λο που τα ακριβ� κριτ�ρια δι�γνωσης της ν�σου αλλ�ζουν κατ� τη δι�ρκεια των ετ�ν τα βασικ� κλινικ� κριτ�ρια παραμ�νουν να ε�ναι οι ενδε�ξεις για επεισ�δια φλεγμον�ς σε δι�φορες περιοχ�ς του ΚΝΣ σε διαφορετικ�ς χρονικ�ς στιγμ�ς.
Αιτιολογικ� θεραπε�α της ΣΚΠ δυστυχ�ς δεν �χει ανακαλυφθε� �ως σ�μερα. Η θεραπευτικ� αντιμετ�πιση αφορ� την αποτροπ� των εξ�ρσεων της ν�σου, με τη χρ�ση ανοσοτροποιητικ�ν φαρμ�κων και τη στοχευμ�νη συμπτωματικ� θεραπε�α για τη βελτ�ωση των νευρολογικ�ν ελλειμμ�των. Θεραπευτικ� «ï¿½πλα» αποτελο�ν η εντατικ� φυσιοθεραπε�α, λογοθεραπε�α και εργοθεραπε�α �πως και η χρ�ση εγκεκριμ�νων φαρμ�κων για τη βελτ�ωση της αναπηρ�ας και της ποι�τητας ζω�ς του ασθενο�ς. Νε�τερες εξελ�ξεις αποτελο�ν η εφαρμογ� Botox στους μ�ες και η �γχυση κορτιζ�νης σε κρυσταλλικ� μορφ� στο εγκεφαλονωτια�ο υγρ� για τη βελτ�ωση της α�ξησης του μυ�κο� τ�νου (σπαστικ�τητα), εν� η γενετικ� θεραπε�α και η χρ�ση βλαστοκυττ�ρων με �γχυση στο εγκεφαλονωτια�ο υγρ� βρ�σκονται ακ�μη σε ερευνητικ� στ�διο.
Πολλο� πιστε�ουν �τι η Σκλ�ρυνση κατ� Πλ�κας ε�ναι θανατηφ�ρα ασθ�νεια και αυτ� ε�ναι μ�θος. Οι στατιστικ�ς δε�χνουν �τι οι πιο πολλο� ασθενε�ς με ΣΚΠ ï¿½χουν συν�θως φυσιολογικ� προσδ�κιμο επιβ�ωσης. Οι πιο πολλο� θ�νατοι που σχετ�ζονται με τη ΣΚΠ οφε�λονται σε επιπλοκ�ς στα πιο προχωρημ�να στ�δια της ν�σου. Η αποτελεσματικ� και �γκαιρη θεραπε�α της ΣΚΠ μπορε� να βοηθ�σει �στε να αποτραπο�ν τ�τοιες επιπλοκ�ς.

Πανθεσσαλικ� �νωση ατ�μων με Σκλ�ρυνση κατ� πλ�κα.
Στη Θεσσαλ�α ο αριθμ�ς των ανθρ�πων που π�σχει, σ�μφωνα με τα στοιχε�α της Πανθεσσαλικ�ς �νωσης, που ε�ναι και μ�λη της αγγ�ζει τα 440 �τομα. Ο αριθμ�ς αυτ�ς ενδ�χεται να ε�ναι πολ� μεγαλ�τερος, καθ�ς μπορε� να υπ�ρχουν �τομα που δεν �χουν απευθυνθε� στην �νωση και να βι�νουν το πρ�βλημα μ�νοι τους. Στην Ελλ�δα αντ�στοιχα οι π�σχοντες αγγ�ζουν τις 10.000, εν� γ�ρω στους 2.000.000 υπολογ�ζονται σε �λο τον κ�σμο.
Το διοικητικ� συμβο�λιο και τα μ�λη-ασθενε�ς της Πανθεσσαλικ�ς �νωσης κ�νουν μια γιγαντια�α προσπ�θεια, �στε η καθημεριν�τητα αυτ�ν των ανθρ�πων εκτ�ς του σπιτιο� και της εργασ�ας τους να ε�ναι ευχ�ριστη και κυρ�ως δημιουργικ�. Για τον λ�γο αυτ� η �νωση οργαν�νει ομ�δες με δι�φορες δραστηρι�τητες κυρ�ως για τους ασθενε�ς αλλ� και για τους συγγενε�ς τους. Συγκεκριμ�να λειτουργο�ν ομ�δες εικαστικ�ς �κφρασης και δημιουργικ�ς απασχ�λησης - ζωγραφικ�ς, ομ�δα μουσικ�ς - μουσικοθεραπε�α, ομ�δα γι�γκα για χαλ�ρωση και συγκ�ντρωση, ρεφλεξολογ�α και λογοθεραπε�α. Λειτουργε� ομ�δα ψυχολογικ�ς στ�ριξης ασθεν�ν και συγγεν�ν καθ�ς επ�σης και ομ�δα ν�ων με σκοπ� την επικοινων�α-διερε�νηση και επ�λυση προβλημ�των.
Κοινωνικ� Λειτουργ�ς ενημερ�νει για παροχ�ς, προνοιακ� επιδ�ματα, παραπομπ� σε εξειδικευμ�νες υπηρεσ�ες και �λλα θ�ματα. Γ�νεται κινητικ� αξιολ�γηση με προγραμματισμ�να ραντεβο� σε συγκεκριμ�νες μ�ρες και �ρες που καθορ�ζονται απ� τους φυσιοθεραπευτ�ς. Υπ�ρχουν επ�σης ομ�δα κοινωνικ�ς αλληλεγγ�ης και υποστ�ριξης μετ� απ� εκπα�δευση εθελοντ�ν για κατ' ο�κον επισκ�ψεις. Εφαρμ�ζεται πρ�γραμμα που υλοπο�ησε το ινστιτο�το ψυχοθεραπε�ας gestalt foundation, �να πρ�γραμμα φιλικ�ν επισκ�ψεων στο σπ�τι � στο νοσοκομε�ο και συνοδε�ας για �σα απ� τα μ�λη �χουν αν�γκη αυτ�ς της υπηρεσ�ας.

«Με � χωρ�ς σκλ�ρυνση, η ζω� συνεχ�ζεται και ε�ναι γλυκι� κι ωρα�α. Ο π�σχων διασχ�ζει τη ζω� με ενδιαφ�ροντα και δεν κλε�νεται στο καβο�κι του» λ�ει η πρ�εδρος της Πανθεσσαλικ�ς �νωσης Ατ�μων με Σκλ�ρυνση Κατ� Πλ�κας, κ. Μαρ�α Κο�τσικου, για να προσθ�σει �τι με την εξ�λιξη της επιστ�μης και σε συνδυασμ� με υγιειν� ζω� και διατροφ�, �πια γυμναστικ�, ψυχοκοινωνικ� υποστ�ριξη και π�νω απ’ �λα στ�ριξη απ� το οικογενειακ� περιβ�λλον ο ασθεν�ς μπορε� να �χει μια φυσιολογικ� ζω�. Β�βαια υποστηρ�ζει η κ. Κο�τσικου δεν λε�πουν και τα προβλ�ματα. Μπορε� το κ�στος των φαρμ�κων να ε�ναι μηδαμιν� και μ�νο οι παρακλινικ�ς εξετ�σεις να �χουν μ�α συμμετοχ� της τ�ξεως του 15%, ωστ�σο υπ�ρχουν φ�ρμακα που πολλ�ς φορ�ς δεν υπ�ρχουν στο πανεπιστημιακ� νοσοκομε�ο και οι ασθενε�ς να υφ�στανται μ�α ταλαιπωρ�α και γραφειοκρατ�α μ�χρι να τα προμηθευτο�ν.
Τα μ�λη της �νωσης λ�νε «Ε�ναι πολ� �μορφο να βλ�πεις το χαμ�γελο του ανθρ�που που βοηθ�ς, να βλ�πεις τη χαρ� και την ευγνωμοσ�νη ζωγραφισμ�να στα μ�τια τους, αυτ� μας δ�νει δ�ναμη να συνεχ�σουμε. Γιατ� μαζ� ε�ναι καλ�τερα».
Τα γραφε�α της �νωσης �χουν π�ντα τις π�ρτες τους ανοιχτ�ς για �λους εκε�νους που θ�λουν να γ�νουν μ�λη της και να βοηθηθο�ν μ�σα απ� το πρ�γραμμα των δραστηριοτ�τ�ν της.
Λ�ρισα, οδ�ς Γαριτσ�ου 15 και Επισκοπ�ς Πλατε�α Αβ�ρωφ.
Τηλ. επικοινων�ας: 2410 619.484 και 2410 663.154
e-mail: [email protected].
Tα Κ�ντρα Ημ�ρας δημιουργ�θηκαν για τη φροντ�δα των ηλικιωμ�νων με νοητικ�ς και �πιες ψυχιατρικ�ς διαταραχ�ς. Ε�ναι �να β�μα μετ� τη δημιουργ�α των Κ�ντρων Ανοιχτ�ς Προστασ�ας Ηλικιωμ�νων �που ηλικιωμ�νοι επικοινωνο�ν, χα�ρονται, δημιουργο�ν. Στα Κ�ντρα Ημ�ρας, ηλικιωμ�νοι ασθενε�ς με εγκεφαλικ�ς διαταραχ�ς, μπορο�ν να επικοινων�σουν μεταξ� τους και να συμμετ�χουν σε δι�φορες νοητικ�ς δραστηρι�τητες. Πολλ� προγρ�μματα εφαρμ�ζονται σ�μερα στα Κ�ντρα Ημ�ρας της Ελληνικ�ς Εταιρε�ας ν�σου Αλτσχ�ιμερ στη Θεσσαλον�κη, αλλ� και στην Αθ�να, στο Β�λο, στα Χανι� και στην Καρυ�τισσα της Π�λλας. Σε αυτ� συμμετ�χει μεγ�λος αριθμ�ς ασθεν�ν και φα�νεται �τι προσφ�ρουν χαρ�, αισιοδοξ�α και αγ�πη για την ζω� βελτι�νοντας την ποι�τητα ζω�ς τους. �ραμα των επιστημ�νων που ξεκ�νησαν αυτ�ς τις δραστηρι�τητες ε�ναι να εφαρμ�ζονται �λα αυτ� τα προγρ�μματα � τουλ�χιστον κ�ποια απ� αυτ� σε κ�θε π�λη της Ελλ�δος και της Κ�πρου, �τσι �στε οι απ�μαχοι της ζω�ς να φε�γουν για την αιωνι�τητα ευχαριστημ�νοι με την γλυκ�τατη γε�ση της �κφρασης της ευγνωμοσ�νης αυτ�ν που συνεχ�ζουν να μ�νουν π�σω.
Το Charity e-magazine επισκ�φτηκε τα Κ�ντρα Ημ�ρας «Αγ�α Ελ�νη» και «ï¿½γιος Ιω�ννης», της Ελληνικ�ς Εταιρε�ας ν�σου Αλτσχ�ιμερ στη Θεσσαλον�κη και συνομ�λησε με την Dr. Κουντ� Φωτειν�, Γνωστικ� Νευροψυχολ�γο, για την αναγκαι�τητα της πρ�ληψης, την προσφορ� των Κ�ντρων Ημ�ρας και για την αποτελεσματικ�τητα των μη φαρμακευτικ�ν θεραπει�ν.
Νικ�λας Βουκκαλ�ς: Για να κατανο�σουμε καλ�τερα το σχεδιασμ� και την αποτελεσματικ�τητα των μη φαρμακευτικ�ν θεραπει�ν για την αντιμετ�πιση των συνεπει�ν της �νοιας, μεγ�λη σημασ�α �χει να μ�θουμε αρχικ� πως δουλε�ει ο εγκ�φαλος εν�ς ηλικιωμ�νου ανθρ�που. Τι διαφορ�ς παρατηρο�νται στον εγκ�φαλο εν�ς υγιο�ς και εν�ς ασθενο�ς ηλικιωμ�νου ; Που στηρ�ζεται η δυνατ�τητα αναχα�τισης της νοητικ�ς �κπτωσης;
Φωτειν� Κουντ�: Κατ� το γ�ρας παρατηρο�νται αλλαγ�ς στον εγκ�φαλο του ανθρ�που οι οπο�ες αφορο�ν τ�σο σε κυτταρικ� �σο σε μοριακ� και βιοχημικ� επ�πεδο. Ωστ�σο, η νοητικ� �κπτωση και γενικ� η κλινικ� εικ�να του ηλικιωμ�νου, δεν οφε�λεται 100 % μ�νο στη φθορ� του χρ�νου. Υπ�ρχουν και �λλες αιτ�ες που υποβοηθο�ν στο να �χουμε αρνητικ�ς συν�πειες στην συμπεριφορ� και στις νοητικ�ς ικαν�τητες. Μια απ� τις σημαντικ�τερες αιτ�ες ε�ναι ο τρ�πος ζω�ς των ηλικιωμ�νων, οι οπο�οι �ταν δεν μπορο�ν να εκτελ�σουν μια καινο�ρια δραστηρι�τητα, την αποφε�γουν. Περιορ�ζονται δηλαδ� στο να λειτουργο�ν και να δραστηριοποιο�νται μ�νο σε δραστηρι�τητες τις οπο�ες μπορο�ν να εκτελ�σουν �ψογα, απορρ�πτοντας κ�θε �λλη για την οπο�α θα �πρεπε να καταβ�λλουν επιπλ�ον νοητικ� προσπ�θεια. �νας δε�τερος λ�γος ε�ναι �τι τα ενδιαφ�ροντα των ανθρ�πων μετ� τη συνταξιοδ�τηση περιορ�ζονται και �τσι δε δ�χεται ο εγκ�φαλος πλο�σια ερεθ�σματα για να μπορε� να διατηρε� τα νευρικ� του κ�τταρα � να μπορε� να αναγενν� καινο�ρια. Αυτ�ς οι αρνητικ�ς συν�πειες οφε�λονται στην πλαστικ�τητα που �χει ο εγκ�φαλος να προσαρμ�ζεται στις συνθ�κες μ�σα στις οπο�ες τον θ�τουμε να ζ�σει. Ε�ν ζο�με σε �να περιβ�λλον πλο�σιο σε ερεθ�σματα, ο εγκ�φαλος αναπτ�σσεται συνεχ�ς ακ�μα και σε μεγ�λη ηλικ�α και �τσι δεν υπ�ρχουν � περιορ�ζονται οι αρνητικ�ς συν�πειες. Στην αντ�θετη περ�πτωση ο εγκ�φαλος συρρικν�νεται φτ�νει σε σημε�ο να �χει νευρικ� κ�τταρα σε ατροφ�α και τ�τε παρουσι�ζεται η νοητικ� �κπτωση και στο τ�λος η �νοια. Επομ�νως, μπορο�με μ�σα απ� γνωστικ� προγρ�μματα να βοηθ�σουμε τους ηλικιωμ�νους, �στε να διατηρ�σουν τη νοητικ� τους δραστηρι�τητα σε �να �ντονο ρυθμ�, �τσι �πως �ταν �ταν εργ�ζονταν ακ�μα. Με αυτ�ν τον τρ�πο βοηθο�με τον εγκ�φαλο να επαναδραστηριοποι�σει τα κ�τταρα που �χουν ατροφ�σει. Αυτ�ς οι γνωστικ�ς θεραπε�ες αν�κουν στο πλα�σιο της πρ�ληψης. Η πρ�ληψη και η εφαρμογ� μιας σειρ�ς θεραπευτικ�ν προγραμμ�των μπορο�ν να αντιστρ�ψουν τις αρνητικ�ς συν�πειες σε θετικ�ς. Αυτ� σημα�νει �τι ο ηλικιωμ�νος, φυσιολογικ�ς � με �νοια, πρ�πει να προσ�ξει τον τρ�πο ζω�ς του για να βοηθ�σει τον εγκ�φαλο να επαναδραστηριοποιηθε� και να λειτουργε� με φυσιολογικ� τρ�πο. Οι ηλικιωμ�νοι πρ�πει να μ�θουν τους τρ�πους, με τους οπο�ους μπορο�ν να διατηρο�ν παρ�λληλα τη φυσικ� και πνευματικ� τους υγε�α.
Ν.Β.: Η συμπεριφορ� λοιπ�ν του εγκεφ�λου μας, οδηγε� στο συμπ�ρασμα �τι η πρ�ληψη για την �νοια αποτελε� το πιο δυνατ� �πλο για την επιβρ�δυνση � ακ�μα και την μη εμφ�νιση της �νοιας. Απ� ποια ηλικ�α πρ�πει η πρ�ληψη να μπα�νει στην ζω� μας και σε ποια ηλικ�α ε�ναι απαρα�τητο να ξεκιν�σει η προληπτικ� εξ�ταση;
Φ.Κ.: Το θ�μα της πρ�ληψης αφορ� σε νε�τερους και ηλικιωμ�νους αλλ� ακ�μα και σε ασθενε�ς με �νοια, αφο� και στην περ�πτωσ� τους μπορο�με να π�ρουμε κ�ποια υποστηρικτικ� μ�τρα. Η πρ�ληψη ε�ναι συνυφασμ�νη με τη νοητικ� υγε�α και αναφ�ρεται στο π�ς μπορο�με να τη διατηρ�σουμε καλ�τερα σ�μφωνα με �λα τα τελευτα�α ερευνητικ� δεδομ�να. Η πρ�ληψη καλ� ε�ναι να π�ρει θ�ση στη ζω� του �νθρωπου απ� μικρ� ηλικ�α, �στε να του να γ�νει β�ωμα και οδηγ�ς στη ζω� του. Η προληπτικ� εξ�ταση για την απ�λεια μν�μης � �λλων νοητικ�ν ικανοτ�των, με β�ση την εμπειρ�α μας, πρ�πει να αρχ�ζει κοντ� στην ηλικ�α των 50 ετ�ν. Δε σημα�νει �μως �τι �ποιος ξεχν�ει, �χει �νοια. Πρ�πει να εξετ�ζεται για να βρ�σκει τους λ�γους στους οπο�ους οφε�λεται η νοητικ� �κπτωση. Το �τι ξεχν�με ε�ναι μ�νυμα που στ�λνει ο εγκ�φαλος, �τι δεν αντ�χεται ο τρ�πος ζω�ς που κ�νουμε στη δεδομ�νη φ�ση της ζω�ς μας. Ειδικο� υποστηρ�ζουν �τι το �γχος και η κατ�θλιψη δι�ρκειας �ως και δ�κα χρ�νων χωρ�ς μ�τρα αντιμετ�πισης, αποτελο�ν παρ�γοντες εμφ�νισης �νοιας.
Ν.Β.: Τα παιδι� μ�σω των δραστηριοτ�των του σχολε�ου και οι γονε�ς μ�σω των επαγγελματικ�ν τους δραστηριοτ�των μπορο�ν να εξασφαλ�σουν την πρ�ληψη πολ� πιο ε�κολα και σε μεγαλ�τερο βαθμ� απ� τους ανθρ�πους τις τρ�της ηλικ�ας. Οι ηλικιωμ�νοι, στα δεδομ�να της Ελλ�δας και της Κ�πρου π�σο ε�κολα μπορο�ν να �χουν την πρ�ληψη στην καθημεριν�τητ� τους; Τι προγρ�μματα υπ�ρχουν για να επιτευχθε� αυτ�;
Φ.Κ.: Πολ� δ�σκολα μπορε� κ�ποιος ηλικιωμ�νος να βγει απ� τη ρουτ�να του. Ε�ναι πολ� πιο αποτελεσματικ� να �ρθει σε �να Κ�ντρο Ημ�ρας. Οι ηλικιωμ�νοι δ�σκολα δ�χονται αλλαγ�ς και καινο�ρια ενδιαφ�ροντα. Υπ�ρχουν τα κοινωνικ� στερε�τυπα σχετικ� με το γ�ρας και τη μν�μη που αποκλε�ουν τους ηλικιωμ�νους απ� νεοτερισμο�ς και απ� την τεχνολογ�α. Ε�ναι συχν� η φρ�ση : «δεν ε�μαι εγ� παιδ�... για να ξαναπ�ω σχολε�ο». Οι Εταιρ�ες Αλτσχ�ιμερ σε �λη την Ελλ�δα δραστηριοποιο�νται με σκοπ� την ενημ�ρωση �λου του πληθυσμο� για την αξ�α της πρ�ληψης και για την σημασ�α του τρ�που ζω�ς.
Ν.Β.: Πως γ�νεται και σε ποιο χ�ρο η προληπτικ� εξ�ταση μν�μης; Σε τι νοητικ� τεστ στηρ�ζεται;
Φ.Κ.: Η προληπτικ� εξ�ταση συνιστ�ται να γ�νεται μ�α φορ� τον χρ�νο, �πως ο �λεγχος χοληστερ�νης και σακχ�ρου. Ε�ναι πολ� σημαντικ� να μπει στη ζω� μας σαν μια μικρ� «ï¿½γνοια». Η εξ�ταση της μν�μης γ�νεται στα Κ�ντρα Ημ�ρας με εφαρμογ� νοητικ�ν δοκιμασι�ν απ� ειδικο�ς ψυχολ�γους, οι οπο�ες ε�ναι εφαρμοσμ�νες σε ελληνικ� πληθυσμ� και ε�ναι αξι�πιστες. Η εξ�ταση μπορε� να διαρκ�σει �ως και δ�ο �ρες. Μ�σα απ� αυτ�ν, ο ειδικ�ς θα ε�ναι σε θ�ση να ενημερ�σει τον εξεταζ�μενο για την κατ�σταση στην οπο�α βρ�σκεται η νοητικ� του λειτουργ�α. Ε�ν υπ�ρχει λ�γος, ο εξεταζ�μενος θα παραπεμφθε� και στον ειδικ� ιατρ� για περαιτ�ρω ιατρικ�ς εξετ�σεις. Η εξ�ταση της μν�μης και η συμμετοχ� στις μη φαρμακευτικ�ς θεραπε�ες στα κ�ντρα ημ�ρας της Ελλ. Εταιρε�ας Αλτσχ�ιμερ ε�ναι εντελ�ς ΔΩΡΕΑΝ!
Ν.Β: Π�τε και πο� ιδρ�θηκε το πρ�το Κ�ντρο Ημ�ρας στην Ελλ�δα; Ποιοι �ταν οι πρωτοστ�τες της ιδ�ας αυτ�ς;
Φ.Κ.: Το 1996 στο ΚΑΠΗ των Συκ�ων μας παραχ�ρησαν μια α�θουσα και μας φιλοξ�νησαν σαν Εταιρε�α, για να κ�νουμε νοητικ�ς ασκ�σεις στους ασθενε�ς και ψυχοθεραπευτικ� υποστ�ριξη. Τ�τε �λη η προσπ�θεια γιν�ταν σε εθελοντικ� β�ση και δουλε�αμε �που μας προσ�φεραν στ�γη. �λα αυτ� τα χρ�νια μ�χρι σ�μερα η Εκκλησ�α της Θεσσαλον�κης μας συμπαραστ�θηκε προσφ�ροντ�ς μας τη δυνατ�τητα προσωριν�ς φιλοξεν�ας, �στε να βοηθ�σουμε τους ενορ�τες σε κ�θε ενορ�α. Η βο�θεια αφορο�σε στη νοητικ� τους αποκατ�σταση και στην ψυχοθεραπευτικ� στ�ριξ� τους. Επ�σης ο Δ�μος Θεσσαλον�κης �χει στηρ�ξει την προσπ�θεια μας. Συγκεκριμ�να στο Κ�ντρο Ημερ�σιας Φροντ�δας, στο Παν�ραμα Θεσσαλον�κης λειτουργε� Κ�ντρο Ημ�ρας το οπο�ο δ�χεται προχωρημ�να περιστατικ� �νοιας, για ασθενε�ς β�βαια που μπορο�ν να μετακινηθο�ν. Η Εταιρε�α Αλτσχ�ιμερ της Θεσσαλον�κης ιδρ�θηκε το 1995 απ� μια ομ�δα επιστημ�νων που �θελαν εθελοντικ� να προσφ�ρουν τις γν�σεις τους στο θ�μα της �νοιας και στους ασθενε�ς. Η πρ�τη αυτ� προσπ�θεια λειτο�ργησε σε εθελοντικ� β�ση για τα επ�μενα 15 χρ�νια, στη δι�ρκεια των οπο�ων η Εταιρε�α Αλτσχ�ιμερ της Θεσσαλον�κης βο�θησε στη δημιουργ�α και των υπολο�πων εταιρι�ν σε �λη την Ελλ�δα. Απ� το 2000 το Χαρ�σσειο γηροκομε�ο φιλοξενε� ακ�μα �να Κ�ντρο Ημ�ρας, τον «ï¿½γιο Νεκτ�ριο» και απ� το 2007 λειτουργο�ν τα Κ�ντρα Ημ�ρας «Αγ�α Ελ�νη» και «ï¿½γιος Ιω�ννης» τα οπο�α εντ�σσονται σε πλα�σιο χρηματοδ�τησης απ� το ΕΣΠΑ, σε συνεργασ�α με το Υπουργε�ο Υγε�ας.
Ν.Β.: Ποιος ε�ναι ο στ�χος και ο σκοπ�ς των Κ�ντρων Ημ�ρας της Εταιρ�ας Αλτσχ�ιμερ;
Φ.Κ.: Τα κ�ντρα Ημ�ρας δημιουργ�θηκαν με στ�χο την παροχ� θεραπευτικ�ς φροντ�δας με ημερ�σιο πρ�γραμμα, σε �τομα που π�σχουν απ� τη ν�σο Αλτσχ�ιμερ � �λλες μορφ�ς �νοιας και στην ενημ�ρωση και ψυχοκοινωνικ� εν�σχυση των περιθαλπ�ντων και του ευρ�τερου οικογενειακο� περιβ�λλοντ�ς τους. Η διεθν�ς πρακτικ� �χει δε�ξει �τι η αποτελεσματικ�τητα των φαρμακευτικ�ν και μη φαρμακευτικ�ν θεραπει�ν ενισχ�εται με κινητοπο�ηση και επανεκπα�δευση των ασθεν�ν και ψυχολογικ� υποστ�ριξη. Αυτ�ς οι παρεμβ�σεις βελτι�νουν την ποι�τητα ζω�ς ανακουφ�ζοντας �μεσα τους ασθενε�ς και �μμεσα τις οικογ�νει�ς τους. Σκοπ�ς των Κ�ντρων Ημ�ρας ε�ναι μεταξ� �λλων η �γκαιρη δι�γνωση, η αντιμετ�πιση των συνεπει�ν της �νοιας, η στ�ριξη της οικογ�νειας, η ψυχοκοινωνικ� αποκατ�σταση του ασθενο�ς και η βελτ�ωση της ποι�τητας ζω�ς του ιδ�ου και των περιθαλπ�ντων του.
Ν.Β.: Με β�ση ποια ερευνητικ� δεδομ�να και συμπερ�σματα σχεδι�στηκαν οι μη φαρμακευτικ�ς θεραπε�ες οι οπο�ες εφαρμ�ζονται στα Κ�ντρα Ημ�ρας της Εταιρ�ας Αλτσχ�ιμερ;
Φ.Κ.: Ο σχεδιασμ�ς και η αναζ�τηση θεραπευτικ�ν προγραμμ�των απ� την Ελληνικ� Εταιρ�α Αλτσχ�ιμερ ξεκ�νησαν απ� το 1996 και αποτελο�ν διεθν� πρωτοπορ�α της χ�ρας μας σε αυτ�ν τον τομ�α. �ταν ξεκιν�σαμε να σχεδι�ζουμε τα προγρ�μματα αυτ�, δεν υπ�ρχαν ως βο�θεια, βιβλιογραφικ�ς αναφορ�ς � παρ�μοιες εργασ�ες απ� την υπ�λοιπη επιστημονικ� κοιν�τητα. Ο σχεδιασμ�ς τους �γινε με καθαρ� επιστημονικ� τρ�πο και στηρ�χτηκε σε νευροψυχολογικ� και ψυχολογικ� δεδομ�να, τα οπο�α στηρ�ζονται στις θεωρ�ες για την γνωστικ� αρχιτεκτονικ� του εγκεφ�λου. Οι ασκ�σεις που �χουν σχεδιαστε� και συμπεριλαμβ�νονται στα προγρ�μματα, στοχε�ουν π�ντοτε στην καλλι�ργεια πολ� συγκεκριμ�νων νοητικ�ν ικανοτ�των. Με β�ση τα �σα γνωρ�ζουμε απ� την διεθν� βιβλιογραφ�α και την ψυχολογικ� - νευροψυχολογικ� �ρευνα, μπορο�με να δο�με ποιοι μηχανισμο� βρ�σκονται π�σω απ� την κ�θε νοητικ� λειτουργ�α. Στη συν�χεια, στοχε�οντας στη συγκεκριμ�νη νοητικ� λειτουργ�α ενεργοποιο�με αυτο�ς τους νοητικο�ς μηχανισμο�ς, �στε να �χουμε τα προσδοκ�μενα αποτελ�σματα., την αναχα�τιση δηλαδ� της νοητικ�ς �κπτωσης και την επαναδραστηριοπο�ηση περιοχ�ν του εγκεφ�λου που �χουν ατροφ�σει. Τα θεραπευτικ� αυτ� προγρ�μματα �χουν μ�α πολ� αυστηρ� δομ� και ο θεραπευτ�ς ακολουθε� �να πολ� συγκεκριμ�νο πρ�γραμμα και οδηγ�ες και δεν μπορε� αυτοσχεδι�ζει κατ� τη δι�ρκεια της συνεδρ�ας. Τα δεδομ�να που προκ�πτουν απ� τα προγρ�μματα που εφαρμ�ζονται σ�μερα στα Κ�ντρα Ημ�ρας, και υποστηρ�ζουν την αποτελεσματικ�τητ� τους, �χουν ανακοινωθε� σε διεθν� συν�δρια και �χουν δημοσιευθε� σε �γκυρα επιστημονικ� περιοδικ�.
Ν.Β.: Τι προσφ�ρουν οι μη φαρμακευτικ�ς θεραπε�ες και ποια τα αποτελ�σματα τους που �χουν ανακοινωθε� σε συν�δρια � �χουν δημοσιευτε� απ� την επιστημονικ� ομ�δα; Π�σο μπορε� να επιβραδυνθε� η εξ�λιξη της ν�σου για κ�ποιον ασθεν� που �ρχεται στο Κ�ντρο Ημ�ρας απ� το πρ�το στ�διο της ν�σου;
Φ.Κ.: Οι μη φαρμακευτικ�ς θεραπε�ες απευθ�νονται σε φυσιολογικο�ς ηλικιωμ�νους με νοητικ� προβλ�ματα και σε ασθενε�ς με �πια �νοια. Ο κ�ριος στ�χος των νοητικ�ν θεραπει�ν ε�ναι η καλλι�ργεια ικανοτ�των προσοχ�ς και εκτελεστικ�ς λειτουργ�ας. Για την επ�τευξη αυτο� χρησιμοποιο�νται δι�φορα μ�σα �πως, μουσικ� ερεθ�σματα, Η/Υ, μολ�βι και χαρτ�, συζ�τηση, διδασκαλ�α στρατηγικ�ν, νοερ� απεικ�νιση, χαλ�ρωση, παιχν�δι, σωματικ� �σκηση, � τ�χνη. Τα μ�σα αυτ� �χουν να κ�νουν με την ιδιοσυγκρασ�α του ασθενο�ς και το υπ�βαθρο που φ�ρει μαζ� του απ� το παρελθ�ν του, με τα ενδιαφ�ροντα και τις προτιμ�σεις του. Με την προσωπικ�τητα του εν γ�νει. �ταν το περιβ�λλον ε�ναι ευχ�ριστο και δημιουργικ� για τον ασθεν� �χουμε καλ�τερα αποτελ�σματα.
Οι θεραπε�ες γ�νονται σε ομ�δες, προβλ�ποντας η καθεμι� απ� αυτ�ς να �χει �τομα στο �διο νοητικ� επ�πεδο. Ο χρ�νος βελτ�ωσης της νοητικ�ς επ�δοσης � επιβρ�δυνσης της εξ�λιξης της ν�σου εξαρτ�ται απ� το πως θα αξιοποι�σει κανε�ς τα τ�σσερα σημαντικ� στοιχε�α της ζω�ς: τη νοητικ� και σωματικ� δραστηρι�τητα, τη διατροφ� και το �γχος που �χει σχ�ση με το κοινωνικ� δ�κτυο. Αν αυτ� τα στοιχε�α ξεκιν�σεις να τα ελ�γχεις, απ� το πρ�το στ�διο της ν�σου υπ� την καθοδ�γηση εν�ς Κ�ντρου Ημ�ρας, �που γ�νονται συστηματικ� και οργανωμ�να προγρ�μματα σαν θεραπε�ες, τ�τε με β�ση ερευνητικ� δεδομ�να για ενν�α χρ�νια η ν�σος δεν παρουσι�ζει εξ�λιξη. Επ�σης, μπορο�με να αναχαιτ�σουμε την εξ�λιξη της νοητικ�ς �κπτωσης, �ταν ο ασθεν�ς �ρθει με �πια νοητικ� διαταραχ� και μπορο�με να τον επαναφ�ρουμε σε φυσιολογικ� επ�πεδα.
Ασθενε�ς με μ�τρια � σοβαρ� �νοια μπορο�ν να συμμετ�χουν σε ψυχοθεραπευτικ� προγρ�μματα και σε προγρ�μματα δημιουργικ�ς απασχ�λησης. Πλ�νο πρακτικ�ν αντιμετ�πισης ψυχολογικ�ν διαταραχ�ν συμπεριφορ�ς κατατ�θεται κι εφαρμ�ζεται απ� ειδικο�ς ψυχολ�γους. Μουσικοθεραπε�α, ζωγραφικ� και εικαστικ� θεραπε�α, χορ�ς, χοροθ�ατρο, πο�ηση συντελο�ν στη διατ�ρηση της ψυχικ�ς ισορροπ�ας των ασθεν�ν και τη με�ωση των συμπεριφορικ�ν διαταραχ�ν. Για τη συναισθηματικ� αφ�πνιση των ασθεν�ν, ιδια�τερη �μφαση δ�δεται στην Ψυχοθεραπε�α GESTALT που χρησιμοποιε�ται σε ασθενε�ς με �νοια τ�σο σε πρ�ιμο, �σο και σε υστερ�τερα στ�δια της �νοιας. Αυτ� η προσ�γγιση αντιμετωπ�ζει τον �νθρωπο σαν ολ�τητα και δ�νει �μφαση στην �κφραση των συναισθημ�των. Επ�σης, δ�νει την ευκαιρ�α στο �τομο να διαχειριστε� και να λ�σει προβλ�ματα λαμβ�νοντας ενεργητικ� συμμετοχ� σε αυτ�.

Ν.Β.: Π�ρα απ� τις μη φαρμακευτικ�ς θεραπε�ες τι �λλες υπηρεσ�ες παρ�χονται στα κ�ντρα Ημ�ρας για τους ασθενε�ς;
Φ.Κ.: Πληθ�ρα σημαντικ�ν εργασι�ν λαμβ�νει χ�ρα στα Κ�ντρα Ημ�ρας �πως η νευροψυχολογικ� εξ�ταση και αξιολ�γηση που συνεισφ�ρει στη δι�γνωση και στην πρ�γνωση της εξ�λιξης του ασθενο�ς. Επ�σης, προσφ�ρεται συμβουλευτικ� απ� το ιατρικ� προσωπικ� του Κ�ντρου Ημ�ρας, συμβουλ�ς και καθοδ�γηση απ� κοινωνικο�ς λειτουργο�ς, υπηρεσ�ες οδοντιατρικ�ς υγιειν�ς απ� οδοντι�τρους καθ�ς επ�σης, και φυσιοθεραπε�α. Στα κ�ντρα ημ�ρας υπ�ρχει ομ�δα νοσηλε�ας κατ' ο�κον η οπο�α επισκ�πτεται τους ασθενε�ς που δε μπορο�ν να μετακινηθο�ν απ� το σπ�τι τους για να �ρθουν στο κ�ντρο ημ�ρας. Την ομ�δα αποτελο�ν μια ψυχολ�γος, μια κοινωνικ� λειτουργ�ς, �νας ιατρ�ς, �νας οδοντ�ατρος, και �νας φυσικοθεραπευτ�ς.
Ν.Β.: Ε�ναι δεδομ�νο πως η εφαρμογ� των ανωτ�ρων θεραπευτικ�ν προσεγγ�σεων μπορε� να βοηθ�σει τον π�σχοντα, μ�νο εφ�σον προσαρμοστο�ν στις ατομικ�ς βιολογικ�ς και ψυχικ�ς του αν�γκες και ιδιαιτερ�τητες και, φυσικ�, μ�νο ε�ν επενδυθο�ν με την ειλικριν� αγ�πη, καταν�ηση και φροντ�δα, την οπο�α ο �νθρωπος θα πρ�πει να εισπρ�ξει τ�σο απ� το συγγενικ� περιβ�λλον, �σο και απ� τους ειδικο�ς. Στα Κ�ντρα Ημ�ρας τι προγρ�μματα υπ�ρχουν για την υποστ�ριξη των περιθαλπ�ντων;
Φ.Κ.: Οι περιθ�λποντες ε�ναι ο δε�τερος �ξονας στον οπο�ο εργαζ�μαστε, συγχρ�νως με τον ασθεν�. Μπορο�ν να αποταθο�ν στο τμ�μα περιθαλπ�ντων για να εκπαιδευτο�ν, δεδομ�νου �τι η γν�ση ε�ναι πολ�τιμος αρωγ�ς στον αγ�να τους. Η προτροπ� η δικ� μας ε�ναι να μην περιμ�νουν να φτ�σουν και να ξεπερ�σουν τα �ρια της αντοχ�ς τους. Πρ�πει να �ρχονται και αυτο�, �σο γ�νεται πιο νωρ�ς, να πα�ρνουν την απαρα�τητη εκπα�δευση και να �χουν ψυχολογικ� υποστ�ριξη σε �λα τα χρ�νια της φροντ�δας. Τα προγρ�μματα που αφορο�ν στους περιθ�λποντες �χουν να κ�νουν με την ψυχοεκπα�δευση τους π�νω στο θ�μα της �νοιας �στε να γνωρ�ζουν ποια ε�ναι η φ�ση της ν�σου, ποιες ε�ναι οι συν�πει�ς της, τι εξ�λιξη περιμ�νουμε, ποιες αν�γκες θα δημιουργ�σει στη ζω� τους η εξ�λιξη της ασθ�νειας του ασθενο�ς, πως πρ�πει να οργαν�σουν τη ζω�ς τους, και απ� κει και �πειτα τι προσδοκ�ες θα �χουν και π�ς μπορο�ν να βοηθ�σουν τον ασθεν� τους, �στε να διατηρηθε� η ποι�τητα ζω�ς και για τους δ�ο. Το δε�τερο πρ�γραμμα �χει να κ�νει με την ψυχολογικ� τους υποστ�ριξη και εκε� χρησιμοποιο�νται διαφορετικ�ς ψυχολογικ�ς προσεγγ�σεις �πως ε�ναι η γνωστικ� συμπεριφορικ� ψυχοθεραπε�α και η ψυχοθεραπε�α Gestalt. Υπ�ρχουν επ�σης ομ�δες στ�ριξης απ� ειδικο�ς ψυχολ�γους �που οι �διοι οι περιθ�λποντες επικοινωνο�ν, ανταλλ�σουν απ�ψεις, σκ�ψεις, προβληματισμο�ς και συζητο�ν βρ�σκοντας λ�σεις σε καθημεριν� τους προβλ�ματα. Το τρ�το πρ�γραμμα �χει να κ�νει με την διδασκαλ�α τεχνικ�ν χαλ�ρωσης του νευρομυ�κο� συστ�ματος �τσι �στε να βρ�σκουν προσωριν� ανακο�φιση απ� το �γχος που συνοδε�ει την φροντ�δα του ασθενο�ς. Στα κ�ντρα ημ�ρας μπορε� να απευθυνθε� ολ�κληρη η οικογ�νεια ως σ�νολο και εκε� προσφ�ρουμε οικογενειακ� θεραπε�α μ�σα απ� διαφορετικ�ς προσεγγ�σεις. Επ�σης, υπ�ρχει η δυνατ�τητα να μας επισκεφτο�ν ζευγ�ρια �που ο �νας απ� τους συζ�γους �χει �νοια και μ�σα απ� την ψυχοθεραπευτικ� προσ�γγιση εμε�ς μπορο�με να τους βοηθ�σουμε να αποδεχτο�ν την �νοια και τις συν�πει�ς της. Ε�ναι πολ� ενθαρρυντικ� το γεγον�ς �τι οι �διοι οι περιθ�λποντες σε δηλ�σεις τους παρουσι�ζονται πολ� ικανοποιημ�νοι και ευγν�μονες, για τις υπηρεσ�ες που μπορο�ν να αξιοποι�σουν.

Ν.Β.:Ποια η συμμετοχ� εθελοντ�ν στο �ργο σας και τι προγρ�μματα υπ�ρχουν ;
Ν.Β.: Για τους ασθενε�ς με �νοια η πολιτε�α τι �χει προβλ�ψει; Εσε�ς σαν Εταιρ�α τι εισηγε�στε για να υπερασπιστε�τε τα δικαι�ματα των ανθρ�πων αυτ�ν;
Φ.Κ.: Δυστυχ�ς για τους ανθρ�πους αυτο�ς το κρ�τος δεν �χει προβλ�ψει τ�ποτα παρ�λο που φ�ρει μεγ�λη ευθ�νη. Δεν υπ�ρχει Εθνικ� Στρατηγικ� Σχ�διο για την �νοια που να προτε�νει δι�φορους τρ�πους με τους οπο�ους θα προστατε�ονται τα δικαι�ματα των ανθρ�πων αυτ�ν. �να σχ�διο που θα καθορ�ζει το πως πρ�πει να αντιμετωπ�ζονται στις δι�φορες υπηρεσ�ες, τα επιδ�ματα που πρ�πει να πα�ρνουν, την απαρα�τητη συνοδε�α που χρει�ζονται, καθ�ς επ�σης και �λλα νομικ� και κοινωνικ� θ�ματα. Η Πανελλ�νια Ομοσπονδ�α Ν�σου Αλτσχ�ιμερ �χει �δη ετοιμ�σει πρ�ταση για Εθνικ� Στρατηγικ� Σχ�διο το οπο�ο θα υποβ�λει στο �μεσο μ�λλον στο Υπουργε�ο Υγε�ας.
Ν.Β.: Το κρατικ� θ�ατρο Βορε�ου Ελλ�δας �χει προσφερθε� να βοηθ�σει στο �ργο σας. Τι χαραχτ�ρα θα �χει η συνεργασ�α αυτ� και ποια τα οφ�λη για τους ασθενε�ς;
Φ.Κ.: Προσφερθ�καν να κ�νουν θεατρικ�ς παραστ�σεις δ�ο-τρι�ν ατ�μων στα σπ�τια ασθεν�ν που δεν μπορο�ν να μετακινηθο�ν και να επισκεφθο�ν κ�ποιο θ�ατρο. Οι ηθοποιο� θα κ�νουν μεταξ� τους συζητ�σεις κωμικο� � και σοβαρο� χαρακτ�ρα δ�νοντας στον ασθεν� την δυνατ�τητα να παρακολουθ�σει συναισθ�ματα και εκφρ�σεις. �τσι, θα ε�ναι σε εγρ�γορση για �σο κρατε� η μικρ� παρ�σταση και θα μπορε� εν συνεχε�α να προβληματιστε� και να συζητ�σει με τους δικο�ς του ανθρ�πους σε θ�ματα ζω�ς. Επ�σης, δεν αποκλε�εται να συμμετ�χουν και οι �διοι με κ�ποιον τρ�πο.
Ν.Β.: Τι ε�ναι αυτ� που λε�πει απ� τα Κ�ντρα Ημ�ρας στην Θεσσαλον�κη και αποτελε� δικ� σας �ραμα-στ�χο για πραγματοπο�ηση;
Φ.Κ: Οι μη φαρμακευτικ�ς θεραπε�ες μπορο�ν να �χουν θετικ� αποτελ�σματα, βελτι�νοντας την ποι�τητα ζω�ς του ανθρ�που. Επομ�νως, αξ�ζει κανε�ς να αφιερ�σει τη ζω� του για αυτ�. Εμε�ς β�λαμε τα θεμ�λια αλλ� χρει�ζεται συνεχ�ς μετεξ�λιξη,. Κ�θε χρ�νο προσπαθο�με να μην ε�μαστε στ�σιμοι αλλ� να κ�νουμε β�ματα προς το καλ�τερο με μεγαλ�τερη αποτελεσματικ�τητα, παρακολουθ�ντας τα διεθν�, σ�γχρονα επιστημονικ� δεδομ�να. Απ� δω και π�ρα χρει�ζονται ειδικο� επιστ�μονες στη γνωστικ� αποκατ�σταση οι οπο�οι στην χ�ρα μας ε�ναι ελ�χιστοι. Το �νειρο μας ε�ναι να μας πλησι�σουν ν�οι �νθρωποι απ� το τμ�μα ψυχολογ�ας αλλ� και απ� αλλ� τμ�ματα, οι οπο�οι θ�λουν να εξειδικευτο�ν. Να κ�νουν μεταπτυχιακ� και διδακτορικ� π�νω στην γνωστικ� αποκατ�σταση. Αυτ� θα συμβ�λει στην ολοκλ�ρωση του ορ�ματος με το οπο�ο ξεκ�νησαν οι ιδρυτ�ς της ελληνικ�ς εταιρ�ας Αλτσχ�ιμερ στη Θεσσαλον�κη. Με αυτ� που θ�σαμε σαν θεμ�λια να δ�σουμε την ελπ�δα σε αυτο�ς τους ανθρ�πους, �τι θα �χουν στη δι�θεση τους και κ�τι �λλο περ� απ� τα φ�ρμακα, για να αντιμετωπ�σουν τις συν�πειες της �νοιας.
Ν.Β.: Μετ� απ� τ�σα χρ�νια αφιερωμ�να στην �νοια, τι διδ�σκει η εμπειρ�α σας;
Φ.Κ.: Μ�σα απ� την εμπειρ�α μας καταλ�γουμε να πιστ�ψουμε �τι τα φ�ρμακα �χουν την θ�ση τους και ε�ναι απ�λυτα χρ�σιμα στις περισσ�τερες των περιπτ�σεων αλλ� να μην βασιζ�μαστε πια 100 % μ�νο σε αυτ�. Πρ�πει να ανακαλ�πτουμε και τις δυν�μεις που �χει ο οργανισμ�ς μας, η φ�ση μας και να αρχ�σουμε να τις αξιοποιο�με. Και μ�σα απ� αυτ�ς τις μη φαρμακευτικ�ς παρεμβ�σεις που ε�ναι καθαρ� νοητικ�ς και ψυχοθεραπευτικ�ς μπορο�με να αξιοποι�σουμε το δυναμικ� του κ�θε �νθρωπου. Ε�τε ε�ναι υγι�ς, ε�τε ε�ναι ασθεν�ς. Το γ�λιο ε�ναι απαρα�τητο για την νοητικ� και σωματικ� μας υγε�α.
Εκατ�ν Εξ�ντα χιλι�δες συν�νθρωποι μας στην Ελλ�δα, ε�κοσι-�ξι εκατομμ�ρια σε �λο τον κ�σμο, σ�μφωνα με τις επ�σημες επιστημονικ�ς �ρευνες... ξεχνο�ν. Το υστερ�γραφο μιας σχ�σης με τη μν�μη, υπογρ�φεται με την «επ�θεση» στο ΚΝΣ (Κεντρικ� Νευρικ� Σ�στημα) που ο κ�σμος βαφτ�ζει ως Ν�σο Αλτσχ�ιμερ. Αφιερ�νοντας την ζω� της αποκλειστικ� στην ερε�να για την πρ�ληψη, την διαχε�ριση και την αντιμετ�πιση της Ν�σου, η Νευρολ�γος-Ψυχ�ατρος, καθηγ�τρια ΑΠΘ και Πρ�εδρος της Πανελλην�ας Ομοσπονδ�ας Ν�σου Αλτσχ�ιμερ και Συναφ�ν Διαταραχ�ν, Μ�γδα Τσολ�κη, κατ�κτησε το βραβε�ο της ζω�ς επ�ξια και την διεθν� αναγν�ριση για το τιτ�νιο �ργο της μπροστ� σε καιρο�ς... κοινωνικ�ς λ�θης.
Νικ�λας Βουκκαλ�ς: Η Ν�σος Αλτσχ�ιμερ χαρακτηρ�στηκε ως η ν�σος του 21ου αι�να με δυσο�ωνες εκτιμ�σεις να π�ρει διαστ�σεις επιδημ�ας. Π�σο πραγματικ� ανησυχητικ� ε�ναι τα δεδομ�να σ�μερα για τον Πλαν�τη και για την Ελλ�δα;
Μ�γδα Τσολ�κη: Υπολογ�ζεται �τι το 2050 θα �χουμε 104 εκ. ασθενε�ς και επομ�νως και �λλους τ�σους � και περισσ�τερους περιθ�λποντες. Στην Ελλ�δα σ�μφωνα με μελ�τες που �γιναν στην Πυλα�α της Θεσσαλον�κης και στο Δ�μο Μ. Αλεξ�νδρου της Π�λλας σε 7 χωρι�, υπολογ�ζεται �τι σ�μερα �χουμε 160 χιλι�δες περ�που ασθενε�ς. �χουμε λιγ�τερους ασθενε�ς στην Ελλ�δα για τρεις κυρ�ως λ�γους: Πρ�τον υπ�ρχει η οικογ�νεια ακ�μη στην Ελλ�δα, η οπο�α μας στηρ�ζει σε �λη τη δι�ρκεια της ζω�ς μας, δε�τερον �χουμε πολ� καλ� γενετικ� υλικ�, �χοντας το κυρι�τερο προδιαθεσικ� γον�διο το αλληλ�μορφο ΑΡΟΕ ε4 λιγ�τερο συχν� στο γενικ� πληθυσμ� (11% στην Β�ρειο Ελλ�δα, 7,5% στη Ν�τια Ελλ�δα και 6,5% στην Κ�προ) και τρ�τον, χρησιμοποιο�με πολ� το ελαι�λαδο στη διατροφ� μας που ε�ναι ισχυρ�ς αντιοξειδωτικ�ς παρ�γοντας.
Ν.Β.: Καθημεριν� ακο�με τις φρ�σεις : «...δεν θυμ�μαι τ�ποτα πλ�ον... μου �ρχεται το Αλτσχ�ιμερ» , «...π�λι ξ�χασα να κ�νω αυτ�... Αλτσχ�ιμερ �χω και εγ�...». Η χιουμοριστικ� αυτ� δι�θεση που δ�νουμε στην ν�σο μπορε� να προκαλ�σει τον πανικ� σε �τομα τα οπο�α περιστασιακ�, παρουσι�ζουν κ�ποια προβλ�ματα μν�μης χωρ�ς να �χουν �μως σχ�ση με την ν�σο. Ποιες �λλες αιτ�ες, επιστημονικ� επιβεβαιωμ�νες προκαλο�ν απ�λεια της μν�μης; Ε�ναι φυσιολογικ� η απ�λεια μν�μης σε ηλικ�ες μικρ�τερες των 60 ετ�ν;
Μ.Τ.: Δεν ε�ναι φυσιολογικ� η απ�λεια μν�μης σε ηλικ�ες μικρ�τερες των 60 ετ�ν. Κυρ�ως ψυχολογικ� α�τια �πως το �γχος, η κατ�θλιψη, η υπ�ρ του δ�οντος απασχ�ληση και η αν�ληψη καθηκ�ντων περισσ�τερων απ� �,τι μπορο�με μας οδηγε� σε ελ�ττωση προσοχ�ς, συγκ�ντρωσης και μν�μης. Ε�ναι δ�κιμο να ζητ�σουμε τη γν�μη εν�ς ειδικο�.
Ν.Β.: Για την εκδ�λωση της ν�σου Αλτσχ�ιμερ, σημαντικ� ρ�λο πα�ζουν τ�σο γενετικο� �σο και περιβαλλοντικο� παρ�γοντες. Σε τι ποσοστ� συμμετ�χει η κληρονομικ�τητα; Σε οικογ�νειες με ιστορικ� της π�θησης, θα παρουσι�σουν �λα τα μ�λη τη ν�σο; Ο χρ�νος εκδ�λωσης της ν�σου επηρε�ζεται απ� τους περιβαλλοντικο�ς παρ�γοντες;
Μ.Τ.: �χουν περιγραφε� μ�χρι σ�μερα περ�που 300 μεταλλ�ξεις που αν �χει κ�ποιος μ�α απ� αυτ�ς θα αναπτ�ξει τη ν�σο, τις περισσ�τερες φορ�ς σε σχετικ� μικρ� ηλικ�α, κ�τω των 65 ετ�ν. Το ποσοστ� αυτ� των ασθεν�ν ε�ναι πολ� μικρ� 1-5% και θα παρουσι�σει τη ν�σο μ�νο το 50% των απογ�νων. Πρ�σφατα �χουν βρεθε� �λλα 8 γον�δια - εκτ�ς απ� την ΑΡΟΕ ε4 - τα οπο�α ευθ�νονται συνολικ� για το 80% των ασθεν�ν που π�σχουν απ� σποραδικ� μορφ�. Σε αυτ� τη μορφ� πα�ζουν πολ� σημαντικ� ρ�λο οι προδιαθεσικο� παρ�γοντες.
Ν.Β.: Με ποιες διαγνωστικ�ς μεθ�δους μπορε� να γ�νει �γκαιρη δι�γνωση σε ασθενε�ς με �πια νοητικ� διαταραχ�, για μελλοντικ� εμφ�νιση της ν�σου;
Μ.Τ.: Η μαγνητικ� Τομογραφ�α, ειδικ�ς πρωτε�νες στο Εγκεφαλονωτια�ο υγρ�, και το ΡΕΤ μπορο�ν να μας βοηθ�σουν στην �γκαιρη δι�γνωση της ν�σου. Επ�σης η αν�χνευση των προδιαθεσικ�ν γονιδ�ων που ε�ναι εφικτ� σ�μερα στη χ�ρα μας και αναφ�ρθηκαν πιο π�νω μπορε� να μας βοηθ�σει.
Ν.Β.: Π�σο ενημερωμ�νοι ε�ναι οι �λληνες για την ν�σο, την πρ�ληψη και για τους ελ�γχους που πρ�πει να γ�νονται; Υπ�ρχει ανταπ�κριση απ� το κοιν� � περιμ�νουμε να μας κτυπ�σει την π�ρτα η ασθ�νεια και μετ� να ασχοληθο�με με αυτ�;
Μ.Τ.: Απ� το 1995 �χουμε οργ�σει �λη την Ελλ�δα κ�νοντας διαλ�ξεις, Ημερ�δες � και Συν�δρια απ� την Ξ�νθη μ�χρι την Καλαμ�τα και τα Χανι� και τη Λεμεσ� στην Κ�προ. Δυστυχ�ς περισσ�τεροι απ� 50% των ασθεν�ν φτ�νουν στο γιατρ� στην Ελλ�δα σε μεσα�ο � και σοβαρ� στ�διο της ν�σου. Αυτ� σημα�νει �τι η προσπ�θεια για ενημ�ρωση που γ�νεται απ� την Ελληνικ� εταιρε�α Αλτσχ�ιμερ απ� το 1995, αλλ� και η ενημ�ρωση μ�σω της Ελληνικ�ς Ομοσπονδ�ας Ν�σου Αλτσχ�ιμερ απ� το 2007 δεν ε�ναι αρκετ�. Χρειαζ�μαστε τα μ�σα μαζικ�ς ενημ�ρωσης και ιδια�τερα την τηλε�ραση για να φ�ρουμε �λα μας τα μην�ματα στα σπ�τια των ασθεν�ν και των οικογενει�ν τους �τσι �στε να εξασφαλ�σουμε ποι�τητα ζω�ς για �λους τους ασθενε�ς σε �λη τη χ�ρα μας αλλ� και την Κ�προ. Νομ�ζω �τι οι περισσ�τεροι �λληνες δεν θ�λουν να ασχολο�νται με δυσ�ρεστα γεγον�τα. Π.χ. σ�μερα 7/5/2011 ε�χαμε μνημ�συνο για �λους εκε�νους τους ασθενε�ς μας που π�θαναν απ� �νοια τα τελευτα�α 15 χρ�νια στον �γιο Νεκτ�ριο στο Χαρ�σειο Γηροκομε�ο. Οι συμμετ�χοντες �ταν πολ� λιγ�τεροι απ� αυτο�ς που συμμετε�χαν στην Αναστ�σιμη γιορτ� που κ�ναμε στο Grand Hotel Palace.
Ν.Β.: Ποια η πορε�α της Πανελλ�νιας Ομοσπονδ�ας Ν�σου Αλτσχ�ιμερ και Συναφ�ν Διαταραχ�ν, της οπο�ας ηγε�στε ως Πρ�εδρος; Ποια η προσφορ� της, η παρουσ�α της και η αποτελεσματικ�τητα της στην ελληνικ� κοινων�α;
Μ.Τ: Σ�μερα μ�λη της Ομοσπονδ�ας ε�ναι 32 Εταιρε�ες που εδρε�ουν σε διαφορετικ�ς π�λεις σε �λη την Ελλ�δα. Αν�λογα π�σο δραστ�ρια ε�ναι τα μ�λη κ�θε Εταιρε�ας σε τοπικ� � πανελλ�νιο επ�πεδο �χουμε και τα αν�λογα αποτελ�σματα. Το Διοικητικ� συμβο�λιο, που συν�ρχεται δ�ο φορ�ς το χρ�νο και εγ� προσωπικ�, στηρ�ζω με �λη μου την καρδι� �λες τις πρωτοβουλ�ες τους. Τον Μ�ρτιο �μουν στη Λευκ�δα, �που ξεκιν� μ�α καινο�ργια Εταιρε�α, τον Ιο�νιο θα επισκεφτ� την Τρ�πολη και την Καλαμ�τα με τον �διο σκοπ�.
Ν.Β.: Με β�ση την αναγκαι�τητα αντιμετ�πισης και �σως καταπολ�μησης της ν�σου, σε τι βαθμ� συμμετ�χουν με προ�πολογισμο�ς οι παγκ�σμιες κυβερν�σεις, παγκ�σμιοι φορε�ς και ινστιτο�τα; Στην Ελλ�δα σε ποιο στ�διο βρ�σκεται η σ�μπραξη κοινωνικ�ν φορ�ων και κρ�τους;
Μ.Τ.: Και οι ΗΠΑ αλλ� και η Ευρ�πη ξοδε�ουν αρκετ� μεγ�λο κομμ�τι του προ�πολογισμο� τους στην �ρευνα για την συγκεκριμ�νη ν�σο που συνεχ�ς αυξ�νεται. Ξ�ρουμε σ�μερα �τι π�σχουν περ�που 35 εκ. �νθρωποι στον κ�σμο εκ των οπο�ων τα 5 εκ. ε�ναι στις ΗΠΑ και τα 10 εκ. ε�ναι στην Ευρ�πη. Την επ�μενη εβδομ�δα θα βρεθ� στην Κ�να και θα δω απ� κοντ� τι κ�νουν οι Κιν�ζοι σε αυτ� το πεδ�ο. Απ� τις δημοσιε�σεις τους φα�νεται �τι αρχ�ζουν και αυτο� να πα�ρνουν κατ�λληλα μ�τρα για το μ�λλον. Στην Ελλ�δα, �,τι γ�νεται μ�χρι σ�μερα ε�ναι ε�τε εθελοντικ�, ε�τε μ�σα απ� το Γ� Κοινοτικ� Πλα�σιο αρχικ� και στη συν�χεια σε συνεργασ�α με το Υπουργε�ο Υγε�ας. �χουμε πολλ�ς ελπ�δες �τι μ�ρος των χρημ�των του ΕΣΠΑ θα χρησιμοποιηθο�ν με τον καλ�τερο τρ�πο για τη δημιουργ�α ολοκληρωμ�νων δομ�ν για την �νοια: Κ�ντρα Ημ�ρας, Κατ' ο�κον ομ�δες, Φροντ�δα των περιθαλπ�ντων και Οικοτροφε�α.
Ν.Β.: Στην καθημεριν�τητα μας κ�νουμε αναφορ�ς σε προσπ�θειες για βο�θεια σε παιδι�. Παιδι� ορφαν�, �ρρωστα, παραμελημ�να, κακοποιημ�να. �χουν αναπτυχτε� πολλ� προγρ�μματα για στ�ριξη και φροντ�δα τους μ�σω οργανισμ�ν και ιδρυμ�των. Τα παιδι� ε�ναι το μ�λλον και αποτελο�ν προτεραι�τητα, αλλ� ο παππο�ς και η γιαγι� ε�ναι το παρελθ�ν, η κουλτο�ρα, ο πολιτισμ�ς και η παρ�δοση. Χωρ�ς αυτο�ς δεν θα μπορο�σε να υπ�ρξει μ�λλον. Ε�στε ικανοποιημ�νη με την φροντ�δα και το ενδιαφ�ρον του κρ�τους και των �λλων φορ�ων για τους ανθρ�πους της τρ�της ηλικ�ας; Υπ�ρχουν �νθρωποι σε εθελοντικ� επ�πεδο που στηρ�ζουν την προσπ�θεια αυτ�;
Μ.Τ.: Η μεγ�λη αλ�θεια ε�ναι �τι σε αυτο�ς χρωστ�με τη ζω� μας, τον πολιτισμ� μας, τη γλ�σσα μας, την π�στη μας. Η ευγνωμοσ�νη στους ηλικιωμ�νους μας δε�χνει την ποι�τητα της ψυχ�ς μας και του πνε�ματ�ς μας. Μ�α απ� τις τελευτα�ες μας προσπ�θειες που ε�ναι σε εξ�λιξη ε�ναι η ενημ�ρωση των παιδι�ν του Δημοτικο� για την �νοια με σκοπ� να τα εμπλ�ξουμε εθελοντικ� στη βο�θεια της εξυπηρ�τησης των ηλικιωμ�νων στα Οικοτροφε�α και στα γηροκομε�α στο μ�λλον. Με τα παιδι� του Λυκε�ου �δη αρχ�σαμε να τρ�χουμε απ� κοινο� με τους επαγγελματ�ες υγε�ας των κ�ντρων Ημ�ρας τα προγρ�μματα Αποκατ�στασης και ε�ναι ενθουσιασμ�να. Μ�σα απ� αυτ�ς τις δραστηρι�τητες οι ν�οι �λληνες θα γευτο�ν τη χαρ� της ικανοπο�ησης που αντλο�με απ� την ανιδιοτελ� προσφορ�, που οφε�λω να πω �τι ε�ναι μ�α απ� τις μεγαλ�τερες χαρ�ς που μπορε� �νθρωπος να γευθε� στη γη. Αυτ� τα ν�α παιδι� θα βρ�σκουν π�ντα στο μ�λλον μια �ρα την ημ�ρα, την εβδομ�δα, το μ�να για να βρ�σκονται εθελοντικ� πλ�ι στον π�σχοντα αδελφ� μας.
Ν.Β.: Σ�μφωνα με επιστημονικ�ς αναφορ�ς �νας πολ� μικρ�ς αριθμ�ς φαρμ�κων π�ρασαν τη δοκιμασ�α της συμπτωματικ�ς αποτελεσματικ�τητας και της ασφ�λειας στην �πια Νοητικ� διαταραχ�. Στον αντ�ποδα υπ�ρχουν πολλ� - γ�ρω στα διακ�σια - που δοκιμ�ζονται σε πειραματικ� � και κλινικ� ακ�μα επ�πεδο, αλλ� ο χρ�νος �γκρισης τους αργε�. Με απλ� λ�για, ποιος ε�ναι ο μηχανισμ�ς με τον οπο�ο δρουν τα εγκριν�μενα φ�ρμακα; Θεραπε�ει, βελτι�νει � αναχαιτ�ζει η φαρμακευτικ� αγωγ� που χορηγε�ται στον π�σχοντα; Υπ�ρχει κ�ποιο εμβ�λιο το οπο�ο θα μπορο�σε να φρεν�ρει την εξ�λιξη της ν�σου;
Μ.Τ.: Ο εγκ�φαλ�ς μας ε�ναι το πιο σοφ� εργαστ�ριο που �χει γνωρ�σει ο �νθρωπος που ακ�μη δεν μπορε� να εξηγ�σει �λες τις λειτουργ�ες του. Περ�που 150 ουσ�ες κ�θε στιγμ� εκκρ�νονται απ� κ�ποια κ�τταρα και μεταδ�δουν μην�ματα σε �λλα και λ�γονται νευροδιαβιβαστ�ς. Στην ν�σο Αλτσχ�ιμερ το πρ�το κλινικ� σ�μπτωμα ε�ναι η �κπτωση της επεισοδιακ�ς μν�μης. Αυτ� η λειτουργ�α γ�νεται στον εγκ�φαλ� μας με την μεταβ�βαση της ακετυλοχολ�νης. Τα τρ�α φ�ρμακα που κυκλοφορο�ν στην αγορ� για την ν�σο συνδ�ονται με �να �νζυμο που καταστρ�φει την ακετυλοχολ�νη και �τσι η ακετυλοχολ�νη μ�νει ακ�ραιη να επιτελ�σει το ρ�λο της. Το εμβ�λιο που δεν θα επιτρ�πει τη δημιουργ�α των αμυλοειδικ�ν πλακ�ν στον εγκ�φαλο ελπ�ζουμε �τι θα κυκλοφορ�σει σε δ�ο χρ�νια. Δεν ξ�ρουμε �μως ακ�μη αν μπορε� να σταματ�σει την εξ�λιξη της ν�σου, δι�τι εκτ�ς απ� τις αμυλοειδικ�ς πλ�κες στον εγκ�φαλο �χουμε και τα νευρο�νιδιακ� τολ�πια τα οπο�α θα συνεχ�ζουν να υπ�ρχουν και να αυξ�νονται σε αριθμ� με την εξ�λιξη της ν�σου.
Ν.Β.: Η φαρμακευτικ� αγωγ� για την αντιμετ�πιση της ν�σου δεν ε�ναι αρκετ�. Πολ� μεγ�λης σημασ�ας ε�ναι η πνευματικ� και η ψυχικ� αγωγ� για την βελτ�ωση της κατ�σταση του ασθενο�ς. Στην χ�ρα μας με ποιους τρ�πους διασφαλ�ζεται αυτ�; Π�σο καθοριστικ� ε�ναι η �σκηση του πνε�ματος σε μικρ�τερες ηλικ�ες �στε να καθυστερ�σει τον χρ�νο εκδ�λωσης της ασθ�νειας � ακ�μη και να αποτρ�ψει την εμφ�νιση της;
Μ.Τ.: Η ολοκληρωμ�νη θεραπευτικ� αντιμετ�πιση της �νοιας ε�ναι �να τρ�πτυχο: Η φαρμακευτικ� αγωγ� που πα�ρνει ο ασθεν�ς με σκοπ� την επιβρ�δυνση της εξ�λιξης της ν�σου, η νοητικ� και σωματικ� �σκηση του ασθενο�ς και τ�λος η εκπα�δευση και ψυχολογικ� στ�ριξη των περιθαλπ�ντων. Φα�νεται απ� τις επιδημιολογικ�ς μελ�τες που �χουν δημοσιευτε� �τι �σο πιο μορφωμ�νος ε�ναι ο �νθρωπος τ�σο πιο μικρ�τερο κ�νδυνο �χει να π�θει �νοια. Επομ�νως η εκπα�δευση και τ�ρα η δια β�ου εκπα�δευση και μ�θηση θα ε�ναι τα μυστικ� για την μακροζω�α χωρ�ς �νοια. �να �λλο μεγ�λο μυστικ� για τους ν�ους, αλλ� και για τους ηλικιωμ�νους ε�ναι η σωστ� αντιμετ�πιση των θλ�ψεων. Σε μια πρ�σφατη μελ�τη μας βρ�καμε �τι το 80% των ασθεν�ν μας με �νοια αναφ�ρουν �να ισχυρ� ψυχολογικ� στρες λ�γο πριν απ� την εμφ�νιση των πρ�των συμπτωμ�των.
Ν.Β.: Η λα�κ� ρ�ση λ�ει: «ï¿½να μ�λο την ημ�ρα τον γιατρ� τον κ�νει π�ρα..». Στην περ�πτωση της ν�σου Αλτσχ�ιμερ, η διατροφ� τι ρ�λο πα�ζει;
Μ.Τ.: Η διατροφ� ε�ναι πολ� σημαντικ� για �λα σχεδ�ν τα νοσ�ματα. Ο καθηγητ�ς Νευρολογ�ας κ. Νικ�λαος Σκαρμ�ας απ� το Πανεπιστ�μιο Columbia της Ν�ας Υ�ρκης �χει κ�νει πολ� σημαντικ�ς μελ�τες στην Αμερικ� με σκοπ� να διαπιστ�σει αν η προσαρμογ� στη Μεσογειακ� διατροφ� προστατε�ει απ� την �νοια. Τα αποτελ�σματ� τους ε�ναι εξαιρετικ�! �σο πιο πολ� η διατροφ� μας πλησι�ζει την πρ�τυπη Μεσογειακ� διατροφ� τ�σο ο κ�νδυνος ε�ναι μικρ�τερος.
Ν.Β.: Παρ�λο που οι ασθενε�ς στην Ελλ�δα ε�ναι πολλο�, οι περισσ�τεροι μ�νουν στα σπ�τια τους και περιορ�ζονται στην φροντ�δα των οικε�ων τους. �νας μ�νο, μικρ�ς αριθμ�ς φιλοξενε�ται � επισκ�πτεται τα Κ�ντρα Ημ�ρας για να τ�χει ιατρικ�ς φροντ�δας και περ�θαλψης. Γιατ� κατ� την γν�μη σας συμβα�νει αυτ� και ποιες επιπτ�σεις �χει στην εξ�λιξη και βελτ�ωση της υγε�ας του ασθενο�ς;
Μ.Τ.: Πρ�τα-πρ�τα δεν υπ�ρχουν αρκετ� κ�ντρα Ημ�ρας. Στη Θεσσαλον�κη επισκ�πτονται τα τ�σσερα κ�ντρα ημ�ρας κ�θε μ�να περ�που 1.600 ασθενε�ς. Ο αριθμ�ς των πασχ�ντων απ� �νοια ε�ναι π�νω απ� 15.000. �νας �λλος λ�γος ε�ναι �τι οι περιθ�λποντες εργ�ζονται το πρω� και δεν �χουν τη δυνατ�τητα να τους μεταφ�ρουν στα κ�ντρα ημ�ρας. Η πρ�βλεψ� μας �ταν να �χουμε �να οδηγ� και π�ραμε �να λεωφορε�ο απ� τους ολυμπιακο�ς αγ�νες. Δεν �χουμε τη δυνατ�τητα να μεταφ�ρουμε �λους αυτο�ς τους ασθενε�ς που θα �θελαν να �ρχονται με δικ� μας μ�σα.
Ν.Β.: Στα �μεσα � μακριν� σχ�δια της Ελληνικ�ς Ομοσπονδ�ας Ν�σου Αλτσχ�ιμερ και Συναφ�ν Διαταραχ�ν, τι προγρ�μματα αναμ�νεται να κατατεθο�ν και π�σο αισι�δοξη ε�στε με την πορε�α των ερευν�ν για την βελτ�ωση της ποι�τητας ζω�ς των ασθεν�ν στην Ελλ�δα;
Μ.Τ.: �χουν �δη κατατεθε� προγρ�μματα για 10 περ�που ολοκληρωμ�νες Μον�δες σε �λη την Ελλ�δα στο Υπουργε�ο Υγε�ας και περιμ�νουμε τις πολιτικ�ς αποφ�σεις του Υπουργε�ου. Αυτ� που πρ�πει να γ�νει �μεσα ε�ναι οι ομ�δες των επαγγελματι�ν υγε�ας κατ' ο�κον, οι οπο�ες μαζ� με την ενημ�ρωση και τη φροντ�δα της οικογ�νειας και τους ασθενο�ς θα φ�ρει ξαν� το χαμ�γελο σε �λα τα μ�λη της οικογ�νειας του ασθενο�ς με �νοια.
Ν.Β.: Πο� θα μπορο�σε να απευθυνθε� κ�ποιος ενδιαφερ�μενος , για να ενημερωθε� για την ν�σο � ακ�μη και να προσφ�ρει ως εθελοντ�ς;
Μ.Τ.: Η γραμμ� βο�θειας, αλλ� και ενημ�ρωσης και εθελοντισμο� στη Θεσσαλον�κη που ενημερ�νει για �λη την Ελλ�δα ε�ναι το 2310 909000
Ν.Β.: Ε�στε Νευρολ�γος-Ψυχ�ατρος και καθηγ�τρια του Αριστοτελε�ου Πανεπιστημ�ου Θεσσαλον�κης. Επ�γγελμα και λειτο�ργημα μαζ�. Προσφορ� στην επιστ�μη, στους συνανθρ�πους μας, στην ζω�, σε �να �νισο αγ�να με μια δ�σκολη ν�σο. Αν μ�σα απ� την �ρευνα η επιστημονικ� κοιν�τητα δ�νει Ν�μπελ ιατρικ�ν ανακαλ�ψεων, ο απλ�ς καθημεριν�ς κ�σμος σας δ�νει Βραβε�ο Ζω�ς. Απ� πο� αντλε�τε δ�ναμη για να συνεχ�ζετε με τ�ση αγ�πη και ζ�λο το �ργο σας;
Μ.Τ.: Το �ργο ε�ναι του Θεο�. Οι ασθενε�ς και οι περιθ�λποντες ε�ναι παιδι� του Θεο�, οι οπο�οι μ�σα απ� αυτ� την ασθ�νεια ετοιμ�ζονται για τον ουραν�. Καθ�κον �λων μας ε�ναι να νι�σουν, �τι σ�μερα που ε�μαστε ακ�μη υγιε�ς με καλ� μν�μη, κρ�ση, προσανατολισμ�, ε�μαστε πλ�ι τους για να τους θυμ�ζουμε, αν και οι περισσ�τεροι το ξ�ρουν καλ� γιατ� ε�ναι προσωπικ� τους εμπειρ�α, �τι ο Θε�ς ε�ναι μαζ� τους.


Δ�ο προσωπικ�τητες της παγκ�σμιας μουσικ�ς σκην�ς, συναντιο�νται μετ� απ� χρ�νια στον χ�ρο �κφρασης που αγ�πησαν και υπηρ�τησαν. Στο π�λκο, στο μικρ�φωνο, στον κ�σμο μπροστ�, σε μια συν�ντηση ιστορικ� �πως �λλωστε αξ�ζει και στην προσωπικ�τητ� τους. Η Edith Piaf και η Σωτηρ�α Μπ�λλου, μοιρ�ζονται ιστορ�ες, σκ�ψεις, κιν�σεις, τραγο�δια, συνα�σθημα σε μια μοναδικ� παρ�σταση που αγαπ�θηκε απ� το κοιν�. Με φ�ντο �ναν δρ�μο, στοιχε�ο που χαρακτηρ�ζει τις πορε�ες των δ�ο μεγ�λων γυναικ�ν, χαμηλ� φωτισμ� και ισορροπ�ες μεταξ� του χθες και του σ�μερα, η Ρουμπ�νη Βασιλακοπο�λου και οι εκλεκτο� μουσικο� της, ξαναζωντανε�ουν στην σκην� τις δ�ο ι�ρειες του τραγουδιο�, με φων� και συνα�σθημα που σε ταξιδε�ει στα παλι�, σε σαγηνε�ει και σε μεταφ�ρει νοητ� στην σκην� εκε�νης της εποχ�ς. Με γενικ� τ�τλο «Θυμ�σαι τη φων� μου; E. Piaf – Σ. Μπ�λλου
Νικ�λας Βουκκαλ�ς: �να χρ�νο μετ� την επιτυχ�α της μουσικ�ς παρ�στασης: Edith Piaf - Σωτηρ�α Μπ�λλου , το «σπουργιτι της Γαλλ�ας» ξανασυναντ� την «ρεμπ�τισσα της Ελλ�δας» �χι μ�νο μουσικ� αλλ� και με φων�. Τι συναισθ�ματα βγα�νουν στην σκην� μ�σα απ� την μοναδικ� αυτ� συν�παρξη της Edith με την Σωτηρ�α;
Ρουμπ�νη Βασιλακοπο�λου: Σωστ� το ε�πατε, συναισθ�ματα... Τα οπο�α ποικ�λουν απ� θεατ� σε θεατ�: αυτ� που νι�θει �χει �μεση σχ�ση με το ποιος ε�ναι, πως �χει μεγαλ�σει, τι καλλι�ργεια �χει, τι ευαισθησ�α �χει, τι καταβολ�ς �χει, συναισθ�ματα... αυτ� ε�ναι το θ�μα.
Ν.Β.: Μ' �να τσιγ�ρο στο χ�ρι, �πιασε στασ�δι και καρ�κλα η Σωτηρ�α μ�χρι το τ�λος της ζω�ς της. Η μουσικ� της τ�σα χρ�νια μετ�, μεστ�, συνοπτικ� με γν�σια κι ειλικριν� παρουσ�α στο Ελληνικ� ρεμπ�τικο και λα�κ� π�λκο. Πως και επιβι�νει η φων� της στην εποχ� του επιφανειακο� και ηλεκτρικο� �χου;
Ρ.Β.: Δε θα �λεγα �τι ο ηλεκτρικ�ς �χος ε�ναι π�ντα επιφανειακ�ς. Για να υφ�σταται σημα�νει �τι απ� κ�που εκπορε�εται. Ε�ναι �να αποτ�λεσμα συναισθηματικ� θα �λεγα μιας αναζ�τησης «ï¿½χων» μιας καινο�ργιας γενι�ς. Εκπορε�εται απ� την κληρονομι� που δ�σαμε εμε�ς στα παιδι� μας και εξαρτ�ται τι σημα�νει, ποιο ε�ναι το σ�μα αυτο� του ηλεκτρικο� �χου, �χω ακο�σει τ�τοιους «ï¿½χους» που ε�ναι σαν κραυγ�. Η φων� της Μπ�λλου ε�ναι τ�σο πια κλασσικ� �σο κλασσικ� ε�ναι η Μαρ�α Κ�λλας στο Casta Diva.
Ν.Β.: Δ�ο μεγ�λες φων�ς, με σχεδ�ν παρ�λληλες ζω�ς. Η Εντ�θ στα γαλλικ� καμπαρ�, η Σωτηρ�α στα ρεμπετ�δικα. Διαφορετικ� γλ�σσα, μα �διο συνα�σθημα. Τι γενν�ει το ραντεβο� τους επ� σκην�ς; Ο κ�σμος πως αντιδρ�; Εντυπ�σεις...
Ρ.Β.: Ο κ�σμος, το κοιν�, �,τι του δ�νει ο αρτ�στας πρ�πει να στοχε�ει ακριβ�ς στην καρδι�, στο συνα�σθημα, αυτ� πρ�πει να πετ�χει, αυτ� πρ�πει να καταφ�ρουμε, αν το επιτ�χουμε...
Ν.Β. : Η συν�ντηση αυτ� δεν αποσκοπε� σε μια αφιερωματικ� ανασκ�πηση ο�τε σε επετειακο�ς εορτασμο�ς. Τι μην�ματα προσπαθε� να μεταφ�ρει και πως επικοινωνε�ται στο κοιν�;
Ρ.Β.: Π�ντα π�στευα και πιστε�ω �τι η �δια η προσωπικ� παρουσ�α εν�ς καλλιτ�χνη, με �λο το ιδεολογικ� και πολιτικ� του πιστε�ω και το πως αντιμετωπ�ζει μια παρ�σταση, �να ρ�λο, μια συνθ�κη που πρ�πει να μεταβιβ�σει, και αυτ� να διαβιβαστε� ε�ναι �δη �να μ�νυμα.
Ν.Β.: Παρ�λληλοι δρ�μοι κι �μως τ�σο διαφορετικο�. Η μουσικ� ε�ναι ζω� κι αν ναι, π�σο πολ� επηρε�ζει... φορμ�ροντας το συνα�σθημα π�ρα απ� σ�νορα και γλ�σσα, σε μια κοιν� συνισταμ�νη, αυτ� της μελωδ�ας;
Ρ.Β.: Μ�σω της ερωτ�σεως σας �χετε �δη απαντ�σει καταφατικ�.


Ν.Β.: Τελικ�, η Ζω� γενν� την Τ�χνη κι αποκτ� ν�ημα μ�σα απ� αυτ�ν � μ�πως η Τ�χνη υποκινε� και στηρ�ζει την Ζω�;
Ρ.Β.: Και τα δ�ο! �δια �ψη εν�ς και μ�νου νομ�σματος...
Ν.Β.: Σ�μερα, �νας καλλιτ�χνης, ερασιτ�χνης - εραστ�ς της τ�χνης - μπορε� να ζ�σει μ�σα απ� την Τ�χνη; Η ζω� απαιτε� πιο σκληρ�ς «ν�τες» απ� αυτ�ς του πενταγρ�μμου...
Ρ.Β.: Σωστ�. Απ� την �λλη προβληματ�ζομαι τι να απαντ�σω, μ�λλον θα απαντ�σω με κ�τι που γρ�φτηκε στην εφημερ�δα, χωρ�ς σχ�λιο. «Σε πνιγμ� μετ� απ� χρ�ση κοκα�νης οφε�λεται ο θ�νατος της Γου�ντεη Χιο�στον». Η Τζ�νις Τζ�πλιν, Μ�ρλιν Μορ�, ο Τζ�μ Μ�ρισον, η �μυ Γουανχ�ουζ, η Εντιθ Πιαφ, η Σωτηρ�α Μπ�λλου, κ�μμα, κ�μα, κ�μμα, κ�μα.... Γιατ�; Ποιος; Για ποιο λ�γο;
Ν.Β. : Π�σο ε�κολο ε�ναι να διδ�σκεις θ�ατρο και ποιες ε�ναι οι σημαντικ�τερες συμβουλ�ς που δ�νετε στους μαθητ�ς σας;
Ρ.Β.: Σαφ�ς δεν ε�ναι καθ�λου ε�κολο γιατ� η διδασκαλ�α ε�ναι κυρ�ως λειτο�ργημα. Δεν γνωρ�ζω ε�ν διδ�σκοντας μï¿½α «ηξ» τεχνικ� λ�γου θα κ�νω τους μαθητ�ς μου ηθοποιο�ς. Φυσικ� και μ�νο για το λ�γο �τι οφε�λω να διδ�ξω την «τσαγκαρικ�» του θε�τρου το κ�νω. Κυρ�ως �μως θ�λω να μεταλαμπαδε�σω το �θος και τη δ�ψα για μ�θηση. Τι σημα�νει μ�θηση; Μ�θηση σημα�νει κατ� τη γν�μη μου, καλλι�ργεια του πνε�ματος.
Ν.Β.: Τι σας προσφ�ρει η επαφ� και η επικοινων�α σας με τους ν�ους και π�σο σημαντικ� ε�ναι η συμπ�ρευση της παλι�ς γενι�ς ηθοποι�ν με την καινο�ρια;
Ρ.Β.: Πολλ�ς φορ�ς δε μου προσφ�ρει τ�ποτα και μελαγχολ�, κι �λλες φορ�ς μου προσφ�ρει τ�σα πολλ� που μαθητε�ω.
Ν.Β.: Φιλανθρωπ�α ε�ναι...
Ρ.Β.: Δωρε� οργ�νων και ευθανασ�α

.
info
Κε�μενα - Σκηνοθεσ�α: Κωνσταντ�νος Χατζ�ς
Διαμ�ρφωση σκηνικο� χ�ρου: Βασ�λης Γεροδ�μος
Μουσικ� επ�νδυση κειμ�νων - Διασκευ�ς τραγουδι�ν: Ηρακλ�ς Βαβ�τσικας
Ηχητικ� περιβ�λλοντα κειμ�νων: Μανο�σος Κλαπ�κης
Φωτισμ�ς: Δημ�τρης Οικον�μου
Τραγο�δι: Ελπ�δα Μεταξ� Bertrand Moreau
Πα�ζουν Ζωνταν�: Ακκορντε�ν: Ηρακλ�ς Βαβ�τσικας
Κρουστ�: Μανο�σος Κλαπ�κης
Φωτογραφ�ες: Γεωργ�α Λ�νη
Αντιφωνητ�ς: Ρουμπ�νη Βασιλακοπο�λου
Aπ� Τετ�ρτη 22 Φεβρουαρ�ου και κ�θε Τετ�ρτη και Π�μπτη στις 9.30, στον Εναλλακτικ� Χ�ρο «Προσωριν�ς»,
Δεινοκρ�τους 103, Κολων�κι. (Π�σω απ� το Ναυτικ� Νοσοκομε�ο)
Στ�ση Μετρ� «Μ�γαρο Μουσικ�ς».
Τηλ�φωνο Κρατ�σεων: 6932-500-545
(Απαρα�τητη η τηλεφωνικ� κρ�τηση. Περιορισμ�νες θ�σεις)
�ρες Κρατ�σεων: 10 – 2π.μ., 5.30 – 8.30μ.μ.
Τιμ� Εισιτηρ�ου: 15 ευρ� (γενικ� ε�σοδος) με κρασ�.

Οι π�λεις, εξελ�σσονται και �μως η πολιτε�α, ως θεσμ�ς εξασφ�λισης κοινωνικ�ς ισορροπ�ας αλλ� και εξ�σωσης, δεν φα�νεται να ακολυθε� αυτ� την εξ�λιξη. Η κοινωνικ� πολιτικ� στην σ�γχρονη πραγματικ�τητα, δεν εξαντλο�νται στις ειδικ�ς ρ�μπες για τα αμαξ�δια ο�τε στις πεζοδρομικ�ς παρεμβ�σεις για την ομαλ� δι�λευση των αναπ�ρων. Σαφ�ς πολ� σημαντικ�ς παρεμβ�σεις για μια ισ�νομη συμμετοχ� των Ατ�μων με Ειδικ�ς Αν�γκες αλλ� οι συμπολ�τες μας αυτο�, �χουν �μεση αν�γκη κι απ� Δρ�ση. Αυτ� το κεν�, στο δι�τρητο σ�στημα της Πρ�νοιας και της Εκπα�δευσης, �ρθε να καλ�ψει μια ακ�μη κοινωνικ� παρ�μβαση που δρα εδ� και δ�ο χρ�νια στην π�λη της Θεσσαλον�κης, καλ�πτοντας αν�γκες �χι μ�νο της π�λης αλλ� και �μορων δ�μων. Σε �ναν χ�ρο φιλ�ξενο, πολ�χρωμο και... ολοζ�ντανο με την παρουσ�α ειδικ� εκπαιδευμ�νων συμπολιτ�ν μας, ζει και αναπν�ει το πνε�μα των Ατ�μων με Ειδικ�ς Αν�γκες, π�ρα απ� τα συνηθισμ�να ιδρ�ματα προστασ�ας τους. Με εθελοντ�ς που ακο�ραστα προσφ�ρουν την γν�ση, την εκπα�δευση και την εκμ�θηση σ�γχρονων μορφ�ν ψυχαγωγ�ας στον χ�ρο των ΑμεΑ, οι φ�λοι και τα μ�λη του Σωματε�ου, χαμογελο�ν και δημιουργο�ν Κ�τι �λλο. �να πολ�βουο μελ�σσι εργατ�ν του πολιτισμο�, δρα σε ημερ�σια β�ση, γεμ�ζοντας ευχ�ριστα αλλ� και δημιουργικ� τα απογε�ματα των φ�λων μας και πρωτ�στως, τους αποδεικν�ουν πως το πνε�μα και η αγ�πη για �ργο, δεν σωπα�νουν ποτ�. Στην πλειοψηφ�α τους οι εθελοντ�ς ε�ναι ν�οι, 20 με 24 χρ�νων και πραγματοποιο�ν μια κοινωνικ� επαν�σταση απ�ναντι στο υπνωτισμ�νο κοινωνικ� αν�λγητο κρ�τος. Επισκεφθ�καμε τον ειδικ� διαμορφωμ�νο χ�ρο του Σωματε�ου Φ�λων ΑμεΑ Δρ�ση για το Κ�τι �λλο και νι�σαμε την ζεστασι� και την δ�ψα για... δρ�ση που �χουν οι συμπολ�τες μας.
Το Σωματε�ο Φ�λων Α.ΜΕ.Α ε�ναι μη κερδοσκοπικο� χαρακτ�ρα, ιδρ�θηκε στις 9 Απριλ�ου του 2010 με απ�φαση του μονομελο�ς πρωτοδικε�ου Θεσσαλον�κης υπ’ αριθμ� 11842 και με Α.Μ. Σωματε�ου 8905. Τα ιδρυτικ� μ�λη του ε�ναι απ�φοιτοι πανεπιστημιακ�ν τμημ�των που σχετ�ζονται με τον τομ�α της ειδικ�ς αγωγ�ς και ασχολο�νται χρ�νια με την αναπηρ�α (εργαζ�μενοι σε ιδρ�ματα και σχολε�α, συνοδο� σε κατασκην�σεις, εθελοντ�ς σε οργαν�σεις). Βασικ�ς στ�χος της Δρ�σης για το Κ�τι �λλο, ε�ναι η καταπολ�μηση του κοινωνικο� αποκλεισμο�, της ανισ�τητας - διακρ�σεων σε �τομα με αναπηρ�α και η ενημ�ρωση τ�σο των �διων των ατ�μων �σο και της κοινων�ας. Για την εξυπηρ�τηση του στ�χου αυτο� εκμισθ�θηκε και διαμορφ�θηκε συγκεκριμ�νος χ�ρος, �που στεγ�ζεται το Σωματε�ο.
Απ� τον Σεπτ�μβριο του 2010 το Σωματε�ο δραστηριοποιε�ται στη παροχ� απογευματιν�ς απασχ�λησης και ψυχαγωγ�ας σε ΑμεΑ. Η εν�ργεια αυτ� δ�νει την ευκαιρ�α σε ν�ους ανθρ�πους να βγουν απ� το σπ�τι τους � τους χ�ρους φιλοξεν�ας τους και να συμμετ�χουν δημιουργικ� σε εργασ�ες αν�λογες του νοητικο� τους επιπ�δου και της φυσικ�ς τους αναπηρ�ας. Συγχρ�νως τους παρ�χεται η ευκαιρ�α να διασκεδ�σουν και να αλληλεπιδρ�σουν μεταξ� τους, αλλ� και με τους εθελοντ�ς του προγρ�μματος, σαν μια μεγ�λη παρ�α. Με λ�γα λ�για, προωθε�ται η κοινωνικοπο�ηση των ν�ων με ειδικ�ς αν�γκες εν� συγχρ�νως αναπτερ�νεται η αυτοπεπο�θηση τους, αφο� νι�θουν πως δημιουργο�ν και προσφ�ρουν �πως �λοι μας.
Το πρ�γραμμα αυτ� �μως, παρ�λληλα, διευκολ�νει και το �ργο των οικογενει�ν μ�σω της εξασφ�λισης ελε�θερου χρ�νου και παρ�χει υποστηρικτικ�ς δομ�ς και υπηρεσ�ες σε ιδρ�ματα. �τσι το Σωματε�ο σε συνεργασ�α με την Μον�δα Κοινωνικ�ς Φροντ�δας του Αγ�ου Παντελε�μωνα �χει αναλ�βει την απο�δρυματοπο�ηση, κοινωνικοπο�ηση και την εκπα�δευση- ψυχαγωγ�α δ�ο ν�ων που φιλοξενο�νται στον συγκεκριμ�νο χ�ρο. Επ�σης συνεργ�ζεται με την �νωση Σπαστικ�ν Βορε�ου Ελλ�δος και με το Ελληνικ� Παιδικ� Χωρι� στο Φ�λυρο, με στ�χο την υλοπο�ηση κοιν�ν δρ�σεων.
Για την υλοπο�ηση του Προγρ�μματος Απογευματιν�ς Απασχ�λησης ΑμεΑ, ο χ�ρος του Σωματε�ου �χει διαμορφωθε� και εξοπλιστε� κατ�λληλα και �χει χωριστε� σε τμ�ματα δραστηριοτ�των, τα οπο�α λειτουργο�σαν την περ�οδο Σεπτ�μβριος 2010 �ως και Ιο�νιο 2011 κ�θε Τρ�τη, Π�μπτη και Παρασκευ� απ� τις 5 το απ�γευμα μ�χρι τις 9 το βρ�δυ και Σ�ββατο 11 το πρω� με 2 το μεσημ�ρι και 5 με 8 το απ�γευμα.
Τα τμ�ματα περλαμβ�νουν δραστηρι�τητες που σχετ�ζονται με την Εικαστικ� �κφραση, εκμ�θηση Ηλεκτρονικ�ν Υπολογιστ�ν, Ψυχαγωγ�α και Γν�ση, εκμ�θηση και εκπα�δευση Μουσικ�ς αλλ� και το πολ� πρωτοπ�ρο πρ�γραμμα Εξ�δων που εξοικι�νει τα μ�λη μας με την κοινων�α. Επ�σης �χει δημιουργηθε� �νας χ�ρος για χαλ�ρωση και αν�πτυξη διαπροσωπικ�ν σχ�σεων.
Για τη ν�α περ�οδο, αρχ�ς γενομ�νης απ� τον Σεπτ�μβριο του 2011 μ�χρι και φ�τος τον Ιο�νιο του 2012, οργαν�νεται το παρ�ν πρ�γραμμα, εμπλουτισμ�νο και με ν�ες δραστηρι�τητες, �πως κατασκευ� προ��ντων απ� ανακυκλ�σιμα υλικ�, πνευματικ� δι�πλαση και εκπα�δευση, εργαστ�ρι κατασκευ�ς κερι�ν και λοιπ�ν προ��ντων που θα πωληθο�ν στα Bazaars που διοργαν�νει τις γιορτ�ς το Σωματε�ο για την οικονομικ� εν�σχυση των δρ�σεων. Μετ� την ανακα�νιση του υπ�ρχοντος χ�ρου και την επ�κταση του, αποφασ�στηκε να λειτουργο�ν υπ� ν�α στ�γη, τα ν�α αυτ� εργαστ�ρια �στε να αποσυμφορ�σουν τον χ�ρο δρ�σης των μελ�ν. Στ�χος της λειτουργ�ας των εργαστηρ�ων ε�ναι η παροχ� στους ν�ους με αναπηρ�α μιας μορφ�ς προεπαγγελματικ�ς κατ�ρτισης σε συγκεκριμ�νους τομε�ς.
Ενδιαφ�ρον παρουσι�ζουν τα εργαστ�ρια που προστ�θηκαν στη μεγ�λη λ�στα των μ�χρι τ�ρα ενεργ�ν. Ενδεικτικ� αναφ�ρονται τα πολ� σημαντικ� για την προσφορ� τους στο κοιν� καλ� : «ΕΡΑΣΙΤΕΧΝΕΙΟΝ» εργαστ�ρι που εκπαιδε�ει τα μ�λη στην συντ�ρηση Παλι�ν Αντικειμ�νων, «ΕΡΑΣΙΤΕΧΝΕΙΟΝ» εργαστ�ρι που διδ�σκει την κατασκευ� του Ψηφιδωτο�, το εργαστ�ριο Αγγειοπλαστικ�ς και Ξυλογλυπτικ�ς, της Ανακ�κλωσης χαρτιο� και το πολ� διασκεδαστικ� εργαστ�ρι «ï¿½ΡΩΜΑ & ΦΛΟΓΑ» στο οπο�ο τα μ�λη μαθα�νουν να παρ�γουν αρωματικ� σαπο�νι αλλ� κατασκευ�ζουν και περ�τεχνα διακοσμητικ� κερι�. Σημα�νουσα θ�ση στην οικονομικ� εν�σχυση του Σωματε�ου, κατ�χει και το εργαστ�ρι μπομπονι�ρας που μπορε� να προτιμηθε� απ� τους συμπολ�τες μας για γ�μους και βαφτ�σεις.
Το πολυπρισματικ� αυτ� πρ�γραμμα, υπ� γενικ� τ�τλο «Ψυχαγωγ�α και Γν�ση για �λους» ξεκ�νησε στηριζ�μενο σε μια μεγ�λη ομ�δα εθελοντ�ν που δραστηριοποιε�ται με μια ομ�δα ν�ων με Αναπηρ�α (20 �τομα), ευελπιστ�ντας, �τι με λ�γη βο�θεια θα μπορε� να ανταπεξ�λθει οικονομικ� στην συμμετοχ� περισσ�τερων ν�ων. Αποκλειστικο� π�ροι του Σωματε�ου ε�ναι οι συνεισφορ�ς των μελ�ν του και κ�ποιες δωρε�ς φ�λων και γον�ων ατ�μων με αναπηρ�α. Για να διασφαλιστο�ν �μως η δι�ρκεια, η ποι�τητα, το ε�ρος και η εξ�λιξη του προγρ�μματος απαιτε�ται η υποστ�ριξη, η προσφορ� χορηγι�ν απ� μεγ�λες εταιρ�ες που συμμετ�χουν σε προγρ�μματα Εταιρικ�ς Κοινωνικ�ς Ευθ�νης, καθ�ς και απ� ιδι�τες.
�ποιος επιθυμε� να βοηθ�σει � να ενημερωθε� περαιτ�ρω για την δρ�ση του Σωματε�ου, μπορε� να επικοινων�σει με τα τηλ�φωνα 6977419100 κυρ�α Οικον�μου Ανθ� , 6976579364 κ�ριος Παπαπουλ�δης Αριστε�δης και 2310838790 στο τηλ�φωνο του Σωματε�ου � να επισκεφθε� και την σελ�δα του Σωματε�ου.
info
Σωματε�ο: Σ�μα Φ�λων ΑΜΕΑ «Δρ�ση Για Το Κ�τι �λλο» - Σ.Φ.Α.
Ξενοφ�ντος 31 �πισθεν Ιπποκρ�τειου
Τηλ�φωνα επικοινων�ας 2310 838790, 6977419100, 6976579364
Email: [email protected], www.drasigiatokatiallo.gr
Αριθμ�ς Λογαριασμο�: Εθνικ� τρ�πεζα 239/440110-73

Χρ�νια τ�ρα κυλ�νε οι φων�ς γ�ργαρες, ζωνταν�ς, δυνατ�ς και ψ�χνουν χ�δι. Οι εποχ�ς αλλ�ζουν, οι γκρ�ζες π�λεις δανε�ζονται χρ�ματα απ� την �νοιξη, β�φοντας πιο ζωηρ� το συνα�σθημα των ανθρ�πων κι οι δ�ο αυτ�ς μελιστ�λαχτες φων�ς, μας ταξιδε�ουν μ�σα απ� βελο�δινες λ�ξεις, μεταξ�νιες μελωδ�ες και ατσαλ�νια θ�ληση. Στον «κ�πο της αλ�θειας», το αλσ�λλιο των ονε�ρων, μας επιβιβ�ζουν στο σ�ννεφο των α�ρινων σκ�ψε�ν μας. Κρυμμ�να νο�ματα, ολ�ιδια θαρρε�ς κρυπτογραφημ�να ιερ� λ�για, ρ�ουν μαζ� με τον καημ� π�νω στις στροφ�ς των τραγουδι�ν τους.
Απ� την «Ελ�νη της επαρχ�ας της Αθ�νας Κοιμωμ�νη» μ�χρι τις οδηγ�ες προς… ερωτευμ�νους, που σαν �γιο φυλαχτ� σε ενημερ�νουν πως «αν θ�λεις την αγ�πη, φτι�ξε καινο�ργιο χ�ρτη», μ�θυσε το συνα�σθημα κι �γινε αυτ�ματη μελωδ�α στο μυαλ�. Απ� την κραυγ� που εσ�ψυχα φων�ζει πως «ï¿½σπου η γη να μη γυρ�ζει πια, �σπου το φως να γ�νει σκοτεινι�, Θα σ' αγαπ�..» μ�χρι την αγαν�κτηση που β�ζει «φωτι� για να καο�ν τα χ�ρτινα», αν�βει σπ�θες με το γκαζ�κι του �ρωτα στα εντ�ς σου. Δεν χρει�ζονται πολλ�ς συστ�σεις. Δεν χρει�ζονται καν τα επ�νυμ� τους. Με την απλ�τητα και την λιτ�τητα που δομο�ν την επαφ� τους με τον κ�σμο, �γιναν �να με το κοιν�, ως Χαρο�λα και Δ�μητρα.
Με τον �χο τους, ταξιδε�ω στις βαθι�ς μου σκ�ψεις, �σο θυμ�μαι τον εαυτ� μου να αντιλαμβ�νεται τον κ�σμο γ�ρω. Προβληματ�ζομαι, αφουγκρ�ζομαι τον καημ� του κ�θε �λληνα, ερωτε�ομαι, μαλ�νω, θυμ�νω, συγχωρ�, δακρ�ζω και γελ� και χωρ�ω στους στ�χους και την φων� τους. Τα λ�για τους χα�δε�ουν την οργ� μου, αναπτερ�νουν το ηθικ� μου και γαληνε�ουν την φουρτο�να μ�σα μου. Αναμφισβ�τητα, �χουν τραγουδ�σει την Ελλ�δα και τις ομορφι�ς της, απ’ �κρου εις �κρον. Τις μικρ�ς γειτονι�ς των μεγαλουπ�λεων που επ�ζησαν απ� την �ναρχη δ�μηση, τις ψυχ�ς που επιζο�ν μ�σα στις εργατικ�ς γειτονι�ς, τα παιδι� που πα�ζουν στις αλ�νες, τον αγχωμ�νο υπ�λληλο που στριμ�χνεται στην ουρ�…
Μ�λησαν με τα λ�για τους, πεντακ�θαρα μ�σα στην ψυχ� �λων μας με το πιο αν�δυνο �πλο που �χουν, το μικρ�φωνο. Χρ�νια τ�ρα, ταξιδε�ουν οι λ�ξεις με το τρα�νο των αισθ�σεων, περιγρ�φοντας φεγγαρ�δες ερωτευμ�νων ζευγαρι�ν, σχηματοποι�ντας περ�τεχνα την διαδρομ� εν�ς φοβισμ�νου φαντ�ρου που… εκτ�ς των �λλων αγαπ�ει… Σκην�ς, λ�ξεις, καθημεριν� λ�για, συνηθισμ�νες κιν�σεις και αυτ�ματες αντιδρ�σεις, γ�νονται τραγο�δι. Φ�βοι, π�θοι, αναμον�ς, επιθυμ�ες �ρα τρεις τη ν�χτα που «ανεβα�νω τα σκαλι�», εικ�νες που μπα�νουν στο κ�δρο μαζ� με τους δικο�ς μας ξ�νους… Κουβ�ντες που δεν ε�παμε, λ�για που διστ�ζουμε να πο�με, αγκαλι�ς που δεν ανο�ξαμε να π�ρει ο κ�σμος απ� �να ζευγ�ρι φτερ�… �νειρα που �μειναν ξεχασμ�να δ�πλα σε μια «ραπτομηχαν�».

Δ�ο φων�ς που αλληλοδιαδ�χονται την χαρ� και την λ�πη, το φως και το σκοτ�δι, το μαζ� και τη μον�δα. Με την α�ρα που αποπν�ει σιγουρι�, σταθερ�τητα και βαθι� π�στη στις αξ�ες και τα ιδανικ�, αποβιβ�στηκαν και στην π�λη μας, για τ�σσερις παραστ�σεις, να ντ�σουν τις ν�χτες την ψυχ� μας με μπλε βελο�δο. Τα υλικ� τους, συγκεκριμ�να, ατ�φια, ζωνταν�, θα παρασ�ρουν, για μια ακ�μη φορ�, το κοιν� σε μια β�λτα στα παλι� κι αγαπημ�να που οι φων�ς τους ζ�σταναν και το μυαλ� μας αποτ�πωσε κ�θε λ�ξη να �χει να ακουμπ� η ψυχ� σαν με�νει μ�νη της τα βρ�δια.
Ο κ�σμος μαζ� τους, γ�νεται μια τερ�στια παρ�α, σιγοψιθυρ�ζει τα τραγο�δια που αγ�πησε, που μ�τρησε μ�σα του τον ουραν�, που τα �φτασε στα �ρια της αντοχ�ς και τα παρ�δωσε σε κ�τι αν�τερο. Στην ελευθερ�α. Στα «τ�σα χιλι�δες αστ�ρια εκε� π�νω»… Συνα�σθημα που ανεβα�νει με �ρθιο αν�στημα σε βουν�, φορτωμ�νο �λο το β�ρος του πολιτισμο� που κουβαλ�νε στις πλ�τες τους. Βλ�μμα καθ�ριο, ψυχ� γαλ�ζια, αυθεντικ�, ελληνικ�. Δεν διστ�ζουν να σχολι�σουν την επικαιρ�τητα, τα πολιτικ� δρ�μενα, �σα πον�νε τον �λληνα σ�μερα. Με την απλ�τητα και την λιτ�τητ� τους, κρ�νουν �τι συμβα�νει γ�ρω μας και μ�σα μας. Αγαπο�ν τον τ�πο που τις γ�ννησε, τις μεγ�λωσε και τις «ï¿½χτισε» με τ�ση αγ�πη και ζεστασι� γιατ� κι εκε�νες απ� την πλευρ� τους �χουν σπουδ�σει την αρχιτεκτονικ� της ειλικρ�νειας με το κοιν�.
Με τις αποσκευ�ς τους, γεμ�τες τραγο�δια ζω�ς, θα μας χαρ�σουν 4 μοναδικ�ς παραστ�σεις. Στην συν�ντευξη Τ�που που παραχ�ρησαν στο Μ�γαρο Μουσικ�ς, μ�λησαν για την γλυκι� αν�μνηση των 3 μην�ν δρ�σης τους στο Παλλ�ς της Αθ�νας, για την �κπληξη και την συγκ�νηση που τους προκ�λεσε ο κ�σμος που υπερ�βη τα δακρυγ�να μ�σα σε μια φλεγ�μενη Αθ�να για να τις ακο�σει, για τα χρ�νια που η Ελλ�δα θα αντιμετωπ�σει μπροστ� της. Στηλ�τευσαν την πολιτικ� και αποδοκ�μασαν τις επιθ�σεις του κ�σμου συλλ�βδην εναντ�ον των καλλιτεχν�ν. Μας ταξ�δεψαν στα περασμ�να της χ�ρας, μ�σα απ� τις αναφορ�ς τους σε τραγο�δια που γ�νανε �να με το δ�ρμα του κ�σμου και αναγν�ρισαν την οικονομικ� δυσκολ�α που αντιμετωπ�ζει ο πολ�της για το τ�μημα της τ�χνης.
Αφο� ακ�μα αγαπ�ς τις γκρ�ζες θ�λασσες,
αφο� μπορε�ς καμ�να δ�ση να αντικρ�ζεις
�λα αγ�πη μου, �λα
να κ�νουμε �να �λληνα ακ�μα
με το τραγο�δι να ξεχν�ει
τα λ�θη της να συγχωρ�ει, �πως κι εμε�ς,
αφο� η Ελλ�δα μας πληγ�νει �σο κανε�ς...

Καλ�ντας τις παγκ�σμιες κυβερν�σεις αλλ� και τους νομοθ�τες πρωτ�στως, στις 11 Απριλ�ου, στην Γενε�η, δημοσιε�θηκε απ� τον Παγκ�σμιο Οργανισμ� Υγε�ας και την Παγκ�σμια Εταιρ�α Ν�σου Alzheimer, παγκ�σμια �κθεση που προβ�λει την επιτακτικ� αν�γκη αναγν�ρισης και αντιμετ�πισης της �νοιας σε παγκ�σμια προτεραι�τητα υγε�ας. Αυτ� η ν�α �κθεση παρουσι�ζει τα πιο αξι�πιστα στοιχε�α σχετικ� με τις επιπτ�σεις της �νοιας παγκοσμ�ως. Επιπλ�ον η �κθεση περιλαμβ�νει, εκτ�ς απ� τις πολ�τιμες καλ�ς πρακτικ�ς που παρουσι�ζονται απ� �λο τον κ�σμο και την πιο εμπεριστατωμ�νη συλλογ� στοιχε�ων - συμπεριλαμβανομ�νων και δυσε�ρετων στοιχε�ων απ� χ�ρες χαμηλο� και μεσα�ου εισοδ�ματος - υπογραμμ�ζοντας �τσι �τι βρισκ�μαστε μπροστ� σε �να παγκ�σμιο πρ�βλημα και �χι απλ� μια ασθ�νεια του βιομηχανοποιημ�νου κ�σμου.
Για την προετοιμασ�α της �κθεσης, με τ�τλο «ï¿½νοια : Μια προτεραι�τητα Δημ�σιας Υγε�ας» ο Παγκ�σμιος Οργανισμ�ς Υγε�ας και η Παγκ�σμια Εταιρε�α Ν�σου Alzheimer, συνδ�ασαν αναφορ�ς απ� 4 ομ�δες εργασ�ας και αναζ�τησαν επιπλ�ον στοιχε�α απ� σχεδ�ν 24 διεθνε�ς ερευνητ�ς και π�νω απ� 20 αναλυτ�ς. Πρωτοστ�τησαν οι Dr. Shekhar Saxena, Director, Department of Mental Health and Substance Abuse, WHO. ο Marc Wortmann, Executive Director, ADΙ, η Dr. Daisy Acosta, Chairman, ADI, ο Prof. Martin Prince, Institute of Psychiatry, King’s College London; and Ennapadam. S Krishnamoorthy, Director and T.S. Srinivasan, Chair, The Institute of Neurological Sciences, India.
«Ο Π.Ο.Υ. (Παγκ�σμιος Οργανισμ�ς Υγε�ας) αναγνωρ�ζει το μ�γεθος και την πολυπλοκ�τητα της �νοιας ως πρ�κληση και ενθαρρ�νει τις χ�ρες να αντιμετωπ�ζουν την �νοια ως μια κρ�σιμη προτεραι�τητα δημ�σιας υγε�ας, υπογρ�μμισε χαρακτηριστικ� ο Dr. Saxena. «Αυτ� την στιγμ� μ�νο 8 απ� τα 194 κρ�τη - μ�λη του Π.Ο.Υ. �χουν καταρτ�σει εθνικ� στρατηγικ� σχ�δια �νοιας και μερικ� ακ�μη βρ�σκονται υπ� διαμ�ρφωση. Ελπ�ζουμε �τι θα ακολουθ�σουν και �λλες χ�ρες και θα χρησιμοποι�σουν την παρο�σα �κθεση ως εναρκτ�ριο λ�κτισμα για τον σχεδιασμ� και την υλοπο�ηση στρατηγικ�ν σχεδ�ων. Κ�ποιες χ�ρες, �πως η Ινδ�α, �χουν εθνικ�ς στρατηγικ�ς που �χουν συνταχθε� απ� κοινωνικο�ς οργανισμο�ς και ελπ�ζουμε �τι αυτ� η �κθεση θα παρακιν�σει τις κυβερν�σεις αυτ�ν των χωρ�ν να υιοθετ�σουν αυτ�ς τις στρατηγικ�ς και να τις μετατρ�ψουν σε επ�σημα εθνικ� στρατηγικ� σχ�δια. Εφ�σον γνωρ�ζουμε �τι ο επιπολασμ�ς της ν�σου - (συχν�τητα εφμ�νισης μ�ας διαταραχ�ς στο γενικ� πληθυσμ�) - θα εκτιναχθε� στα �ψη μ�σα σε αυτ�ν τον αι�να καθ�ς ζο�με περισσ�τερο. Ο κ�νδυνος εμφ�νισης �νοιας ε�ναι 1 στους 8 για �σους ε�ναι π�νω απ� 65 και 1 στους 2.5 για �σους ζουν π�νω απ� τα 85. Οι επιπτ�σεις της ν�σου θα γ�νονται εντον�τερες καθ�ς περνο�ν οι δεκαετ�ες.»
Η Γενικ� Διευθ�ντρια του Π.Ο.Υ. Dr. Margaret Chan καλε� �λους τους ενδιαφερ�μενους να «ενημερ�σουν τα υγειονομικ� και κοινωνικ� συστ�ματα προκειμ�νου να μπορο�ν να ανταποκριθο�ν στην επικε�μενη απειλ�». Ο Marc Wortmann, διευθυντ�ς της ADI υπογρ�μμισε το επε�γον του ζητ�ματος: «Η �νοια με τις ολ�θριες επιπτ�σεις που �χει στις ζω�ς των ασθεν�ν, των οικογενει�ν τους αλλ� και στις κοινων�ες και στα υγειονομικ� συστ�ματα, αποτελε� �χι απλ� μια κρ�ση δημ�σιας υγε�ας αλλ� και �ναν κοινωνικ� και οικονομικ� εφι�λτη. Σε �λο τον κ�σμο, μια καινο�ρια περ�πτωση �νοιας εμφαν�ζεται κ�θε 4 δευτερ�λεπτα. Αυτ� ισοδυναμε� με μια α�ξηση που μεταφρ�ζεται σε 7.7 εκ. ν�ες περιπτ�σεις κ�θε χρ�νο - σχεδ�ν �σος ο πληθυσμ�ς της Ελβετ�ας � του Ισρα�λ. Τα υγειονομικ� συστ�ματα απλ� δεν μπορο�ν να διαχειριστο�ν την �κρηξη της �νοιας καθ�ς ο πληθυσμ�ς ζε� περισσ�τερο. Πρ�κειται τ�σο για μια επικε�μενη οικονομικ� και δημοσιονομικ� καταστροφ�, �σο και μια κοινωνικ� και υγειονομικ� πρ�κληση. Παρ�λα αυτ�, η �κθεση μας δε�χνει �τι πολλ� μπορο�ν να γ�νουν �στε να βελτιωθε� η ζω� των ανθρ�πων με �νοια και των οικογενει�ν τους. �λος ο κ�σμος που ενδιαφ�ρεται για την �νοια, οφε�λει μεγ�λη ευγνωμοσ�νη στον Π.Ο.Υ. που αν�λαβε τη πρωτοβουλ�α να εκδ�σει αυτ� την �κθεση. Ο Π.Ο.Υ. ε�ναι ο μοναδικ�ς οργανισμ�ς παγκοσμ�ως που μπορε� να πα�ξει σημαντικ� ρ�λο σε ζητ�ματα δημ�σιας υγε�ας.»
ΒΑΣΙΚΑ ΣΗΜΕΙΑ ΤΗΣ ΕΚΘΕΣΗΣ «ΑΝΟΙΑ: ΜΙΑ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ»
Τ�ρα ε�ναι η �ρα να δρ�σουμε:


�ντας η δε�τερη πιο βλαβερ� συν�θεια του κ�σμου, μετ� τον καφ�, το κ�πνισμα, μ�σα στα χρ�νια "ενασχ�λησ�ς" του απ� τον �νθρωπο, �χει δημιουργ�σει φανατικο�ς οπαδο�ς αλλ� και πολ�μιους. Ε�ναι γνωστ�ς και ιατρικ� τεκμηριωμ�νες εξ�λλου οι βλαβερ�ς του συν�πειες για την υγε�α του ανθρ�που, τις δι�φορες μορφ�ς καρκ�νου που προκαλε� σε ζωτικ� �ργανα, ακ�μα και για την υπαιτι�τητ� του για την υπογεννητικ�τητα των πληθυσμ�ν. Ωστ�σο, �πως κ�θε κακ� συν�θεια, �τσι κι αυτ�, εξαρτ�ται και εξαρτ� τον καπνιστ� σε μια σχ�ση που δεν μπορε� να αφ�σει καν�νας πρ�τος το... σκοιν�. Για την ιστορ�α, ο καπν�ς �ρθε τον 16ο αι�να απ� τους εξερευνητ�ς. Δεν �ργησε να διαδοθε� ιδια�τερα τον 2ο Παγκ�σμιο Π�λεμο στους �νδρες και μια εικοσαετ�α σχεδ�ν αργ�τερα και στις γυνα�κες. Σ�μερα πλ�ον, παγκοσμ�ως, το 30 – 60% του ενεργο� πληθυσμο� καπν�ζει εν� περ�που �να 20 – 40 % αποτελε� την δε�τερη πιο σημαντικ� πηγ� προσρ�φησης του καπνο�, τους παθητικο�ς καπνιστ�ς.
�λοι ξ�ρουν �τι το κ�πνισμα βλ�πτει την υγε�α, αλλ� οι καπνιστ�ς συνεχ�ζουν να καπν�ζουν, και οι μη καπνιστ�ς ζ�ντας μαζ� τους ε�ναι υποψ�φιοι καπνιστ�ς και παθητικο� καπνιστ�ς επ�σης. Χ�ριν στην μεγ�λη εμπορικ� του αξ�α, ο καπν�ς του τσιγ�ρου, αποποινικοποι�θηκε καθ�ς παρουσι�στηκε στο κοιν� ως �να ε�δος αγχολυτικο�. Μ�λιστα δεν �ργησαν να εμφανιστο�ν ακ�μη και ψυχολ�γοι που υποστ�ριξαν πως ο καπν�ς, προσφ�ρει χαλ�ρωση απ� το stress, δι�ξοδο σε στιγμ�ς εκνευρισμο� � ψυχολογικ�ς π�εσης, παρ�α και απασχ�ληση σε στιγμ�ς μοναξι�ς � υπερ�ντασης. Κ�ποιοι λογοτ�χνες αναφ�ρουν πως «Ε�ναι πολ� καλ� για την “ψυχ�” και πολ� κακ� για το σ�μα.»
Η Παγκ�σμια Οργ�νωση Υγε�ας, �δη απ� το 1974 διαπ�στωσε �γκυρα επιστημονικ� και μεταξ� �λλων διαμ�νυσε πως τα νοσ�ματα που συνδ�ονται με το κ�πνισμα αποτελο�ν την κυρι�τερη αιτ�α για κακ� υγε�α και πρ�ωρους θαν�τους στις περισσ�τερες χ�ρες του κ�σμου. Ο ï¿½λεγχος του καπν�σματος συντελε� ουσιαστικ� σε μια καλ�τερη και μακρ�τερη ζω�, περισσ�τερο, �σως, απ� οποιαδ�ποτε �λλη εν�ργεια στον τομ�α της προληπτικ�ς ιατρικ�ς παγκοσμ�ως. Το 1986 η ΕΟΚ σε μια γεννα�α της προσπ�θεια, κατ�θεσε �να μακροχρ�νιο πρ�γραμμα αγ�να κατ� του καρκ�νου με στ�χο να μει�σει κατ� 15% τους θαν�τους απ� καρκ�νο �ως το 2000 συντ�σσοντας το γνωστ� Δεκ�λογο κατ� του καρκ�νου.
Ο Καπν�ς του τσιγ�ρου που παρ�γεται κατ� την κα�ση του σε θερμοκρασ�α περ�που 950 βαθμο�ς Κ�λσιου �χει βρεθε� �τι περιλαμβ�νει 3.800 χημικ�ς εν�σεις, βαρ�α μ�ταλλα και ραδιενεργ� στοιχε�α. Νικοτ�νη, π�σσα, οξε�δια του Αζ�του, πτητικ�ς νιτροζαμ�νες και υδροκυ�νιο, ε�ναι οι κυρι�τερες ουσ�ες και προκαλο�ν ρ�γος �ταν πλ�ον ακο�σει κανε�ς και τις επιπτ�σεις πρ�σληψ�ς τους. Καρδιακ� επεισ�δια, ελ�ττωση του οξυγ�νου στο α�μα και τους ιστο�ς, αποφρακτικ� πνευμονοπ�θεια και θ�νατος… Δεν αρκε� �μως να ξ�ρει κ�ποιος τις βλαβερ�ς συν�πειες αλλ� να �χει να αντιπροτε�νει στους εθισμ�νους συνανθρ�πους μας και εναλλακτικ�ς μεθ�δους διαφυγ�ς απ� το �γχος και την ε�κολη δικαιολογ�α της χρ�σης του τσιγ�ρου μ�χρι κι ως μ�σου αδυνατ�σματος �πως τις τελευτα�ες δεκαετ�ες �χει υποστηρ�ξει επανειλημμ�νως μια καλοπληρωμ�νη διαφημιστικ� καμπ�νια παγκοσμ�ως. Στον φ�βο μ�λιστα της ραγδα�ας α�ξησης των κρουσμ�των καρκ�νου οισοφ�γου και καρδιακ�ν παθ�σεων � και εμφραγμ�των, ο Παγκ�σμιος Οργανισμ�ς Υγε�ας, μ�λις το 1988, καθι�ρωσε την 31 Μα�ου Παγκ�σμια Ημ�ρα κατ� του Καπν�σματος για να μας θυμ�ζει τις βλαβερ�ς συν�πειες του καπν�σματος.

Και φ�τος, πιστ� στο ραντεβο� της, η Ελληνικ� Καρδιολογικ� Εταιρ�α, καλε� τον κ�σμο που επιθυμε� να ελαττ�σει � να κ�ψει ολοκληρωτικ� το τσιγ�ρο, να δ�σει το παρ�ν στη μεγ�λη Αντικαπνιστικ� γιορτ� που διοργαν�νει στο Μ�γαρο Μουσικ�ς Θεσσαλον�κης μ�α μ�ρα πριν την Παγκ�σμια Ημ�ρα κατ� του Καπν�σματος. Η κ�νηση συμβολικ�, προσπαθ�ντας να ενισχ�σει στην συνε�δηση του κ�σμου την ακατ�παυστη και συνεχ� δρ�ση του για να θυμ�ται τις βλαβερ�ς συν�πειες του καπν�σματος, �χι μ�νο την Παγκ�σμια Ημ�ρα αλλ� και �λες τις ημ�ρες του χρ�νου. Δυναμικ� θα δ�σουν το παρ�ν στη μεγ�λη γιορτ�, επιστ�μονες του ιατρικο� χ�ρου που π�ρα απ� ψυχρο�ς λογιστικο�ς π�νακες, θα μιλ�σουν για την τραγικ� α�ξηση της καπνιστικ�ς συν�θειας τ�σο σε εφ�βους �σο �μως και σε νε�τερες ηλικ�ες που πειραματ�ζονται με την χρ�ση του τσιγ�ρου εν� θα εστι�σουν και στην τραγικ� πρωτι� των γυναικ�ν και κυρ�ως των εγκ�ων που �χουν αυξηθε� κατ� 50% σε σχ�ση με την προηγο�μενη δεκαετ�α.
Απ� την σημαντικ� αυτ� αντικαπνιστικ� καμπ�νια, δεν θα μπορο�σε να λε�πει το e-Charity.gr που δ�χθηκε με μεγ�λη χαρ� την τιμ� να αποτελε� χορηγ� Επικοινων�ας σε μια βαθι� ανθρωπιστικ� δρ�ση. Σας καλο�με λοιπ�ν �λους, την Τετ�ρτη 30 Μα�ου να γιορτ�σουμε μια ν�α αρχ� στην ζω� �λων μας, χωρ�ς καπν� και τσιγ�ρο και να ψ�ξουμε να βρο�με εναλλακτικ�ς κι �χι τ�σο βλαβερ�ς για την υγε�α αλλ� και την οικονομ�α μας, συν�θειες. Κ�ψε σ�μερα το τσιγ�ρο, πριν αυτ� σου κ�ψει το ν�μα της ζω�ς.

Απ� την πρ�τη στιγμ�, που ε�δα �ργα της, μ�λησαν τα χρ�ματα. Ελε�θερα, ασ�νορα, αν�μελα. Επαναστ�τες της τ�μπερας και ελευθερωτ�ς των συμβ�λων που υφ�ρπει σε κ�θε τους πινελι�. Η αρμον�α της ζωγραφικ�ς της Αλεξ�νδρας, με αγκ�λιασε σαν μουσικ� απ� μ�ρη μυστικ�, μυστ�ρια, ανεπηρρ�αστα κι αν�παφα απ� την λυστρικ� υλιστικ� πραγματικ�τητα. Εκε�να τα μ�ρη που διηγο�νται τα πρ�σωπ� της, δεν γν�ρισαν την ανθρ�πινη επιτακτικ� νομοτ�λεια. Δεν μπ�καν σε καλο�πια, δεν οχυρ�θηκαν για να περισ�σουν �τι τους επ�βαλε η �λη. Σε εκε�να τα μ�ρη που διαγρ�φονται στις χαραμ�δες των χρωμ�των της, ζει κι αναπν�ει μια ευωδιαστ� κοινων�α πολυμορφ�ας, πολυσυλλεκτικ�τητας, γηγενο�ς και αυτ�χθονης πραγματικ�τητας. Ο ομφ�λιος λ�ρος της αγν�τητας που συνδ�ει το ον, τον �νθρωπο, τον δημιουργ�, με την φ�ση, την ταυτ�τητα, την σημασ�α, την ουσ�α, τοποθετε�ται χοροχρονικ� στα �ργα της.
Ο Ρ�ινερ Μαρ�α Ρ�λκε θα πει κ�ποτε : Σ' �λα τα πλ�σματα απλ�νεται το μ�νο δι�στημα:το Ενδοσ�μπαν. Απαλ� μας προσπερνο�νε τα πουλι�. Ω! εγ� που θ�λω να ριζ�σω, κοιτ� �ξω και μ�σα μου βλαστα�νει σα δ�ντρο.
Κι αλ�θεια, αυτ� την αλησμ�νητη πραγματικ�τητα διαπραγματε�εται η Αλεξ�νδρα Μηλιοπο�λου στα �ργα της. Την αν�γκη για επιστροφ� στις ρ�ζες του ανθρ�που, τη μοναδικ�τητα του προορισμο� του ε�δους μας για τον δρ�μο προς την γν�ση και την ιστορ�α. Το δ�ντρο μ�σα μας χρει�ζεται νερ�. Χρει�ζεται φως. Διψ�ει για αλ�θεια, για χοροχρονικ� τοποθ�τηση, για ρ�ζωση σε στ�ρεα εδ�φη. Αυτ� τον στ�χο υπηρετε� η τ�χνη της Αλεξ�νδρας Μηλιοπο�λου. Την απλο�στευση των καν�νων, μ�σα απ� την θ�αση των ειδ�λων μιας κοινων�ας που �μαθε να αντιστ�κεται στην ισοπ�δωση, την απομε�ωση ιστορ�ας και εθνικ�ς ταυτ�τητας, την αφομο�ωση που επιβ�λλει η παγκοσμιοποιημ�νη τραγικ�τητα του "σ�μερα".

Οι Ινδι�νοι, ως επαναδιαπραγματευτ�ς της ιστορ�ας και της ουσ�ας της, πλ�θονται στην τ�μπερα της Αλεξ�νδρας. Εξ�λλου, οι κοινων�ες τους, "χορε�ουν" σε μια διαρκ� αλληλοδιαδοχ� της ιστορ�ας και σε μια αι�νια πιστ� στα ιδανικ� τους - ανταλλαγ� σκυτ�λης σε μια πορε�α χωρ�ς χ�ρο, χρ�νο, σημε�ο αναφορ�ς που �χει υπ�σταση, μ�γεθος, β�ρος. Η λογικ� τους, "�πταται" μαζ� με την δοξασ�α τους για το ��λο πνε�μα των νεκρ�ν που δεν γν�ρισαν τον θ�νατο με την ορθ�δοξη �ννοια του τ�λους της �λης του σ�ματος, αλλ� �χουν πλ�ον ταξιδ�ψει σε �ναν �λλο κ�σμο. Η σκ�ψη τους πως εκε�νος που φε�γει με το σ�μα, συνεχ�ζει το ταξ�δι της ζω�ς του σε �λλο κ�σμο, ελαφρα�νει την βαρι� νομοτ�λεια του εναλλασσ�μενου δραματολογ�ου της ζω�ς και του θαν�του.



Ο George Copway, Aρχηγ�ς των Οjibwa, θα πει... «Μεταξ� των Ινδι�νων δεν υπ�ρχουν γραπτο� ν�μοι. Τα �θιμα που παραδ�θηκαν απ� γενι� σε γενι� ε�ναι οι μ�νοι ν�μοι να τους καθοδηγο�ν. Ο καθ�νας �σως να ενεργο�σε διαφορετικ� απ’ �,τι θεωρε�ται σωστ� αν το αποφ�σιζε, �μως τ�τοιες πρ�ξεις θα επ�συραν τη μομφ� του �θνους...Αυτ�ς ο ν�μος της μομφ�ς του �θνους ενεργο�σε σαν �νας παντοδ�ναμος που �δενε τα π�ντα μ’ ï¿½να κοινωνικ�, �ντιμο συμβ�λαιο.» Το �γραφτο της νομοθεσ�ας των Ινδι�νων υπακο�ει στο α�σθημα, την αισθησιοκυριαρχ�α, την αγν�τητα. Απλ� ιδανικ� και τον "βολβ�" και τον "μ�σχο" του �νθους της αλ�θειας. Δεν υποκ�πτει σε ρεφορμισμο�ς, δεν διαπραγματε�εται την αλλαγ� της ταυτ�τητας, δεν επηρρε�ζεται απ� την πραγματικ�τητα �πως αυτ� γ�νεται αντιληπτ� απ� τον �νθρωπο που δεν θα εμβαθ�νει σε �ννοιες και υποστ�σεις του νου, π�ρα απ� αυτ� που μ�νο βλ�πει, γε�εται, μυρ�ζει, αγγ�ζει.
Η Αλεξ�νδρα, �χοντας καταφ�ρει περ�τεχνα να σμιλε�σει στον καμβ� τα κρ�φια σ�μβολα εν�ς �λλου συμβολα�ου εν�ς υπερπολιτισμο� �πως αυτ�ς των Ινδι�νων, αφουγκρ�στηκε την αν�γκη για αποτ�πωση των σκ�ψε�ν της και σε γραπτ� καταγραφ� π�ρα απ� την ζωγραφικ�. Ευχ�ριστη η �κπληξ� μου, �ταν δ�χτηκα την προσωπικ� της ποιητικ� συλλογ� με θεματικ� �ξονα τον �ρωτα και τις εκφ�νσεις του, �τσι �πως τα αρχ�γονα αυτ� στοιχε�α επικοινων�ας της γλ�σσας της καρδι�ς και του πνε�ματος, μεταναστε�ουν απ� τις εικ�νες που γεννιο�νται στο μυαλ� μ�χρι να αγκυροβολ�σουν στο χαρτ�.
Σημε�ωμα της καλλιτ�χνιδος Αλεξ�νδρας Μηλιοπο�λου
Κ�θε φορ� που μου δ�νεται η ευκαιρ�α να μιλ�σω για τους Ιθαγενε�ς Αμερικανο�ς � Ινδι�νους, αρχικ� π�ντα χα�ρομαι! Ε�μαι �μως Ελλην�δα και ζω στην Θεσσαλον�κη, σε μια περ�οδο που η πατρ�δα μας ζει χαοτικ�ς καταστ�σεις, απ� την μια και απο την �λλη δεν ε�ναι αυτοσκοπ�ς μου να μεταδ�σω τον πολιτισμ� εν�ς λαο� και μ�νο! Εδ� και 25 χρ�νια, η ενασχ�λησ� μου με την σοφ�α των λα�ν - που γενικ� ονομ�ζουμε Ινδι�νους - και ιδια�τερα αυτ�ν της Β. Αμερικ�ς, π�ρασε απ� δι�φορες φ�σεις. �ταν �μως αποφ�σισα να δημοσιοποι�σω κ�ποια στοιχε�α σχετικ� με την βιωματικ� εμπειρ�α μου, θε�ρησα σωστ� να αναφερθ� μ�νο σε �τι θα �ταν χρ�σιμο για την εποχ� που ζο�με και ιδια�τερα σε μας που ε�μαστε �λληνες.

Οι Ινδι�νοι γενικ�, �φησαν κτ�σματα μ�νο στη Ν�τια Αμερικ� και ε�ναι ο λ�γος που αυτο�ς της Β�ρειας Αμερικ�ς αργ�σαμε να τους δ�σουμε σημασ�α. Αλλ� και η διαστρ�βλωση των στοιχε�ων της �παρξ�ς τους, ιδια�τερα μ�σω της τ�χνης του κινηματογρ�φου, μας �κανε να μην μπορο�με να δο�με την αλ�θεια. Η τ�χνη �μως της ζωγραφικ�ς, αυτ� την φορ�, στοιχε�ο της δικ�ς μου ενασχ�λησης (σ�μερα κλε�νω 42 χρ�νια ''επαγγελματ�ας''), με βο�θησαν να δω π�ρα απ� το περιτ�λιγμα που κ�ποιοι ε�χαν β�λει σε αυτ�ν τον απολ�τιστο λα� �πως τον �λεγαν! Για κ�ποιους λ�γους πρακτικο�ς, οι Ινδι�νοι που κατο�κησαν την Β. Αμερικ� μετ� τον καταποντισμ� της Ατλαντ�δας, μετ�φεραν την Σοφ�α τους μ�σω της κατασκευ�ς και διακ�σμησης των ρο�χων και των σπιτι�ν - τιπις τους, μ�σω της προφορικ�ς παρ�δοσης, των τελετ�ν τους, αλλ� και του τρ�που ζω�ς της καθημεριν�τητ�ς τους που �ταν πραγματικ� μια συνεχ�μενη τελετ�!
Τα π�ντα ιερ�, �λη η Κτ�ση. Συγγενε�ς ο λ�γος τους σ�ντομος και ιερ�ς. Με �ναν εκπληκτικ� τρ�πο, μεταφ�ρεται �λο αυτ� ιδια�τερα μ�σα σε 7 τελετ�ς, αυτ�ς της φυλ�ς των Λακ�τα - παρακλ�δι της αρχα�ας φυλ�ς των Αν�σαζι! Προσωπικ� �μως θα αναφερθ� μ�νο σε 1 στοιχε�ο, αυτ�ς �λης της ομορφι�ς, που ε�ναι στοιχε�ο τ�σο της εποχ�ς που θα ζ�σουμε, ως Υδροχο�κ� εποχ�, αλλ� και ως στοιχε�ο ιδια�τερα για μας τους �λληνες που λ�γο �χουμε παραμελ�σει - τ�σο αναγκα�ο �μως για την προσωπικ� μας πρ�οδο. ''Σεβασμ�ς''! Ο Ινδι�νος γνωρ�ζει αυτ� την �κφραση της ψυχ�ς, μ�σα απ� την σοφ�α του, που του λ�ει πως η Γη ε�ναι η Μητ�ρα μας, ο �λιος ο Πατ�ρας μας. Κ�θε τι που υπ�ρχει π�νω στη γη � κινε�ται στον α�ρα ε�ναι συγγενε�ς μας, αλλ� και δ�σκαλ�ς μας, αλλ� και στοιχε�ο δ�ναμης αν το πλησι�σουμε με σεβασμ� και ταπειν�τητα και αφ�σουμε να μας δ�σει την ιερ� του ουσ�α!

Τα �στρα ε�ναι το σπ�τι μας! Οι οικολογικ�ς οργαν�σεις απο τους Ινδι�νους, εμπνε�στηκαν στο ξεκ�νημ� τους, αλλ� και συνεχ�ζουμε να μεταφ�ρουμε τα στοιχε�α της θεραπευτικ�ς τους με δι�φορους απλο�ς τρ�πους. Σε εμ�ς μ�νει να διδ�ξουμε στα παιδι� μας, αφο� πρ�τα κατανο�σουμε οι �διοι, �τι οι δρ�μοι, τα δ�ση, οι θ�λασσες, οι παραλ�ες μας, δεν ε�ναι τ�ποι σκουπιδι�ν! �τσι απλ�, σεβ�μαστε την γη μας δι�τι π�νω σε αυτ� ζο�με και υπ�ρχουμε, �ρα σεβ�μαστε αρχικ� τον εαυτ� μας, τον οπο�ο φροντ�ζουμε να ζει σε �να νοικοκυρεμ�νο περιβ�λλον!
Και μετ�, αυτ� η καταν�ηση προχωρ�ει σε κ�θε στιγμ� της �κφρασ�ς μας, του λ�γου μας, της αναπνο�ς μας! �τσι αρχ�ζουμε πραγματικ� να σεβ�μαστε την �παρξ� μας, σε αυτ� την πολ�τιμη πλευρ� του πλαν�τη που ονομ�ζουμε Ελλ�δα ιδια�τερα μ�σω της γλ�σσας μας, στην οπο�α κ�ποιοι δεν ε�χαν β�λει τυχα�α κ�τι σημαδ�κια π�νω απο τα φων�εντα, ο�τε τυχα�α τα κ�μματα, οι �νω τελε�ες, οι τελε�ες ... Οι Ινδι�νοι δεν �χουν αυτ� την ευκαιρ�α να μ�θουν μ�σα απ� τη γλ�σσα τους, που γραπτ� λ�γο αν�πτυξαν μ�νο συμβολικ� μ�σω ζωγραφικ�ς θα λ�γαμε σ�μερα και οι λ�ξεις τους εμπερι�χουν ολ�κληρες προτ�σεις κ�ποιες φορ�ς. Ο τρ�πος ζω�ς της παρ�δοσ�ς τους - τ�ρα δεν ε�ναι πια �τσι κι αυτο� τ�ρα αρχ�ζουν να μαθα�νουν - η σοφ�α τους που μεταδ�δεται ραγδα�α σε �λο τον κ�σμο, �ταν αρκετ� να μεταφ�ρουν χωρ�ς πολλ� λ�για �λη την γν�ση για το τ�τε, αλλ� και για μετ� �ταν οι �νθρωποι �λης της γης θα την χρει�ζονταν!
Μικρ� Μα�ρο Φτερ�
Τα μ�τια σκαν�ρουν το τοπ�ο γ�ρω μου. Αγ�ας Σοφ�ας, �ρα 2 το μεσημ�ρι. Κ�σμος π�ει κι �ρχεται αγχωμ�νος να προλ�βει, να διεκπεραι�σει δουλει�ς, να ψ�ξει βιτρ�νες, να ψων�σει, να ερωτευτε�, να... ζ�σει... Αρχ�ζω πλ�ον την καταμ�τρηση. �νας, δ�ο, τρεις, μια μητ�ρα με �να μωρ� – δικ� της � κ�ποιας �λλης – στην αγκαλι�, �νας παππο�ς σε αναπηρικ� καροτσ�κι, πιο π�ρα �να κοριτσ�κι με �να κουτ� παπουτσι�ν γεμ�το στα μπρελ�κ... Η π�λη μου, γ�μισε �στεγους, επαγγελματ�ες επα�τες, ανθρ�πους που κ�ποτε ε�χαν δουλει� και τ�ρα την παρ�συρε η κρ�ση...
Π�σοι �στεγοι σε αυτ� την π�λη; Τι μωσα�κ� παρ�ξενο να σε προσπερν�ει μια πασμ�να Burberry και να μην απλ�νει χ�ρι να «τα�σει»την ψυχο�λα του μικρο� κοριτσιο� που αποστεωμ�νο απλ�νει το χ�ρι του να σου δ�σει �να πακ�το χαρτομ�ντηλα. Π�ρ'το κι ας μην το χρησιμοποι�σεις ποτ�. Συνεχ�ζω να περπατ�ω ψ�χνοντας κι �λλους. Ξ�φνου η σκ�ψη παγ�νει. Λ�γα β�ματα πιο κ�τω, μπροστ� σε μια τρ�πεζα, μια γιαγι� ξαπλωμ�νη π�νω σε μια στ�βα απ� υφ�σματα, απλωμ�να σε �να ντιβ�νι, κουκουλωμ�νη μ�χρι το λαιμ�. Το ψ�χος θερ�ζει �πως το βλ�μμα του κ�σμου γ�ρω. Αδι�φορο, περαστικ�, χλευαστικ�...
Η καρδι� μου ραγ�ζει. Π�σοι �στεγοι στην π�λη, π�ση αδιαφορ�α απ� την πλευρ� του Δ�μου; Δεν μπορε� να δημιουργηθε� �στω μια δημοτικ� αστυνομ�α που να περιδιαβα�νει τους δρ�μους της π�λης, καταγρ�φοντας τα κρο�σματα των ν�ων οικονομικ�ν πραγματικοτ�των; Δεν μπορε� η δημοτικ� αρχ� να συγκεντρ�σει τους �στεγους της π�λης και να τους προσφ�ρει μια στ�γη απ� τα τ�σα ανεκμετ�λλευτα κτ�ρια που �χουν στοιχει�σει στο ιστορικ� κ�ντρο; Ως π�τε οι πολ�τες θα σ�ζουν συμπολ�τες; Γιατ� εκλ�γουμε δημοτικ�ς αρχ�ς αφο� ε�ναι τ�σο αν�λγητες και αδι�φορες;
Και εκε� επ�νω που συνεχ�ζω τα ερωτ�ματα μ�σα μου, σκ�βοντας την πληγ� του πολιτιστικο� κενο� που προκ�πτει απ� την απουσ�α της πρ�νοιας, το βλ�μμα μου αγκιστρ�νει �να στοιχε�ο που η γιαγι� αυτ� δι�λεξε για να με αποτελει�σει. Ταυτ�τητα. Η ταυτ�τητ� της, φαρδι� – πλατι� στο ευρ� κοιν�, να γνωρ�ζουν ποια γιαγι� ε�ναι, ποια οικογ�νεια την �διωξε � την αμ�λησε, ποιο σπ�τι την �φησε �στεγη... τι �νομα θα β�λουν στον σταυρ� της �ταν την μαζ�ψουν παγωμ�νη απ� τους δρ�μους.
Ναι, πρ�πει να γ�νει σκληρ� η σκ�ψη. Για να δοθε� μια κ�ποια λ�ση, πρ�πει να προβληθε� το σκληρ� πρ�σωπο της σκ�ψης απ�ναντι στους αν�ητους, τους ανεπαρκε�ς, τους αδι�φορους. Οι παρ�πλευρες απ�λειες, δεν πρ�πει να ε�ναι οι �νθρωποι. Δεν πρ�πει να ε�ναι οι �στεγοι. Μια κοινων�α την καταλαβα�νεις λ�νε απ� το σ�στημα πρ�νοιας. Ε εδ�, δεν �χουμε. Φα�νεται �κδηλα απ� τις εικ�νες γ�ρω σου. �να 12 ξεπρ�βαλλε, πιο �στεγο απ� ποτ�. Ζο�με σε μια �στεγη, αφιλ�ξενη εποχ�. Ο�τε κι αυτ� η �δια δεν μας θ�λει. Ας ψ�ξουμε στον πολιτισμ� να βρο�με... κεραμ�δι.

Απ� την θ�ση της ζωγρ�φου επιθυμ� να μεταφ�ρω την ως σ�μερα καταν�ηση μου, μ�σα απ� τις παρατηρ�σεις και μελ�τες μου π�νω στα Σ�μβολα Ελλ�νων και Ινδι�νων. �να �γγιγμα για να πλησι�σουμε και τον εαυτ� μας μ�σα απ� την δικ� μας Σοφ�α αλλ� και την Σοφ�α των Ινδι�νων, που �χει να μας προσφ�ρει Γν�ση για την Εποχ� που περπατ�με. Η εποχ� του Υδροχ�ου ζητ�ει ιδια�τερα να μ�θουμε τον Σεβασμ� στη Φ�ση και να νι�σουμε την αν�γκη να συμβ�λλουμε στην Θεραπε�α της. Ε�ναι η Εποχ� που πρ�πει να αποφασ�σουμε να παραδεχτο�με �τι οι π�τρες, τα φυτ�, τα ζ�α, ο �νεμος... ε�ναι Αδ�λφια μας.
Εμε�ς οι �λληνες, απ� την πλευρ� μας – �χοντας μια τερ�στια Γν�ση που οφε�λουμε να την θ�σουμε σε εφαρμογ� στην καθημεριν�τητ� μας, μαζ� με αυτ� των Ινδι�νων, ιδια�τερα αυτ�ν της Β. Αμερικ�ς, – �λοι μαζ� και με �λους τους λαο�ς της Γης σαν μια Οικογ�νεια, ας προσπαθ�σουμε να αφ�σουμε τα �χνη μας στο ταξ�δι της εξ�λιξης. Χρει�ζεται μ�νο να ανο�ξει το Μυαλ� μας, να δουν τα Μ�τια και να μιλ�σει η Καρδι� μας. Το Μα�ρο Ελ�φι, ο ιερ�ς αυτ�ς �νδρας απ� την φυλ� των Λακ�τα, �χοντας οραματιστε� και κατανο�σει �λο αυτ� που θα συν�βαινε, φρ�ντισε να αφ�σει π�σω του την Γν�ση αυτ� μ�σω του γραπτο� λ�γου των λευκ�ν με την βο�θεια εν�ς λευκο� �νδρα . Αυτ� το βιβλï¿½ο «χρησιμοποι�» για να δ�σω τις δικ�ς μου παρατηρ�σεις και την δικ� μου καταν�ηση!
Αλεξ�νδρα Μηλιοπο�λου
Μικρ� Μα�ρο Φτερ�
Ο Μον� υποστ�ριζε �τι η ζωγραφικ� ε�ναι η «σαιζ-λονγκ» του βλ�μματος. Πρ�γματι, στην �ψη της ζωγραφικ�ς, το μυαλ� ξεκουρ�ζεται, χαλαρ�νει και ανασυντ�σσεται για να μπορ�σει να αντιληφθε� με καθαρ� συνε�δηση τα βαθ�τερα νο�ματα που κρ�βουν τα χρ�ματα, οι γραμμ�ς και τα σχ�ματα που αποτυπ�νονται στο �ργο του καλλιτ�χνη. Αυτ� την τεχνικ� της συμβολοπο�ησης, η Αλεξ�νδρα Μηλιοπο�λου, γνωρ�ζει επιτηδευμ�να να την διαχειρ�ζεται �στε το πιο κρ�φιο μ�νυμ� της να φτ�σει μ�σα απ� το συντα�ριασμα των υλικ�ν της, στον θεατ� και «αναγν�στη» εν�ς �ργου της. Γεννημ�νη στη Θεσσαλον�κη, ξεκιν�ντας την ουσιαστικ� της επαφ� με την ζωγραφικ� στα 16 της, χα�ρει εκτ�μησης του μεγ�λου Αλ�ξανδρου Ρουσι�δη, ο�σα η μοναδικ� μαθ�τρι� του. Απ�φοιτος των Ανθρωπιστικ�ν Σπουδ�ν Γιουγκιαν�ς Ψυχολογ�ας απ� το Westbrook University, επιστρ�φει στην γεν�τειρ� της, �που και στο δι�στημα του 1977 με 1980, διδ�σκει τ�χνη για παιδι� σε ιδιωτικ� σχολε�ο της π�λης, εν� το 1982 δημιουργε� το Εργαστ�ριο Τ�χνης με την Γερμαν�δα Richmondi Dahlke διδ�σκοντας «ï¿½κφραση μ�σω της Τ�χνης», στην Καλαμαρι�. Το 1986, την σφραγ�ζει καλλιτεχνικ�, καθ�ς η εσωτερικ� της εξ�λιξη ως �νθρωπος παρουσι�ζεται �χι μ�νο σε ζωγραφικ� �ργα, αλλ� και μ�σα απ� δρ�μενα με μουσικ�, κ�νηση και λ�γο.
Η πορε�α της μεγ�λη και σημαντικ�, με αποκορ�φωμα την κατ�κτηση του τ�τλου της Προ�δρου του συλλ�γου «Φ�λων Ζω�ς και Τ�χνης» το 2008. Οι αποσκευ�ς της γεμ�τες απ� εικ�νες, μοτ�βα �μπνευσης και σ�μβολα μηνυμ�των. Συμμετοχ�ς σε ομαδικ�ς εκθ�σεις αλλ� και ατομικ� εκπροσ�πησ� της σε εθνικο�ς και παγκ�σμιους διαγωνισμο�ς, καταξι�νουν το ταλ�ντο της και την προ�γουν στις σημαντικ�ς μορφ�ς καλλιτεχν�ν της χ�ρας μας. Καστορι�, Ξ�νθη, Αθ�να, Σ�ρρες, Θρ�κη, φιλοξενο�ν τα �ργα της και προωθο�ν την τεχνικ� της ανταλλαγ�ς μηνυμ�των που πραγματοποιε� η καλλιτ�χνης μας με τα σ�μβολα, το χρ�μα που τ�σο αγαπ� και τα υλικ� που διαπραγματε�εται. Φραγκφο�ρτη και Κωνσταντινο�πολη συμπληρ�νουν τη νομαδικ� της πορε�α σε μια εναγ�νια προσπ�θει� της να κοινοποι�σει την τ�χνη της μ�σα απ� φ�ρμες εξπρεσιονισμο� που τ�σο πολ� αγαπ�.
Το 1996, καταπι�νεται με το στοιχε�ο των Ινδι�νων, �ναν κοινωνικ� και πολιτισμικ� θησαυρ�, της παγκ�σμιας ιστορ�ας, �ρτια δομημ�νο και �ρρηκτα συνδεδεμ�νο με την φ�ση και τον πνευματικ� κ�σμο. Μια σχ�ση φιλοσοφικο� περιεχομ�νου, που κρατ�ει μ�χρι τις μ�ρες μας, με ενδελεχ� και βαθι� ανασκαφ� στην ιστορ�α του �θνους τους, στην αν�λυση του φυσιολατρικο� μοτ�βου του πολιτισμο� τους, στα χαρακτηριστικ� γνωρ�σματ� τους. �ρευνες, εργασ�ες, αναλ�σεις, μελ�τες, ομιλ�ες. Εργαλε�α σταχυολ�γησης μιας αναρρ�χησης στο ιδε�δες του ξεχωριστο� αυτο� λαο� και της κρυστ�λλινης πνευματικ�ς τους σχ�σης με την αρμον�α, την ισορροπ�α δυν�μεων και τον δυναμισμ� της �ρνησης υποδο�λωσης και αφομο�ωσης απ� τα σ�γχρονα ρε�ματα συγχ�νευσης πολιτισμ�ν. Η ανεξαρτησ�α τους στο π�νθεον των πολιτισμ�ν, την συναρπ�ζει. Η φυσιολατρ�α τους και η βαθι� τους π�στη στον πνευματικ� και μεταφυσικ� κ�σμο, την σαγηνε�ουν.
Το �νειρο, ο �ρωτας και το ταξ�δι, συμπορε�ονται στην καλλιτεχνικ� της πορε�α και τα ζεστ� χρ�ματα της παλ�τας συμπληρ�νουν ευχ�ριστα το π�ζλ των αισθ�σεων μ�σα απ� μια αυστηρ� και αταλ�ντευτη διαπραγμ�τευσ� της με την σαρωτικ� και απρ�σωπη συγχ�νευση καταστ�σεων, φ�σεων, πραγμ�των, ανθρ�πων. Αντιστ�κεται στην πολιτισμικ� και κοινωνικ� �φεση και αντιπαραβ�λει την ηρεμ�α, την γαλ�νη, το �ραμα, απ�ναντι στο αγχωτικ� πλ�νο της επιβ�ωσης. Αντιστρατε�εται τα ημ�μετρα ως προσωριν�ς λ�σεις στις προβληματικ�ς της εποχ�ς και �πως ενδ�μυχα υποστηρ�ζει �τσι και εξωστρεφ�ς προβ�λει το σ�μπλεγμα των αρετ�ν απ�ναντι στην σκοτειν� υπ�σταση του σ�μερα. Βαθι� νεαρ� μ�σα της, με την δροσι� και την φρεσκ�δα που αρμ�ζουν στην εφηβε�α της ψυχ�ς, μ�χεται για την αιωνι�τητα της ηλικ�ας. Η αγ�πη της μ�λιστα για τα παιδι�, εκφρ�στηκε �ντονα απ� την επαγγελματικ� της θ�ση διδασκαλ�ας απ�ναντ� τους τ�σο σε σχολε�ο που διετ�λεσε εκπαιδευτικ�ς �σο και στα προγρ�μματα «Παιδ� και Ζωγραφικ�» που σχεδ�ασε.
Χρ�ματα της γης και του ουρανο�, με �λα τα ενδι�μεσα στ�δια και στρ�ματα, αποχρ�σεις που υποδηλ�νουν ερωτισμ� και αισθησιασμ�, σ�μβολα με κωδικοποιημ�να μην�ματα, γεμ�ζουν τα �ργα της και προσφ�ρουν μια καλα�σθητη πληρ�τητα στους μυστηρι�δεις απρ�σωπους �ρωες της. Το αξιοσημε�ωτο �μως της ενασχ�λησ�ς της με τον πολιτισμ� των Ινδι�νων, ε�ναι η ισχυροπο�ηση της πεπο�θησ�ς της πως η φυλ� αυτ� παρουσι�ζει κοιν� χαρακτηριστικ� με την Ελληνικ� φυλ�. Τα γνωρ�σματα αυτ�, χ�ριν στην συστηματικ� τριβ� της με την ψυχαναλυτικ� θεωρ�α β�θους του Γιο�γκ, διαπλ�κονται αν�μεσα σε αρχετυπικ�ς εικ�νες με μεμονωμ�να στιγμι�τυπα της καθημεριν�τητας των Ινδι�νων. Υποστηρ�ζει μ�λιστα �ντονα πως η εποχ� μας, προβ�λει ως μια ενδυν�μωση της ινδιανοφιλ�ας, καθ�ς πιο επισταμ�νως παρ� ποτ� �λλοτε, το μ�νο μας σημε�ο αναφορ�ς στις δ�σκολες αυτ�ς εποχ�ς που ζο�με, ε�ναι η επιστροφ� μας στην φ�ση κι η καλλι�ργεια μιας πιο ειλικρινο�ς σχ�σης μαζ� της, �χι στο πλα�σιο της �κρατης εκμετ�λλευσης �πως αυτ� εκφρ�ζεται μ�σα απ� την καταλ�στευση των φυσικ�ν π�ρων της, αλλ� της συνειδητ�τητας του ομφ�λιου λ�ρου που οφε�λουμε να επανεν�σουμε μαζ� της.

Το ανειρ�νευτο και αδιαπραγμ�τευτο πνε�μα της Αλεξ�νδρας Μηλιοπο�λου, προβ�λει δυναμικ� απ�ναντι στην παθητικ� αποδοχ� των �ργων των καλλιτεχν�ν, απ� τους θεατ�ς- αναγν�στες. Περν�ει �να β�μα παραπ�ρα, καθ�ς η καλλιτ�χνης μας, αντισταθμ�ζοντας την απλ� αποτ�πωση της τ�χνης αυτ�ς καθαυτ�ς στο μουσαμ� � σε �ποιο �λλο υλικ�, με την συμμετοχ� των θεατ�ν στο «δρ�μενο» της τ�χνης που �χει να προσφ�ρει η �δια. Καλε� τον θεατ� να μπει στον «χορ�» για να αντιληφθε� καλ�τερα τα μην�ματα και τα σ�μβολα των �ργων της Αλεξ�νδρας, μ�σα απ� την δραστικ� συνεργασ�α και ουσιαστικ� συνεισφορ� τους στα «δρ�μενα» και τα art-happenings των οπο�ων προ�σταται η �δια σε π�ρα πολλ�ς εκδηλ�σεις, ομιλ�ες αλλ� και ψυχοδραματικ� καλλιτεχνικ� σεμιν�ρια που διοργαν�νει τα τελευτα�α χρ�νια.
Η μεγ�λη της αγ�πη για την πιο βαθι� και �ρτια – ολοκληρωτικ� – αν�γνωση των χαρακτηριστικ�ν που συναρμολογο�ν τον �νθρωπο ως οντ�τητα αλλ� και αντικε�μενο αναφορ�ς στην «ομ�χλη» της παγκ�σμιας ιστορ�ας, την κατατ�σσουν στο επ�πεδο των καλλιτεχν�ν που αντιτ�σσονται στην πεζ�τητα, την αδιαφορ�α, την υποδο�λωση στο σ�στημα των ελιτιστικ�ν καλλιτεχν�ν. Μ�χεται, πολεμ�, αντιστ�κεται. Με δροσι� νεανικ� και ονειροβατ�ντας επιμελ�ς στα δ�ση της φιλανθρωπ�ας, μ�σα σε γκρ�ζους καιρο�ς αλλ� και ασπρ�μαυρες πολιτε�ες, ασκε� το �ψιστο λειτο�ργημα του καλλιτ�χνη που νοι�ζεται, στ�ργει και ενδιαφ�ρεται για �να καλ�τερο α�ριο του κ�σμου.
Στο πλα�σιο της φιλανθρωπικ�ς της δρ�σης, προσφ�ρει στο περιοδικ� μας την ιδια�τερη χαρ� να προβ�λουμε �ργα της, των οπο�ων μ�ρος των εσ�δων θα προορισθε� για το φιλανθρωπικ� �ργο του e-Charity για εν�σχυση �πορων οικογενει�ν και αν�ργων, που πλ�ττονται απ� τη ν�α αντιλα�κ� πραγματικ�τητα.

(για περισσ�τερες πληροφορ�ες σχετικ� με τους π�νακες που εκτ�θενται στο αφι�ρωμα, απευθυνθε�τε στο [email protected])

Ας σταματ�σουμε να δ�νουμε ΣΥΓΧΑΡΗΤΗΡΙΑ και να επαινο�με τους ΒΟΥΛΕΥΤΕΣ που ε�παν ΟΧΙ στην φτ�χεια και στην κοινωνικ� εξαθλ�ωση... Ε�ναι γελο�ο!!! Σαν να λ�με μπρ�βο στην μητ�ρα που θηλ�ζει το παιδ� της για να μην πεθ�νει απ� την πε�να... Σαφ�ς και θα το θηλ�σει... ε�ναι αυτον�ητο...ε�ναι αναγκα�ο ε�ναι ζωτικ�ς σημασ�ας... το �διο ισχ�ει και για τα ΟΧΙ που �δωσαν οι κ�ριοι και οι κυρ�ες της Βουλ�ς... Δεν θα τους κ�νουμε και �ρωες τ�ρα...
Για ξυπν�στε... στα πρ�θυρα κατ�ρρευσης του πολιτικο� συστ�ματος και των επικε�μενων εκλογ�ν ε�κολα ε�παν το ΟΧΙ...τ�σο καιρ� δεν ακο�γαμε τα ΟΧΙ τους... σαν τον ετοιμοθ�νατο που πριν ξεψυχ�σει ζητ� ιερ�α να εξομολογηθε�... το δικ� μας ΟΧΙ τ�ρα θα το π�ρετε... Δεν θα σας δ�σουμε �φεση αμαρτι�ν.... το κρ�μα στο λαιμ� σας για αυτο�ς που αυτοκτ�νησαν απ� την οικονομικ� απελπισ�α, για αυτο�ς που �χασαν τα σπ�τια τους, για αυτο�ς που �χασαν την δουλει� τους, την οικογ�νεια, την ηρεμ�α, την ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑ τους για να ζ�σουν σε μια χ�ρα που ΚΑΤΑΣΤΡΕΨΑΤΕ εσε�ς...
Περιμ�νω την κριτικ� σας σε αυτ� και τις απ�ψεις σας στο [email protected]

«ï¿½σπρα καρ�βια τα �νειρ� μας» και κ�που εκε� π�νω στα κ�ματα με μια «ομπρ�λα τρ�πια» στις «στ�λες της βροχ�ς», την συναντ�σαμε να ντ�νει τη γ�μνια της καρδι�ς μας, με την �ρεμη γυναικε�α α�ρα της φων�ς της. Πριν η βροχ� γ�νει καταιγ�δα, ενσ�ρκωσε με συνα�σθημα μεγ�λες μορφ�ς του ελληνικο� πενταγρ�μμου μεταξ� των οπο�ων, οι : Ξαρχ�κος, Πλ�σσας, Σπαν�ς, Χατζηδ�κις. Στα εφηβικ� της χρ�νια, η μουσικ� την δι�λεξε να κοσμ�σει την χ�ρα με το μ�λι της φων�ς της τιμ�ντας την Ελλ�δα τ�σο σε εθνικ� �σο και σε παγκ�σμιο επ�πεδο. Μια φων� που συναρμολογ�θηκε απ� μουσικ� ακο�σματα που εκτε�νονται σε μια λεωφ�ρο απ� τα λα�κ� και τα παραδοσιακ� τσιτ�τα μ�χρι την �ντεχνη, ρετρ� και κλασσικ� γειτονι�, η Π�νυ Ξεν�κη προοριζ�ταν να ταυτιστε� με την ερμηνε�τρια της ψυχ�ς. Τα τραγο�δια που ερμ�νευσε, φαντ�ζουν να την επ�λεξαν. Κι η Π�νυ καταθ�τει ζω� στο τραγο�δι απ� την πρ�τη της συν�ντηση με τις μεγ�λες μουσικ�ς προσωπικ�τητες που της εμπιστε�θηκαν τις δημιουργ�ες τους. Αγ�ρωχη, με μια θεατρ�λε εσ�νς στην φων� της, με �λο το β�θος και το β�ρος του συναισθ�ματος στα λ�για της, η Π�νυ, «αειθαλ�ς» καλλιτεχνικ� αγκαλι�ζει για δε�τερη φορ� τον αγαπημ�νο �λων μας Ροκ-Α-Μπ�λυ τον Ζουμερ� και σε μουσικ� επ�νδυση του συζ�γου της και αξι�λογου μουσικοσυνθ�τη Τ�λη Κετσελ�δη, μας ταξιδε�ει π�ρα απ� τους ουρανο�ς. Απολα�στε χαμηλ�ς πτ�σεις μαζ� της στην συν�ντευξη που μας παραχ�ρησε.
Νικ�λας Βουκκαλ�ς : Ποια τα πρ�τα σου μουσικ� ακο�σματα και πως σε οδ�γησαν στους δρ�μους της μουσικ�ς; Οι ν�τες �ταν στα γον�δι� σου � τις �μαθες μαζ� με την αλφαβ�τα;
Π�νυ Ξεν�κη : Το πατρικ� μου �ταν π�ντα γεμ�το απ� μουσικ�, η μαμ� μου εξαιρετικ� καλλ�φωνη και ο μπαμπ�ς �παιζε κορν�τα σε φιλαρμονικ� στα νι�τα του. Θυμ�μαι τα μεσημ�ρια με τη γιαγι�, να ακο�με ρετρ� σε εκπομπ�ς του ραδιοφ�νου. Οι δ�σκοι του Μ�νου και του Μ�κη �ταν «ευαγγ�λια». Στο δημοτικ�, μ�λος της χορωδ�ας του σχολε�ου πια, ξεκ�νησα να μαθα�νω μουσικ�. Αργ�τερα στα ωδε�α με τις δασκ�λες μου στο τραγο�δι π�ρα τα «φ�τα» για την μετ�πειτα πορε�α μου.
Ν.Β. : Βο�τηξες στα βαθι� με το πρ�το β�μα στο μουσικ� στερ�ωμα. 1981 στην επ�τειο των 30 χρ�νων του Μ�μη Πλ�σσα στο θ�ατρο Λυκαβηττο�, διαδ�χεσαι τη Μαριν�λλα κι ερμηνε�εις δ�ο καινο�ργια τραγο�δια του μεγ�λου συνθ�τη. Σε φ�βισε η απ�τομη ανηφ�ρα δ�πλα σε ιερ� τ�ρατα της μουσικ�ς;
Π.Ξ. : Ε�χα τ�σο μεγ�λο τρακ που καθ�λου δεν το ε�δα �τσι. Το γεγον�ς, �ταν εξαιρετικ� τιμητικ� και καθοριστικ� οπωσδ�ποτε, αλλ� π�στεψ� με, �ταν βγ�κα στη σκην� μετ� το «ï¿½νοιξε π�τρα» ï¿½θελα να ανο�ξει η γη να με καταπιε�… Οφε�λω πολλ� στον αγαπημ�νο μου Δ�σκαλο Μ�μη Πλ�σσα που με ανακ�λυψε, με π�στεψε και μου «ï¿½νοιξε» το δρ�μο.

Ν. Β. : «… φορο�σες μα�ρα μ�τια κι �να καφ� παλτ�… ε�χες στο μ�τωπ� σου σημ�δια κεντητ�, αυτ� που γρ�φει η μο�ρα χωρ�ς να μας ρωτ�.» (Καφ� παλτ�, δ�σκος: Επιφυλακ� των Γι�ννη Σπανο�, Ρ�νης Σοφο� και του Ηλ�α Κατσο�λη). Ποια ε�ναι αυτ� τα σημ�δια που η μο�ρα σου χ�ραξε και σου χ�ρισε; Νοι�θεις ευλογημ�νη;
Π.Ξ. : Απ� τα πιο τρυφερ� τραγο�δια, αυτ�ς της πρ�της μου προσωπικ�ς δισκογραφικ�ς δουλει�ς το 1989 σε στ�χους, το συγκεκριμ�νο, του υπ�ροχου Ηλ�α Κατσο�λη. Η ζω�, μας «κερν�ει» π�ντα χαρ�ς, π�κρες, απογοητε�σεις, ελπ�δες, �νειρα. Νοι�θω τυχερ� που γν�ρισα, συνεργ�στηκα και διδ�χθηκα δ�πλα σε μεγ�λους δημιουργο�ς. Η «προ�κα» αυτ� ε�ναι ευλογ�α.
Ν. Β. : Κ�θε τραγο�δι που ερμηνε�εις, το «ντ�νεσαι», το βι�νεις, το ζεις. Δ�νεσαι ολοκληρωτικ�. Τι ε�ναι αυτ� που αλλ�ζει την Π�νυ μπροστ� στο μικρ�φωνο και πως καταφ�ρνεις να μιλ�ς στην ψυχ� του κοινο�;
Π.Ξ: Το κ�θε τραγο�δι ε�ναι εν δυν�μει �νας μικρ�ς ρ�λος, �τσι το αντιμετωπ�ζω… ε�ναι η ψυχοθεραπε�α μου, η «κ�θαρση» μου. Η επαφ� με τον κ�σμο ε�ναι λυτρωτικ� και μου δ�νει δ�ναμη, ε�ναι μια σχ�ση σχεδ�ν ερωτικ�…
Ν. Β. : Γνωρ�ζοντ�ς σε απ� κοντ� και παρακολουθ�ντας σε στην σκην�, δι�κρινα μια �ρεμη και γλυκι� Π�νυ. Τι θα μπορο�σε να σε εξοργ�σει � να σε κ�νει να κλ�ψεις; Πως ε�ναι η Π�νυ εκτ�ς σκην�ς;
Π. Ξ. : Ε�μαι αρκετ� παρορμητικ� – με �λα τα ελαττ�ματα που μπορε� να κρ�βει αυτ� – μου αρ�σει να μ�χομαι στα δ�σκολα και να μην παραιτο�μαι, γελ� και κλα�ω ε�κολα και εξοργ�ζομαι αφ�νταστα με την αδικ�α και την αχαριστ�α. Μου αρ�σουν τα ταξ�δια και ευγνωμον� την δουλει� μου που μου �χει δ�σει τη δυνατ�τητα να ταξιδε�ω συχν�. Αγαπ� τα ζ�α και την συντροφι� τους. Δεν αντ�χω το «δ�θεν» και τους «ψε�τικους» ανθρ�πους, αντ�θετα γοητε�ομαι απ� τους αυθ�ρμητους με �ξυπνο χιο�μορ και φαντασ�α.

Ν. Β. : Αργυρ� Αγγελοπο�λου και ΡΟΚ-Α-Μπ�λυ ο Ζουμερ�ς. Πως συναντηθ�κατε σε μια δουλει� για παιδι� και ποιοι οι σημαντικ�τεροι σταθμο� του ταξιδιο� σου… με �να σταφ�λι; �νιωθες να ξαναπα�ζεις σαν μικρ� παιδ�;
Π. Ξ. : Η Αργυρ� ε�ναι πολυτ�λαντο πλ�σμα, μας συνδ�ουν πολλ� χρ�νια προσωπικ�ς φιλ�ας και �ταν �γραψε αυτ� το τ�σο πρωτ�τυπο παιδικ� βιβλ�ο �ταν για μ�να μια υπ�ροχη �κπληξη… Η ιστορ�α και τα τραγο�δια μαγικ�, «ντ�θηκαν» μοναδικ� με τις συνθ�σεις του Τ�λη Κετσελ�δη και το ταξ�δι ξεκ�νησε. Ερμηνε�ω την πυγολαμπ�δα του �ργου, �νας ρ�λος ευα�σθητος και καθοριστικ�ς που βοηθ�ει το σταφυλ�κι μας τον Μπ�λυ στον δρ�μο του. Η μεγαλ�τερη μου χαρ� στην συγκεκριμ�νη δουλει� ε�ναι η επαφ� με τις παιδικ�ς ψυχ�ς και η ανταπ�κριση που ε�χαμε σε �λες τις παρουσι�σεις στην Ελλ�δα και την Κ�προ… ναι, ξαναγ�ναμε παιδι�!
Ν. Β. : Βελιγρ�δι, εν μ�σω βομβαρδισμ�ν το 99, Τουρκ�α και Ισρα�λ, Μ�σχα και Κωνσταντινο�πολη στην συν�χεια και 2012, Μαρ�α Κανελοπο�λου, Σπ�ρος Χαλκι�πουλος και Ανδρ�ας Μπουτσικ�κης σε μια μουσικ� πτ�ση στο Μ�ντρεαλ του Καναδ�. Η μουσικ� ταξιδε�ει κι εσε�ς μαζ� της. Τι εικ�νες απαθαν�τισε η κ�μερα της καρδι�ς σου;
Π. Ξ. : Ο π�λεμος στη Σερβ�α το ‘99 δεν νομ�ζω �τι �φησε ασυγκ�νητο καν�ναν απ� μας. Η παρουσ�α μας εκε� ε�χε καθαρ� ανθρωπιστικ� χαρακτ�ρα σε �να γειτονικ� δοκιμαζ�μενο λα�… Εμπειρ�α μοναδικ� στη ζω� μου. Πολλ� τα ταξ�δια και οι συνεργασ�ες στο εξωτερικ�. Με τους Yeni Turku – �να απ� τα δημοφιλ�στερα Το�ρκικα συγκροτ�ματα – σε μεγ�λες π�λεις στην Τουρκ�α που μου �δωσαν τη δυνατ�τητα να ερμηνε�σω σπουδα�α ελληνικ� τραγο�δια, στο Ισρα�λ σε �να κοιν� που τραγουδο�σε μαζ� μας και πρ�σφατα στο Μ�ντρεαλ σε μια εξαιρετικ� συναυλ�α με την αγαπημ�νη μου Μαρ�α Κανελοπο�λου, τον Σπ�ρο Χαλκι�πουλο και τον μα�στρο μας Ανδρ�α Μπουτσικ�κη που μας �φερε κοντ� στους ομογενε�ς μας και ζ�στανε τις ψυχ�ς μας. Οι εικ�νες �μορφες και ιδια�τερες παντο�.
Ν. Β. : «…�να π�λαγος η σιωπ� και με πν�γει, οι στ�λες της βροχ�ς οι ελπ�δες μου στο διψασμ�νο χ�μα, το �νειρ� μου �χει χαθε� μες στην θ�λασσα της λ�πης… ταξιδε�ουν �δεια τρα�να οι μ�ρες μου και δεν ξ�ρω που πηγα�νω.» 1981. Μουσικο� Αγ�νες Κ�ρκυρας. «Στ�λες της βροχ�ς» υπ� τη μπαγκ�τα του Μ. Χατζηδ�κι. 32 χρ�νια μετ� κι αυτ�ς οι στ�λες, γ�νονται καταιγ�δα στην ψυχ� των Ελλ�νων…
Π. Ξ. : Την χρονι� εκε�νη ε�χα την μοναδικ� τιμ� να π�ρω μ�ρος στους Αγ�νες της Κ�ρκυρας. Δεν �ταν μ�νο το «δ�ος» μου μπροστ� στη μπαγκ�τα του Μ�νου Χατζηδ�κι, �ταν και μπροστ� σε μ�α επιτροπ� με �λα τα «ιερ� τ�ρατα»… Τσαρο�χης, Γκ�τσος, Λαμπ�τη… Ερμ�νευσα τις «Στ�λες» σε μουσικ� του Στ�φανου Δεκερι�ν και στ�χους του Στα�ρου Στα�ρου. �να τρυφερ� μοναχικ� τραγο�δι. Αλ�θεια, π�σα χ�σαμε �λα αυτ� τα χρ�νια… την αισθητικ� μας παντο�, απ� την τ�χνη μ�χρι τα κριτ�ρια, τη συμπεριφορ� μας απ�ναντι στους συνανθρ�πους μας, αλλ�ξαμε και χ�σαμε, γιατ� το ε�κολο δεν ε�ναι π�ντοτε καλ�. Και φτ�σαμε σ’ αυτ�ν την απ�στευτη κατ�σταση να πληρ�νουμε τις λ�θος επιλογ�ς μας.

Πιστε�ω πως τ�ποτα δεν ε�ναι τυχα�ο, μας αποχα�νωσαν με �λες τις ηλ�θιες ευκολ�ες (σε �λα τα επ�πεδα, απ� τα ηλ�θια τραγο�δια μ�χρι τα ε�κολα δ�νεια και τις επιδοτ�σεις που γ�νονταν λουλο�δια στα μπουζο�κια) και τ�ρα μας τραβ�νε το χαλ� κ�τω απ� τα π�δια, την πληρ�νουμε �λοι, φτα�με δεν φτα�με και το χειρ�τερο ε�ναι �τι δεν ξ�ρουμε πο� θα φτ�σει το κακ�. �λα αυτ� τα χρ�νια η επα�σχυντη διακυβ�ρνηση �λων ανεξαιρ�τως – που φυσικ� εμε�ς ψηφ�ζαμε – μας �φερε ως εδ�… Π�στεψ� με, αυτ� που με πον�ει πραγματικ�, ε�ναι πως δεν υπ�ρχει μ�λλον για τη ν�α γενι�, υποθηκευμ�νο ε�ναι και να π�νε πο�; Στο εξωτερικ�; Μεταν�στες; Μεγ�λη καταιγ�δα �χουμε, μακ�ρι να μη γ�νει κατακλυσμ�ς. �σο για την Ελλ�δα, ε�ναι μαθημ�νη να την πα�ζουνε στα ζ�ρια τα μεγ�λα συμφ�ροντα… Θ�λω να πιστε�ω πως η πατρ�δα μου θα αντ�ξει κι αυτ� τη φορ�!
Ν. Β. : 1995 και το δικ� σου «Αχ» συναντ� στον δρ�μο το «βαχ» του Τ�λη Κετσελ�δη και το πα�ρνεις να το ’χεις συντροφι� και να μη μ�νει μ�νο. Δε�τερη προσωπικ� σου δουλει�, «Με μια ομπρ�λα τρ�πια», με Σπαν�, Χατζην�σιο και Ν�να Βενετσ�νου. Εκε� διασταυρ�νονται οι δρ�μοι σου με τον Τ�λη, που στην πορε�α γ�νεται σ�ντροφ�ς σου στη μουσικ� και στη ζω�. Π�σο �λλαξε τη ζω� σου ο Τ�λης;
Π. Ξ. : Το «Αχ» ε�ναι �να απ� τα τραγο�δια της «Ομπρ�λας» σε μουσικ� Γι�ννη Σπανο� και στ�χους του Μ�νου Ελευθερ�ου που το μοιρ�ζομαι με τον Μπ�μπη Τσ�ρτο. Η ενορχ�στρωση και ηχοληψ�α του δε�τερου προσωπικο� μου �λμπουμ �ταν η αιτ�α της γνωριμ�ας μας με τον Τ�λη Κετσελ�δη. Απ� τ�τε μαζ� πορευ�μαστε και νοι�θω τυχερ� που σ�ντροφος μου ε�ναι �νας χαρισματικ�ς, ευα�σθητος �νθρωπος, με μεγ�λη καταν�ηση. Ε�μαστε διαφορετικο� χαρακτ�ρες και αυτ� θεωρ� πως βοηθ�ει τη σχ�ση μας, ε�χομαι να ε�μαστε γερο� κι αγαπημ�νοι και να �χει π�ντα υπ�ροχες μελωδ�ες μ�σα του. Η δουλει� του στα δ�ο παιδικ� βιβλ�α μιο�ζικαλ, «ΡΟΚ Α Μπ�λυ ο ζουμερ�ς!» και «ΡΟΚ Α Μπ�λυ στα σ�ννεφα!» ε�ναι κ�τι παραπ�νω απ� σπουδα�α!
Ν. Β. : Που σε συναντο�με στο παρ�ν και ποια ε�ναι τα μουσικ� σου σχ�δια για το μ�λλον;
Π. Ξ. : Αυτ� τη δ�σκολη περ�οδο που διαν�ουμε, ε�ναι ευτ�χημα να υπ�ρχουν συνεργασ�ες της καρδι�ς. Απ� τις αρχ�ς Νο�μβρη ως τ�ρα εμφαν�ζομαι στον «Ακροβ�τη» στο Μεταξουργε�ο με τη Μαρ�α Κανελοπο�λου, το Ν�κο Καρακαλπ�κη και το μα�στρο μας Γι�ργο Τσοκ�νη στα πλ�κτρα. Παρ�λληλα �χω κ�νει αρκετ�ς εμφαν�σεις με τον Γι�ννη Σπαν� σε πολιτιστικο�ς χ�ρους στην Αθ�να και στην επαρχ�α. �σο για τα σχ�δια μας, πολλ�, αλλ� π�σα θα γ�νουν δεν ξ�ρω… Θ�λω �μως να συνεχ�σω να ονειρε�ομαι και να υπηρετ� αυτ� που αγαπ�… Το καλ� Ελληνικ� Τραγο�δι.

Η σκην� λιτ�, αυστηρ�, με δ�σεις παιδικ�ς ανεμελι�ς χ�ριν στην κο�νια που κοσμε�ται απ� κατ�λευκες μαν�λιες εν� το σιδερ�νιο κρεβ�τι δεσπ�ζει ως αγκαλι� ξεκο�ρασης για την ηρω�δα του �ργου. Τα φ�τα χαμηλ�νουν, σιωπ� μ�σα στην α�θουσα και �ταν επαν�ρχεται ο φωτισμ�ς, η Ζ�τα βρ�σκεται �δη καθισμ�νη στο γραφε�ο της σκην�ς, γρ�φοντας και σκ�ζοντας τα χαρτι� μπροστ� της. Η μορφ� της �ρεμη και σαστισμ�νη μαζ�, καθηλ�νει �σο το �ργο ξετυλ�γεται στο π�λκο εν� το κε�μενο που απ�δωσε η Μ�ρω Μπαρδ�κου με γν�μονα το βιβλ�ο της Οριαν�ς Φαλ�τσι, διδ�σκει τα �ψιστα «ï¿½ξια» που ξ�χασε ο κ�σμος μ�σα στην ζω�…
Η πρ�τη της φρ�ση, σε αποστομ�νει. «ï¿½μαθα κ�τι κι απ�ψε». Λες κι η κυκλ�τητα της σημασ�ας �σων θα «μ�θει» ο θεατ�ς, τη ν�χτα της παρ�στασης – �ποτε κι αν την παρακολουθ�σει – προμην�ει την «διδαχ�» που θα δεχθε� κατ� την δι�ρκεια της γνωριμ�ας του με το �ργο και την ιστορ�α που διηγε�ται. Κι �ντως, �μαθα κι εγ� κ�τι εκε�νο το βρ�δυ. Την σκληρ�τητα της ζω�ς, την απαλλοτρ�ωση των χαρακτ�ρων μ�σω των συγκρο�σεων των προσ�πων που περιπλ�κονται στο �ργο, την ισορροπ�α που κρατ�ει η ηρω�δα για να αποφ�γει την ρ�ξη με το «πεπρωμ�νο», το «γραφτ� να γ�νει», το «αναπ�φευκτο». Η εγκυμοσ�νη την συνταρ�σσει, την απογει�νει, την τρομ�ζει, την προσγει�νει. Τα στ�δια αντ�δρασ�ς της, αλληλοδιαδ�χονται την σ�γκρουση των συναισθημ�των της, αναμετρο�νται με τις σκ�ψεις της, αφομοι�νουν το πλ�γμα των κρυφ�ν σκ�ψε�ν της για την δι�ξοδο απ� την κατ�σταση που αντιμετωπ�ζει. Ηλικ�ες, πρ�σωπα, ψυχ�ς…
Το �ργο σε κρατ� σε μια ανυπομονησ�α, σε μια εγρ�γορση, σε �να ατελ�σφορο. Ο θεατ�ς μοι�ζει να συμπορε�εται στις σκ�ψεις, στα «θ�λω» και τις επιθυμ�ες της ηρω�δας. Την ακολουθε� σε κ�θε β�μα της, της συμπαραστ�κεται σε κ�θε π�νο της. Την στηρ�ζει σε κ�θε απ�φασ� της. Η Ζ�τα, με την αυστηρ�τητα του επαγγελματισμο� της, δεν αφ�νει στιγμ� τον ρ�λο να ξεφ�γει απ� τα πλα�σια αν�πτυξ�ς του, δεν επιτρ�πει στο συνα�σθημα να συμπαρασ�ρει την ιδ�α, αρνε�ται να αφεθε� στο ποτ�μι των συναισθημ�των. Εξ�λλου το κε�μενο, ρ�ει, πλ�κεται, π�φτει σαν δυνατ� ασταμ�τητη βροχ� στο σ�μα και σε σκ�βει.
Τι ε�ναι τελικ� ο �νθρωπος, που π�ει, απ� πο� �ρχεται, μ�νος του � με συμπορευ�μενους, συνταξιδι�τες, συνοδοιπ�ρους; Τι αποφ�σεις μπορε� να π�ρει, τι αποφ�σεις μπορε� να αποφ�γει, τι «θ�λω» μπορε� να αντ�ξει στις πλ�τες του, ποιες επιθυμ�ες μπορε� να «φορ�σει» το κορμ�; Κι αν εγκυμονε� �να παιδ� που το πολεμο�ν οι γ�ρω, σε ποια πλευρ� μπορε� να βρ�σκονται ο πρ�ην σ�ζυγος, ο γιατρ�ς που την παρακολουθε�, οι γονε�ς αλλ� και η καλ�τερη φ�λη της; Π�σες μ�χες ακ�μη αντ�χει να δ�σει και σε ποια μ�τωπα συγκρο�σεων μπορε� το μυαλ� να «ανταποκριθε�»;
Οι σκ�ψεις σε καταβ�λουν, νοι�θεις το σ�μα σου �να με την ηρω�δα, οι λ�ξεις �ρχονται σωρηδ�ν στο στ�μα και το δ�κρυ διαδ�χεται το γ�λιο. Το �ργο δεν σ’ αφ�νει με ερωτ�ματα, απορ�ες, λακκο�βες. Το �ργο σου διδ�σκει χωρ�ς τε�χος, μια τερ�στια �λη μαθημ�των.. και παθημ�των. Η ψυχ� αιωρε�ται, η μουσικ� επ�νδυση υποβοηθ�. Η Ζ�τα συνεχ�ζει να διδ�σκει μ�σα απ� την δικ� της εκπα�δευση. Το �ργο πλησι�ζει στο τ�λος του. Χειροκρ�τημα πλημμυρ�ζει την α�θουσα. Κι �μως το μ�θημα δεν τελε�ωσε με την αποχ�ρηση της Ζ�τας απ� την σκην�.

Η ηθοποι�ς μαζ� με τον σκηνοθ�τη Μ�νο Πετο�ση, εγκαινι�ζουν �να ν�ο θεσμ� στην σκην�. Συζ�τηση και προβληματισμ� με το κοιν�. �λοι μας το �χουμε αν�γκη, να «μυρ�σουμε» τον �διο α�ρα με τους συντελεστ�ς. Να μην τελει�σει το �ργο μ�νο εκε�, στην σκην� και να π�σει η αυλα�α. Να μιλ�σουμε την �δια γλ�σσα με τους καλλιτ�χνες. Το τε�χος π�φτει. Οι ερωτ�σεις ξεκινο�ν και η Ζ�τα �σο κι ο Μ�νος, αντιμετωπ�ζουν την κ�θε απορ�α του κοινο�, με την γλυκ�τητα και την γονικ� αγ�πη που μπορε� να αποδοθε� σε ανθρ�πους του οικογενειακο� � φιλικο� κ�κλου μας. Απαντ�σεις με ειλικρ�νεια, σταθερ�τητα στις σκ�ψεις, μεθοδολογ�α. Το κοιν� «λ�νεται». Ανο�γεται. Ξετυλ�γει το κουβ�ρι των κρ�φιων σκ�ψεων και εντυπ�σεων που αποκ�μισαν απ� το �ργο. Το �ργο �νωσε τους θεατ�ς. Μας αγκ�λιασε, καθ�ς ο προβληματισμ�ς του καθεν�ς μας για την ζω�, το ταξ�δι μας σε αυτ�, τους φ�βους μας να αναμετρηθο�με με τα προβλ�ματα, το μ�τρημα των βημ�των μας για την λ�ση, μεγ�λωναν. Μεγ�λωναν, �πως κι η επαφ� μεταξ� μας. Η συζ�τηση «περιηγ�θηκε» μεταξ� μας. Ο ï¿½νας θεατ�ς, απη�θυνε ερ�τηση στον απ�ναντι, τον δ�πλα, τον θεατ� στην γαλαρ�α της α�θουσας.
Η ατμ�σφαιρα ζεστ�θηκε, «ï¿½χνισε» το συνα�σθημα. �νας πατ�ρας προβληματισμ�νος για το μ�λλον των παιδι�ν του, μια νοσηλε�τρια ειδικευ�μενη πιο π�ρα, απορ�ντας για τις δ�ο αντικρου�μενες ιατρικ�ς σχολ�ς αντιμετ�πισης της εγκυμοσ�νης… Ν�οι, φοιτητ�ς, μαθητ�ς, σε μια προσπ�θεια να αναρριχηθο�ν στην κορυφ� του βουνο� που οι προηγο�μενες γενι�ς τους φ�ρτωσαν στην πλ�τη… Η αν�γκη για δι-επαφ�, για επικοινων�α, για μια κουβ�ντα, �κδηλη στο πρ�σωπο καθεν�ς μας. Το �ργο μας «ï¿½σωσε» απ� την μοναξι� των σκ�ψεων, την μονομαχ�α των προβλημ�των, την σκυθρωπ� κοινων�α μ�σα στην οπο�α μεγαλ�νουμε τους φ�βους μας. Κ�θε λ�ξη και μια απ�δραση απ� το γκρ�ζο που μας επ�βαλλαν οι «ï¿½λλοι».
Οι λακκο�βες, γεμ�ζουν με στ�ρεο υλικ�. Οι απορ�ες, ελαττ�νονται. Η ψυχ�, γεμ�ζει. «Δεν φοβ�μαι την ζω�, για αυτ� κι επιλ�γω να ζ�σω»… Μαζε�ω τα κομμ�τια μου, τις λ�ξεις μου, τα «θ�λω» μου. Παραδ�πλα τα χν�ρια μου απ� το περπ�τημα στα δ�ση των προβληματισμ�ν μου. Πιο π�ρα το θυμικ� μου. Ο κ�σμος λιγοστε�ει. Λες κι οι πιο δυνατο� που αντιμετωπ�σαμε την μ�χη του «γυμνο�» σκεπτικο�, συγκεντρων�μαστε στο π�λκο εκε� κοντ� στην Ζ�τα για να ξεδιψ�σουμε τις απορ�ες μας. Κατεβα�νω κι εγ� να συγχαρ� την υπ�ροχη προσπ�θεια. Οι συζητ�σεις με το κοιν�, καθιερ�θηκαν πλ�ον για κ�θε Κυριακ� μετ� το π�ρας της παρ�στασης. Το θ�ατρο, σαν �να δε�τερο πανεπιστ�μιο, απ�ψε τελικ�, μου επιβεβα�ωσε πως… «ï¿½μαθα κ�τι κι απ�ψε».
Ζ�τα, Μ�νο και Μ�ρω, σας ευχαριστ�.

Το μπ�ι του δεν ξεπερνο�σε τα 140 – 150 εκατοστ�. Το πρ�σωπο �ταν ακ�μη παιδικ�. Δεν ε�χαν καν ξεκιν�σει να εμφαν�ζονται χνο�δια, �χι γ�νια. Στο �λογο �φτανε με δυσκολ�α να αγγ�ξει τη σ�λα. �μως �σο μπ�ι του �λειπε, τ�σο σ�δερο και τσαγαν� ε�χε στην καρδι� του. Τις πρ�ξεις και τα ανδραγαθ�ματ� του θα τα ζ�λευαν μεγαλ�τεροι μπαρουτοκαπνισμ�νοι και σφυρηλατημ�νοι στη φωτι� του πολ�μου, στρατι�τες. Στο �κουσμα του ον�ματ�ς του Το�ρκοι και Βο�λγαροι π�γωναν. Γερ�σιμος Ραφτ�πουλος, ετ�ν 12. Ο νεαρ�τερος, �λληνας υπαξιωματικ�ς που με τις πρ�ξεις του στα πεδ�α των μαχ�ν απ�δειξε �τι η γενναι�τητα, το θ�ρρος και ο ηρωισμ�ς ε�ναι αγαθ� που δεν μπα�νουν σε καν�να καλο�πι και δεν �χουν προδιαγραφ�ς. Θ�λουν και απαιτο�ν �μως ψυχ�!
Γενν�θηκε το 1900 στο Φισκ�ρδο της Κεφαλλονι�ς. Η Ελλ�δα εκε�νη την περ�οδο προσπαθο�σε να βρει την ταυτ�τητ� της. Προσπαθο�σε να ορθοποδ�σει οικονομικ�, προσπαθο�σε να συν�λθει απ� το ηχηρ� χαστο�κι του «ατυχο�ς πολ�μου» του 1897 και την ταπεινωτικ� �ττα απ� το στρατ� του Σουλτ�νου. Στα 12 του ο Ραφτ�πουλος, �φυγε απ� το νησ� του για να καταταγε� εθελοντικ� στο πεζικ�. �δη �χει ξεσπ�σει ο � Βαλκανικ�ς π�λεμος κατ� των Οθωμαν�ν και η χ�ρα �χει αν�γκη απ� στρατι�τες. �φτασε στον Πειραι� και π�γε αμ�σως στο στρατολογικ� γραφε�ο. Εκε�, οι στρατολ�γοι στην αρχ� �σως να γ�λασαν ειρωνικ� �σως και τρυφερ� και να του ε�παν: «Επ μικρ� τι κ�νεις εσ� εδ�. Π�γαινε στο σπ�τι σου ο π�λεμος ε�ναι για �νδρες. �χεις χρ�νια ακ�μη». Ο Γερ�σιμος δεν πτο�θηκε, βγ�κε απ� το κτ�ριο και π�γε αμ�σως στο σταθμ� των τρ�νων, που γεμ�τα φαντ�ρους και εφ�δια �φευγαν για το μ�τωπο. Το μικρο του κορμ� τον βο�θησε να μην γ�νει αντιληπτ�ς απ� τους φρουρο�ς και σε μια στιγμ� χαλαρ�τητας τους, ο μικρ�ς π�ρασε κ�τω απ� τα μ�τια τους και μπ�κε σε �να βαγ�νι γεμ�το στρατι�τες. Προορισμ�ς του, η Λ�ρισα και το 18ο Σ�νταγμα της 6ης Μεραρχ�ας. Μ�λις παρουσι�στηκε στο Διοικητ�, εκε�νος γ�λασε αλλ� τελικ� τον π�ρε ως «παιδ� του Συντ�γματος». Ο ρ�λος του θα �ταν διακοσμητικ�ς, κ�τι σαν την Μασκ�τ του συντ�γματος. �μως ο μικρ�ς ε�χε �λλα σχ�δια στο μυαλ� του.
Το β�πτισμα του πυρ�ς το πα�ρνει στη μ�χη της Ελασσ�νας. �λοι �μειναν με το στ�μα ανοιχτ� με αυτ�ν τον 12χρονο σαταν� που πολ�μησε λυσσασμ�να και συμπεριφερ�ταν στη μ�χη σαν �μπειρος στρατι�της. Και �χι μ�νο αυτ�, �γινε μ�λιστα και κ�τοχος εν�ς λαφ�ρου. Εν�ς �πλου τ�που «Μαρτ�νι» που απ�σπασε απ� κ�ποιο Το�ρκο. Επ�μενη μ�χη το Σαραντ�πορο. Ο Γερ�σιμος Ραφτ�πουλος πολεμ�ει με περισσ�τερη λ�σσα και ορμ�. Και ο διοικητ�ς του μπροστ� σε αυτ� το μικρ� γ�γαντα �χει με�νει �φωνος. Του δ�νει να �χει �να Manlicher-Schonauer . Στη μ�χη Κιλκ�ς – Λαχαν�, το 1913, η τ�χη γυρ�ζει την πλ�τη στον 12χρονο. Συλλαμβ�νεται αιχμ�λωτος απ� Βο�λγαρους. Αλλ� ε�παμε ο τολμ�ν νικ�. �να βρ�δυ ο μικρ�ς τα πα�ζει �λα για �λα. Με κ�ποιο μαγικ� τρ�πο καταφ�ρνει να σκοτ�σει 3 Βο�λγαρους απ� το απ�σπασμα των 5 που συν�δευε �λληνες αιχμαλ�τους και τον �διο, και να δραπετε�σει. Γ�νεται �να με το σκοτ�δι και σαν ζαρκ�δι τρ�χοντας επιστρ�φει στο στρατ�πεδο των Ελλ�νων.
Στη διαδρομ� �μως �κουσε πνιχτ�ς κραυγ�ς μ�σα σε �να �ρυγμα. �νας �λληνας ε�ζωνας, βαρι� τραυματισμ�νος αργοπ�θαινε. Ο Ραφτ�πουλος δεν το σκ�φτηκε δε�τερη φορ�. Π�ρε τον ε�ζωνα στην πλ�τη και τον γ�ρισε στο στρατ�πεδο.
Για την ανδρε�α του προ�χθη στο βαθμ� του δεκαν�α, στις 28 Αυγο�στου του 1913.

Ε�ναι χαρακτηριστικ� τα δημοσιε�ματα του τ�που της εποχ�ς.
Η ΕΣΤΙΑ , �γραφε: «Σας παρουσι�ζομεν σ�μερον τον μικρ�τερον υπαξιωματικ�ν του Ελληνικο� Στρατο�. Ε�ναι ηλικ�ας 12-13 ετ�ν και κατ�γεται απ� το Φισκ�ρδον της Κεφαλλην�ας. Το �νομα του ΓΕΡΑΣΙΜΟΣ ΡΑΥΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ο πατ�ρας του αρτοποι�ς εις την �δραν, η μητ�ρα του μ�νει εις τον Πειραι�ν και αυτ�ς �το υπηρ�της εις Π�λον �που τον ε�ρεν η επιστρ�τευσις. Το πολεμικ�ν μ�νος που ε�χε καταλ�βει �λον τον κ�σμο, ηλ�κτρισε και τον μικρ�ν υπηρ�την, ο οπο�ος εζ�τησεν αμ�σως �σα χρ�ματα ε�χε να λαμβ�νει απ� τον π�τρωνα του και την επομ�νη απεβιβ�ζετο εις Αθ�νας, παρουσιασθε�ς εις το Στρατολογικ�ν γραφε�ον �πως καταταχθ� εθελοντικ�. Η ηλικ�α του δεν εβο�θησε την αποδοχ�ν της αιτ�σεως του και ο μικρ�ς �φυγε απ� το γραφε�ον λυπημ�νος αλλ’ ï¿½χι και απηλπισμ�νος. Μ�αν πρω�αν διαφυγ�ν την προσοχ�ν των φρουρ�ν, εσκαρφ�λωσεν εις τον μεταξ� των δ�ο βαγον�ων χ�ρον και μαζ� με τον στρατ�ν �φθασεν εις την Λ�ρισσαν, �που επ� τ�λους μετ� την τ�σην του επιμον�ν εγ�νετο δεκτ�ς εις το 18ον σ�νταγμα της 6ης μεραρχ�ας ως «παιδ� του συντ�γματος». Εις την μ�χην της Ελασσ�νος �γεινε κ�τοχος Τουρκικο� λαφ�ρου, �πλου Μαρτ�νι, με το οπο�ον �λαβε το β�πτισμα του Πυρ�ς. Η ανδρε�α του εξετιμ�θη απ� �λους και εις την μ�χην του Σαρανταπ�ρου του εδ�θη εις �νδειξιν αναγνωρ�σεως της ικαν�τητ�ς του, Μ�λινχερ. Εις την πεισματ�δη μ�χην του Κιλκ�ς ευρ�θη μεταξ� π�ντε Βουλγ�ρων αιχμ�λωτος, αλλ� καθ’ ην στιγμ�ν οι Βο�λγαροι ησχολο�ντο να ε�ρουν καν�να σχοιν� δια να τον δ�σουν, αυτ�ς αρπ�ζει το Μ�λινχερ και ρ�πτει νεκρο�ς τους τρεις, εν� οι δ�ο �λλοι εσ�ζοντο δια της φυγ�ς. Κατ’ αυτ�ν τον τρ�πον, ο μικρ�ς στρατι�της �σωσε και �ναν τραυματ�αν ε�ζωνον, �στις θα περι�ρχετο εις χε�ρας των δημ�ων. Το γεγον�ς το�το της ανδραγαθ�ας του λιλυπουτε�ου υποδεκαν�ως επιστοποι�θη και επισ�μως, μεθ’ ο και ο διοικητ�ς του, τον προ�γαγε εις δεκαν�α».
Δυστυχ�ς μετ� τα �χνη του μικρο� δεκαν�α χ�θηκαν. Καν�να αρχε�ο, καμ�α αναφορ� στο πρ�σωπο του δεν �χει υπ�ρξει και πολλ�ς φορ�ς σε αρκετ�ς ιστοσελ�δες, �νθρωποι που δι�βασαν την ιστορ�α του, �χουν κ�νει προσπ�θειες να βρουν κ�τι...
Πηγ� : onalert
Σκ�ψεις. Δι�δρομοι, παρ�δρομοι, λεωφ�ροι, εθνικ�ς οδο�, περιφερειακο� κι απ� εκε� στον ουραν�. Ψ�χνοντας το αιων�βιο εκε�νο αστ�ρι που περ�λαμπρο φ�τιζε τα ουρ�νια κ�ποτε για τον δρ�μο για Εκε�νον. Πλ�ον δεν ξ�ρω τι μας απ�μεινε ως πολιτισμ�ς, ως ανθρωπ�τητα, τι περι�σωσε η ηθικ� μας, τι διαφ�λαξε η π�στη μας. Γ�ρω βλ�μματα χαμηλ�, φων�ς που λιγοστε�ουν την δ�ναμη και την πυγμ� τους, χειραψ�ες που π�γωσαν σε μια ανεκμετ�λλευτη κ�νηση εναγκαλισμο�. Μ�σα μου, μια απορ�α περιρρ�ουσα, να διασχ�ζει τις φλ�βες, τις αρτηρ�ες, μ�χρι να βγει να αναπνε�σει στην σ�ρκα...
Ποια Χριστο�γεννα ε�ναι αυτ� που αξ�ζουν περισσ�τερο απ� τα φετιν�; Της συνειδητοπο�ησης, της παραδοχ�ς, της αν�ληψης ευθυν�ν απ� το χριστεπ�νυμο πλ�θος πως σφ�λαμε και οφε�λουμε να ανασυνταχθο�με για να μην επαναληφθε� η κατασπατ�ληση ευκαιρι�ν �πως τ�σα χρ�νια προηγ�θηκε...
Ποια Χριστο�γεννα θα �ταν πιο φωτειν� αν �χι τα φετιν� της «ψυχικ�ς γνωμ�τευσης» πως ο «ασθεν�ς» πολιτισμ�ς απεβ�ωσε, διεσ�θη ο «υγι�ς» πολιτισμ�ς των αξι�ν, των ηθ�ν, των εννοι�ν της γ�ννησης του Θεανθρ�που μ�σα μας;
Και ποια Χριστο�γεννα θα �φεραν πιο αρτιμελ�ς το μ�νυμα της �φιξης Εκε�νου στην γη, αν �χι τα φετιν� που πλ�ον �χει βρει μια φ�τνη στις καρδι�ς μας, ευρ�χωρα, ζεστ�, �νετα και μπορε� να μεγαλ�σει μ�σα μας την υπ�στασ� του, την �σαρκ� του παρουσ�α, την μετουσ�ωση των δακρ�ων του;
Τα Χριστο�γεννα δεν κρ�βονται σε �ννοιες που φιλοξενο�νται σε βιτρ�νες στα καταστ�ματα, ο�τε αντανακλ�νται στα παν�κριβα δ�ρα που συγκεντρ�νονται κ�τω απ� το δ�ντρο. Τα Χριστο�γεννα δεν �δονται σε ρεβεγι�ν παραμον�ς 150 ευρ� το μπουκ�λι, ο�τε ρ�βονται με τουαλ�τες και σμ�κιν.
Τα Χριστο�γεννα δεν κερδ�ζονται στις ρουλ�τες ο�τε στα λ�ττο και τις ξερ�ς στα σπ�τια. Τα Χριστο�γεννα δεν τσουγκρ�ζουν τα κρυστ�λλινα ποτ�ρια στις δεξι�σεις και τα τηλεοπτικ� γιορτιν� τραπ�ζια. Αυτ� τα Χριστο�γεννα, �ρθαν για να μας γλιτ�σουν απ� την παραν�ησ� τους �πως τα αντιλαμβαν�ταν ο κ�σμος μας, ο υλιστικ�ς, ο καταναλωτικ�ς, ο απαξιωτικ�ς, ο καριερ�στας κ�σμος μας, τ�σες χαμ�νες εποχ�ς.
�ρθαν σαν �να �λλο ξυπνητ�ρι μ�σα στην �για ν�χτα να μας υπενθυμ�σουν πως σημασ�α δεν �χει το ταξ�δι αλλ�... ο συνεπιβ�της. Κι αν συνεπιβ�της στο ταξ�δι μας - το σ�ντομο - στην γη ε�ναι ο Χριστ�ς, τ�τε μ�νο αξ�ζουν. �πως τον μεταφρ�ζει ο καθ�νας μ�σα μας. �πως τον αντιλαμβ�νεται ο καθ�νας με το δρ�μι νοημοσ�νης του. Ο συνεπιβ�της που θα φ�ρει την χαρ�, την αγ�πη, την ελπ�δα, το φως, την ευτυχ�α μ�σα στις σκοτειν�ς εποχ�ς που υπα�τια ζο�με.
Για αυτ�, αυτ� τα Χριστο�γεννα, το μ�νο που θα ζητ�σω απ� το αστ�ρι της Βηθλε�μ, ε�ναι να μην�σει των Χερουβε�μ, να βγ�λουν τα γκρ�ιντερ γιατ� εδ� κ�τω, αποκλειστ�καμε. Καλ�ς γιορτ�ς και καλ� Χριστο�γεννα με τον Χριστ� σε �λους.
«Πατ�ρ π�ντων π�λεμος», �λεγαν κ�ποτε οι αρχα�οι ημ�ν πρ�γονοι, �μως στην περ�πτωση του τραυματισμο� της ψυχ�ς μιας γυνα�κας που δ�χεται β�ναυση και κατ�φορη προσβολ� των δικαιωμ�των ακ�μα και της �διας της �παρξ�ς της, το γνωμικ� αυτ� πα�ει να �χει ισχ�. Απ� το 2003, οπ�τε και η χ�ρα μας μεταξ� �λλων χωρ�ν και κρατ�ν μελ�ν της Ευρωπα�κ�ς Οικογ�νειας, καλωσ�ρισε τη νομοθεσ�α θ�σπισης οργ�νων αντιμετ�πισης της β�ας κατ� των γυναικ�ν, το φαιν�μενο αντ� να ελαττωθε�, σημε�ωσε δε�κτες α�ξησης. Μ�λιστα, σε περι�δους κρ�σης – κοινωνικ�ς και οικονομικ�ς – απ�κτησε χαρακτηριστικ� μιας αταξικ�ς και �κρως β�ρβαρης ιδεοληψ�ας που οδηγε� σε κατ�χρηση του δικαι�ματος εξουσ�ας του ανθρ�που απ� �νθρωπο.
Αναπτ�χθηκε εντ�ς κι εκτ�ς οικογ�νειας, με περ�τεχνο και αρκετ� περ�πλοκο πλα�σιο, πολ�μησε τις προσπ�θειες εξ�σωσης των φ�λων και τ�χθηκε κατ� της αναγν�ρισης ανεξαρτησ�ας και απεμπλοκ�ς της �διας της γυνα�κας απ� το πατριαρχικ� μοτ�βο μιας παλαιολιθικ�ς εποχ�ς. Καταπ�τησε την ιεραρχ�α των μελ�ν μιας οικογ�νειας, αποστρ�γγιξε τους αγ�νες φεμινιστικ�ν κινημ�των και κατακερμ�τισε το πλα�σιο αναγν�ρισης της αυτοδι�θεσης των γυναικ�ν και της επαγγελματικ�ς τους κατ�κτησης των μ�χρι πρ�σφατα ανδροκρατο�μενων κ�στρων. Εμπορευματοπο�ησε την σχ�ση �νδρα – γυνα�κας και ευτ�λισε τον αισθησιασμ� προβ�λλοντας την χυδαι�τητα της εκμετ�λλευσης – σαρκικ�ς αλλ� πρωτ�στως ψυχικ�ς. �μως, μ�σα στις «ï¿½ρρωστες» κοινων�ες, �να υγι�ς κ�τταρο, συστρατε�θηκε σε �ναν κοιν� σκοπ� και με γν�μονα την «αν�ρρωση» της γυναικε�ας ψυχ�ς, �χτισε �ναν φορ�α προστασ�ας τους, το Καταφ�γιο Προστασ�ας Κακοποιημ�νων Γυναικ�ν που θεραπε�ει, προλαμβ�νει και συμβουλε�ει σε εθελοντικ� β�ση. Συναντ�σαμε τον πρ�εδρο του Καταφυγ�ου κ. Γι�ργο Τοπουζ�δη, ο οπο�ος μας μ�λησε για το Σωματε�ο, την σ�σταση και την δρ�ση του καθ�ς μας επισ�μανε επ�σης τα προβλ�ματα που αντιμετωπ�ζουν. Το e-Charity υποσχ�θηκε να στηρ�ζει τον αγ�να του Καταφυγ�ου με �λες τις δυν�μεις του.
Charity : Πως προ�κυψε η �δρυση του παρ�ντος Σωματε�ου, ποιοι οι στ�χοι και ποιοι οι
σκοπο� του;
Γι�ργος Τοπουζ�δης : Πριν απ� μερικ� χρ�νια �μουν μ�ρτυρας εν�ς περιστατικο� κακοπο�ησης που συν�βη σε μια γυνα�κα του στενο� μου κ�κλου. Τ�τε �ταν που ξεκ�νησα μια μικρ� �ρευνα, �τσι �στε να βρω τις δομ�ς που υπ�ρχουν για τη καταπολ�μηση του φαινομ�νου και συνειδητοπο�ησα �τι υπ�ρχει �λλειψη δομ�ν απ� δημ�σιους και ιδιωτικο�ς φορε�ς. Συνειδητοπο�ησα επ�σης την �λλειψη ενημ�ρωσης στους πολ�τες ως προς το νομικ� και κοινωνικ� κομμ�τι της κακοπο�ησης εναντ�ον των γυναικ�ν. �τσι, τον Ιανου�ριο ξεκιν�σαμε τη δημιουργ�α του κ�ντρου με τη συμμετοχ� φ�λων επιστημ�νων και στις αρχ�ς Φεβρουαρ�ου του 2011 ξεκ�νησε η λειτουργ�α του κ�ντρου που �χει ως στ�χο τ�σο την προστασ�α και στ�ριξη κακοποιημ�νων γυναικ�ν, �σο και την παροχ� κ�θε ε�δους πληροφορ�ας που �χει σχ�ση με τη κακοπο�ηση. Απ�τερος σκοπ�ς μας ε�ναι η δημιουργ�α εν�ς κατ�λληλου διαμορφωμ�νου ξεν�να για τη στ�γαση γυναικ�ν που το �χουν αν�γκη, καθ�ς επ�σης και των παιδι�ν τους.
C: Π�σο ε�κολα σηκ�νει το ακουστικ� μια κακοποιημ�νη γυνα�κα για να απευθυνθε� για βο�θεια στο Καταφ�γιο; Αποτελε� ακ�μη στις μ�ρες μας ταμπο� η καταγγελ�α της κακοπο�ησης;
Γ. Τ. : Σε αυτ� την ερ�τηση μπορ� να σας απαντ�σω με β�ση εμπειρικ� στοιχε�α που συλλ�γουμε απ� την αρχ� λειτουργ�ας του κ�ντρου. Οι περισσ�τερες απ� τις γυνα�κες που απευθ�νονται σε εμ�ς παραδ�χονται �τι �ταν π�ρα πολ� δ�σκολο για εκε�νες να σηκ�σουν το ακουστικ� τους και να κ�νουν την πρ�τη κ�νηση για να ζητ�σουν βο�θεια. Κατ� �να τρ�πο, παρ� τις εξελ�ξεις της κοινων�ας μας, για πολλο�ς λ�γους ε�ναι δ�σκολο μια γυνα�κα να π�ρει την απ�φαση να αντιμετωπ�σει την κατ�σταση στην οπο�α βρ�σκεται. Εξ�λλου, πολλ�ς �ρευνες υποδεικν�ουν �τι τα πραγματικ� ποσοστ� κακοπο�ησης ε�ναι πολ� μεγαλ�τερα απ� τα επ�σημα αποτελ�σματα. �ρα, στις μ�ρες μας η καταγγελ�α της κακοπο�ησης αποτελε� μ�α δ�σκολη εν�ργεια. Σε αυτ� οφε�λεται και η �λλειψη κατ�λληλων κοινωνικ�ν μεθ�δων πληροφ�ρησης και �ρα κατ� κ�ποιο τρ�πο πρ�ληψης του εν λ�γω φαινομ�νου.
C : Τι ε�δους υποστ�ριξη δ�χονται οι γυνα�κες που απευθ�νονται στο Σωματε�ο;
Γ.Τ. : Στο κ�ντρο παρ�χουμε κοινωνικ� στ�ριξη, με την �ννοια της αναπροσαρμογ�ς και λειτουργικ�τητας στο ευρ�τερο κοινωνικ� σ�νολο, με γν�μονα �τι πολλ�ς γυνα�κες που �χουν υποστε� κακοπο�ηση ε�ναι κοινωνικ� απομονωμ�νες. Επ�σης, ψυχολογικ� υποστ�ριξη, που εστι�ζει με λ�γα λ�για στο ευ ζην μιας γυνα�κας. Τ�λος, νομικ� συμβουλευτικ� και ιατρικ� κ�λυψη, �που αυτ� ε�ναι απαρα�τητο κι εφικτ�, αν�λογα με τις ειδικ�τητες των εθελοντ�ν ιατρ�ν που διαθ�τουμε στο κ�ντρο. Περ� απ� τις συγκεκριμ�νες υπηρεσ�ες, σκοπ�ς μας ε�ναι να παρ�χουμε και την ασφ�λεια που χρει�ζεται μια γυναικ� που απευθ�νεται σε εμ�ς, μ�σα σε �να ανθρ�πινο και φιλικ� περιβ�λλον που απαρτ�ζεται απ� την ομ�δα μας στα πλα�σια του χ�ρου που �χουμε διαμορφ�σει.
C : Π�ραν της ψυχικ�ς κακοπο�ησης, της οπο�ας επιλαμβ�νονται οι ψυχολ�γοι και οι κοινωνικο� λειτουργο�, υπ�ρχει κι η σωματικ� κακοπο�ηση. Τι παρ�χει το Καταφ�γιο για την περ�θαλψη εν�ς θ�ματος;
Γ. Τ. : Προς το παρ�ν το κ�ντρο δε παρ�χει κ�τι συγκεκριμ�νο μεμονωμ�να για τη σωματικ� κακοπο�ηση. Ας μη ξεχν�με �μως �τι συν�θως η συγκεκριμ�νη μορφ� συμβαδ�ζει και με �λλες, �πως την ψυχολογικ� και οικονομικ� κακοπο�ηση. Το κ�ντρο προσπαθε� να βλ�πει το φαιν�μενο �σο πιο σφαιρικ� γ�νεται και �χει διαμορφ�σει πρακτικ�ς για την καταπολ�μηση της κακοπο�ησης σαν �ννοια, ανεξ�ρτητα του πως αυτ� εκφρ�ζεται. Σαφ�ς και προσαρμ�ζουμε τις υπηρεσ�ες μας αν�λογα με τις αν�γκες κ�θε γυνα�κας γιατ� σεβ�μαστε την προσωπικ�τητα και ιδιοσυγκρασ�α τους. Μια σωματικ� πληγ� μπορε� με τον καιρ� να αφ�σει �να σημ�δι, τι γ�νεται �μως με το σημ�δι που χ�ραξε στη ψυχ�;
C : Ποια νομοθετικ� κεν� �ρχεται να καλ�ψει η δικ� σας παρουσ�α και δρ�ση και σε ποιον βαθμ� μπορε�τε να παρ�μβετε σε �να κρο�σμα �στε να σπ�σετε την σιωπ�;
Γ.Τ. : Δυστυχ�ς τα νομοθετικ� κεν� καλ�πτονται μ�νο απ� τους νομοθ�τες των ν�μων. Εμε�ς ως οργ�νωση προσπαθο�με να καλ�ψουμε την �λλειψη κρατικ�ν δομ�ν μ�σα απ� την εθελοντικ� μας δρ�ση. Στην Θεσσαλον�κη σ�μερα λειτουργε� μ�νο το Εθνικ� Κ�ντρο Κοινωνικ�ς Αλληλεγγ�ης (Ε.Κ.Κ.Α.) που εξυπηρετε� περιστατικ� κακοπο�ηση. Αυτ� που παρ�χουμε ουσιαστικ� μ�σω της νομικ�ς συμβουλευτικ�ς ε�ναι η πλ�ρης κατατ�πιση κι ενημ�ρωση ως προς το περιστατικ� κακοπο�ησης μιας γυνα�κας, �τσι �στε να γνωρ�ζει τα δικαι�ματα της και πως μπορε� να κινηθε�.
C: Π�σες γυνα�κες �χουν επισκεφθε� μ�χρι σ�μερα το Καταφ�γιο και π�σο ε�κολα εκμυστηρε�ονται και εμπιστε�ονται τα προβλ�ματ� τους;
Γ.Τ. : Μ�χρι σ�μερα �χουν επισκεφτε� το κ�ντρο 152 γυνα�κες. Η κ�θε μια ε�ναι ξεχωριστ� και χρει�ζεται το δικ� της χρ�νο για να μιλ�σει και να ανοιχτε�, οπ�τε φροντ�ζουμε να της τον δ�νουμε μ�σα στα πλα�σια εν�ς ασφαλο�ς και ζεστο� περιβ�λλοντος. Μ�χρι στιγμ�ς δεν �χουμε αντιμετωπ�σει κ�ποιο μεγ�λο πρ�βλημα στο να εκμυστηρευτο�ν και να εμπιστευτο�ν τα θ�ματα που τις απασχολο�ν, αν σκεφτε� κανε�ς �τι �ταν δικ� τους απ�φαση να απευθυνθο�ν σε εμ�ς.
C : Μ�χρι π�τε μ�νει μια γυνα�κα υπ� την προστασ�α και εποπτε�α του Καταφυγ�ου και π�τε πλ�ον θεωρε�ται πως μπορε� να ξανασταθε� στα π�δια της;
Γ. Τ. : Καταρχ�ν το π�τε θα ξαν� σταθε� μια γυνα�κα στα π�δια της εξαρτ�ται μ�νο απ� εκε�νη και τη θ�ληση της. Απ� εκε� και π�ρα αν για παρ�δειγμα ξεκιν�σει μια διαδικασ�α αποδ�σμευσης απ� τον θ�τη, απ� την αρχ� ξεκαθαρ�ζουμε �τι θα ε�μαστε δ�πλα της σε κ�θε β�μα της � �ποτε μας χρειαστε�. Ως προς τη ψυχολογικ� στ�ριξη, υπ�ρχει �νας συγκεκριμ�νος αριθμ�ς συναντ�σεων που �μως μπορε� να αυξηθε� � να μειωθε� αν�λογα με τη σοβαρ�τητα του περιστατικο�. Ο μ�σος �ρος ε�ναι 16 συνεδρ�ες, με μ�α συν�ντηση σε εβδομαδια�α β�ση, δηλαδ� σε δι�στημα �ξι μην�ν.
C : Π�σο ενημερωμ�νος ε�ναι ο κ�σμος και π�σο ευαισθητοποιημ�νος �στε να αντιληφθε� πως το φαιν�μενο της κακοπο�ησης δεν ε�ναι κ�τι που αφορ� μ�νο τους �λλους αλλ� μπορε� να εκδηλωθε� και στο περιβ�λλον του;
Γ.Τ. : Συν�θως οι �νθρωποι �χουμε τη τ�ση να πιστε�ουμε �τι δε θα μας συμβε� ποτ� κ�τι �σχημο και σοβαρ�. Η συγκεκριμ�νη νοοτροπ�α �μως μει�νεται �λο και περισσ�τερο τα τελευτα�α χρ�νια. Παρατηρο�με �τι πολλο� �νθρωποι �ταν μαθα�νουν τι κ�νουμε και τι προσφ�ρουμε δε�χνουν ενδιαφ�ρον και θ�λουν να βοηθ�σουν, ο καθ�νας με τον τρ�πο του. Γενικ�τερα, δυστυχ�ς υπ�ρχει �λλειψη μιας στοιχει�δους ενημ�ρωσης ως προς την κακοπο�ηση και αυτ� προσπαθο�με να το αλλ�ξουμε, μ�σα απ� τις ομ�δες ενημ�ρωσης που �χουμε και μ�σω των κοινωνικ�ν δικτ�ων του Facebook και του Twitter. Βλ�πουμε �λο και περισσ�τερο ενδιαφ�ρον και αυτ� ε�ναι κ�τι που μας δ�νει δ�ναμη.
C : Ως Σωματε�ο που υποστηρ�ζεται εθελοντικ�, που βασ�ζεται η αντιμετ�πιση των οικονομικ�ν στενωπ�ν κι η συν�χεια του �ργου σας; Πως καλ�πτονται οι αν�γκες του Σωματε�ου;
Γ.Τ. : Τα λειτουργικ� �ξοδα της οργ�νωσης μ�χρι σ�μερα καλ�πτονται απ� συνδρομ�ς των 240 μελ�ν, δωρε�ς τον πολιτ�ν, �σοδα απ� κουμπαρ�δες που �χουν τοποθετηθε� σε εμπορικ� καταστ�ματα υποστηρικτ�ν της οργ�νωσης, απ� χορηγ�ες εταιρι�ν και �σοδα απ� εκδηλ�σεις υποστηρικτ�ν της οργ�νωσης.
C: Πως μπορε� κ�ποιος να βοηθ�σει στον αγ�να κατ� της β�ας, τ�σο στο Σωματε�ο �σο και κοινωνικ�, εκτ�ς αυτο�;
Γ.Τ. : Υπ�ρχουν πολλο� τρ�ποι με τους οπο�ους μπορε� να βοηθ�σει κ�ποιος την οργ�νωση μας, αρκε� να το επιθυμε�. Η βο�θεια μπορε� να προσφερθε� τ�σο απ� επιστ�μονες, �σο και απλο�ς πολ�τες που �χουν �ρεξη για προσφορ� και π�νω απ’ �λα θετικ� εν�ργεια. �νας τρ�πος θα μπορο�σε να ε�ναι με την δωρε� ρο�χων � �λλων απαρα�τητων ειδ�ν πρ�της αν�γκης, τα οπο�α στη συν�χεια θα μπορ�σουμε να τα παρ�χουμε τ�σο στις γυνα�κες του κ�ντρου �σο και στα παιδι� τους. Επιπλ�ον, αυτ� την εποχ� διαν�μουμε το ημερολ�γιο που �χουμε τυπ�σει για το 2012 και με το να το αγορ�ζει ο κ�σμος δε συνεισφ�ρει μ�νο οικονομικ�, αλλ� μια τ�τοια κ�νηση μας δε�χνει �τι ενδιαφ�ρεται πραγματικ�.
Στην �κθεση Θεσσαλον�κης, με κ�θε δωρε� των π�ντε ευρ� προσφ�ραμε και �ναν π�νακα που ε�χαμε τυπ�σει. Ο κ�σμος που περνο�σε απ� το περ�πτερο,
μας στ�ριξε στη προσπ�θεια μας και αυτ� �ταν κ�τι που μας χαροπο�ησε ιδια�τερα. �ντας κι εμε�ς μια ομ�δα ανθρ�πων που προσπαθο�με για κ�τι καλ�τερο, π�ντα πα�ρνουμε δ�ναμη απ� μια καλ� κουβ�ντα, γιατ� ακ�μα και αυτ� μπορε� να γ�νει �νας σημαντικ�ς τρ�πος εν�σχυσης. Αν κ�ποιος πολ�της ενδιαφ�ρεται και θ�λει να βοηθ�σει, σ�γουρα θα βρεθε� κ�τι στο οπο�ο μπορε� να προσφ�ρει, απ� την απλ� παρουσ�α του σε �να δρ�μενο που �χουμε οργαν�σει και συμμετ�χουμε, μ�χρι και την πρακτικ� συμμετοχ� του, �πως το να μας βοηθ�σει στην ενημ�ρωση και πληροφ�ρηση του κ�σμου.
Για παρ�δειγμα, μετ� την ανακα�νιση του χ�ρου � ακ�μα και κατ� τη δι�ρκεια της, σ�γουρα θα χρειαζ�μασταν επιπλ�ον χ�ρια στο β�ψιμο και καθαρισμ� του χ�ρου, καθ�ς επ�σης στην μετακ�νηση και μετακ�μιση των επ�πλων. Σε αυτ� το σημε�ο θα �θελα να ευχαριστ�σω τα �τομα που βο�θησαν σε αυτ� την εν�ργεια, �πως επ�σης την κυρ�α που μας δ�ρισε το σαλ�νι που �χουμε τ�ρα. Ε�ναι πραγματικ� τ�σα πολλ� που χρει�ζονται να γ�νουν ακ�μα, τ�σο μ�σα στο σωματε�ο �σο και στο ευρ�τερο κοινωνικ� πλα�σιο.
Ως προς το δε�τερο σκ�λος της ερ�τησης σας, κοινωνικ� βο�θεια ε�ναι με λ�γα λ�για οτιδ�ποτε θα εν�σχυε την εξ�λειψη της κακοπο�ησης και θα παρε�χε βο�θεια σε γυνα�κες που το �χουν αν�γκη. Η στ�ριξη μπορε� να γ�νει μ�σω ηθικ�ν και ψυχικ�ν δι�δων, �πως το να σταθε� κ�ποιος σε μια γυνα�κα, να της πει ενθαρρυντικ� λ�για και να την προτρ�ψει να κ�νει κ�ποιες κιν�σεις για να αποδεσμευθε� απ� μια τ�τοια ψυχοφθ�ρα κατ�σταση. Επ�σης με πρακτικο�ς και υλικο�ς τρ�πους, δ�νοντας της κ�ποια απαρα�τητα αγαθ� για εκε�νη και το παιδ� της, αν υπ�ρχει. �νας ακ�μη τρ�πος, που �μως δε παρατηρε�ται πολ� στις μ�ρες μας θα �ταν να απευθυνθε� σε �ναν ειδικ� φορ�α κρατικ� � μη, �τσι �στε να τον πληροφορ�σει για τη σοβαρ�τητα της κατ�στασης και με β�ση αυτ� να μπορο�ν να γ�νουν οι απαρα�τητες κιν�σεις.
Μ�α καταγγελ�α θα μπορο�σε να ε�ναι χρ�σιμη, αλλ� σε τ�τοιες περιπτ�σεις πα�ζει σημαντικ� ρ�λο η στ�ση της �διας της γυνα�κας που δ�χεται τη κακοπο�ηση. Η β�α σ�γουρα δεν ε�ναι λ�ση γιατ� �πως �λοι γνωρ�ζουμε το μ�νο που προκαλε� ε�ναι και �λλη β�α, �πως επ�σης �ναν κακ� παρ�δειγμα μ�μησης.
C: Ποιες εταιρ�ες � οργαν�σεις ε�ναι αρωγο� σε αυτ� τη προσπ�θεια που καταβ�λετε;
Γ.Τ. : Η αλ�θεια ε�ναι �τι λ�γες φορ�ς μας �χει βοηθ�σει κ�ποια �λλη εταιρ�α � οργ�νωση σε αυτ� το κομμ�τι. Στην προσπ�θεια μας να βρο�με κ�ποιες εταιρ�ες � οργαν�σεις, για παρ�δειγμα με σκοπ� την επ�πλωση και θ�ρμανση του χ�ρου μας, αποστε�λαμε επιστολ�ς σε πολλ�ς εταιρ�ες. Δυστυχ�ς λ�γες �ταν αυτ�ς που �στειλαν κ�ποια απ�ντηση και αυτ� για να απορρ�ψουν το α�τημα μας. Ως αποτ�λεσμα, ακ�μα και τ�ρα στα μ�σα του Χειμ�να λειτουργο�με στο κρ�ο, αλλ� ποτ� δεν �κουσα κ�ποιον να παραπονι�ται � να αποθαρρ�νεται. Μ�χρι στιγμ�ς μας στ�ριξαν, ο διεθν�ς σ�λλογος των γυναικ�ν της Ελλ�δας (I.W.O.G.) και οι γυνα�κες των π�ντε ηπε�ρων. Μ�σω του Φεστιβ�λ Φαγητο� «food for good» που διοργ�νωσαν στις αρχ�ς καλοκαιριο� μας αγ�ρασαν τα υλικ� ανακα�νισης του χ�ρου στον οπο�ο στεγαζ�μαστε και η εταιρï¿½α «BIOCORAL HELLAS» που κ�λυψε τα �ξοδα για την παρουσ�α μας στη 76η Δ.Ε.Θ γι’ αυτ� θ�λω ξαν� να εκφρ�σω �να μεγ�λο ευχαριστ�.
Χριστ�ς ετ�χθη και η καρδι� ζ�στανε πιο �ντονα την αγ�πη και την εσ�τερη αν�γκη για την προσφορ� του ανθρ�που σε συν�νθρωπο. Μια αγκαλι�, �να χ�δι, �νας λ�γος καλ�ς, �να βλ�μμα ζεστ�. Και η αρμον�α της φιλανθρωπ�ας, συνοψ�στηκε στη μουσικ�. Την πρ�τη διαπαιδαγ�γηση του νου, της θ�λησης, της �ψιστης μορφ�ς �κφρασης των συναισθημ�των. Οι λ�ξεις προυπ�ρχαν, η μουσικ� τις αγκ�λιασε και μ�σα απ� στ�ματα μικρ�ν και μεγ�λων, εψ�λησαν και τραγουδ�θηκαν σε μ�α χριστουγεννι�τικη συναυλ�α, με τη Συμφωνικ� Ορχ�στρα Ν�ων Ελλ�δας υπ� τη διε�θυνση του Βαγγ�λη Αραμπατζ�.
Αυτ� η ξεχωριστ� μεγ�λη βραδι�, αφιερ�θηκε στο «Παιδοογκολογικ� τμ�μα του Ιπποκρ�τειου Νοσοκομε�ου Θεσσαλον�κης» και πραγματοποι�θηκε στην Α�θουσα Τελετ�ν του Αριστοτελε�ου Πανεπιστημ�ου Θεσσαλον�κης.
Στη συναυλ�α συμμετε�χε ο διεθνο�ς φ�μης τεν�ρος Σ�κης Αραμπατζ�ς και η παιδικ� χορωδ�α του ωδε�ου «Μπολερ�» Θεσσαλον�κης. Η ε�σοδος �ταν ελε�θερη. Χ�ριν θε�ας ευλογ�ας, αγκαλι�στηκε απ� τον κ�σμο τ�σο για την μουσικ� πανδαισ�α και την ευλαβικ�τητα του μουσικο� συν�λου �σο και για να ενισχυθε� το ακο�ραστο �ργο που τελε�ται στο Παιδοογκολογικ� Τμ�μα του Ιπποκρατε�ου Νοσοκομε�ου. Ιδια�τερη σημασ�α διαδραματ�ζει η καταλυτικ� συμβολ� του Ιερο� Ναο� Αγ�ας Κυριακ�ς Χαριλ�ου και συγκεκριμ�να η πρωτοβουλ�α πραγματοπο�ησης της συναυλ�ας του προ�στ�μενου του Ιερο� Ναο� Αρχιμανδρ�τη Δαμασκηνο� Π�τικα. Η φιλανθρωπ�α, συνυφασμ�νη αρετ�ς των θεοπατ�ρων της ελληνορθοδ�ξου εκκλησ�ας, εν�πνευσε και τον Αρχιμανδρ�τη πατ�ρα Δαμασκην� Π�τικα που �θεσε θεμ�λιον λ�θον με την υλοπο�ηση εν�ς τ�σο μεγαλεπ�βολου τολμ�ματος και απ�δειξε την μεγαλοσ�νη της εκκλησ�ας μας στις δ�σκολες εποχ�ς μας. Παραστ�της ποιμ�νας με ψυχ� σεμνο� κοινο� θνητο�, μας παραχ�ρησε μια συν�ντευξη απ� καρδι�ς για τις εντυπ�σεις και το ευρ�τερο κλ�μα συνεργασ�ας με την Συμφωνικ� Ορχ�στρα Ν�ων Ελλ�δος.
Charity : Π�ς προ�κυψε η συνεργασ�α του Ι. Ναο� Αγ. Κυριακ�ς Χαριλ�ου με την Συμφωνικ� Ορχ�στρα Ν�ων Ελλ�δος και γιατ� επελ�γη η συναυλ�α να αφιερωθε� στο Παιδογκολογικ� Τμ�μα του Ιπποκρατε�ου Θεσσαλον�κης;
Π�τερ Δαμασκην�ς Π�τικας : Η συνεργασ�α αυτ� προ�κυψε �στερα απ� την παρακολο�θηση της συναυλ�ας με �ντεχνα τραγο�δια που �δωσε η ΣΟΝΕ στις 4-9-2011 στο Δρυμ� Θεσσαλον�κης. Βαθι� φιλ�α ε�χε �δη αναπτυχθε� με τον Διευθυντ� της ΣΟΝΕ Βαγγ�λη Αραμπατζ� απ� παλι�τερη συναυλ�α της παιδικ�ς χορωδ�ας ΜΠΟΛΕΡΟ που δ�θηκε στον Ι. Ν. Αγ. Κυριακ�ς στα πλα�σια του εορτασμο� της 25ης Μαρτ�ου 2011. �τσι του �κανα την πρ�ταση και με πολ� χαρ� την αποδ�χθηκε. Το πρ�το πρ�γμα που εξετ�σαμε �ταν που θα αφιερ�σουμε την συναυλ�α και ε�παμε και οι δυο πλευρες να αφιερωθε� σε καποιο τοπικ� �δρυμα γρ�γορα γενν�θηκε η ιδ�α να αφιερωθε� στο Παιδοογκολογικ� Τμ�μα του Ιπποκρατε�ου Νοσοκομε�ου Θεσσαλον�κης γιατ� δεν ε�χε γ�νει ποτ� κ�ποια παρ�μοια κ�νηση για το συγκεκριμ�νο Τμ�μα.
Charity : Σχολι�στηκε πως «παιδι� προσφ�ρουν σε παιδι�». Μ�α κ�νηση που συγκ�νησε �λους μας,
καθ�ς τα μ�λη τ�σο της συμφωνικ�ς �σο και της χορωδ�ας Μπολερ�, ε�ναι νεαρ�ς ηλικ�ας...
Π�τερ Δαμασκην�ς : Στις μ�ρες που �λα τε�νουν να ισοπεδωθο�ν �λοι εμε�ς οι μεγ�λοι �χουμε στραμμ�νη την ελπ�δα μας προς τα ν�α παιδι�, την ν�α γενι� που ε�μαι πεπεισμ�νος �τι μπορε� να μας βγ�λει απ� το σημεριν� αδι�ξοδο μη επαναλαμβαν�μενη τα λ�θη των μεγαλυτ�ρων. �τσι τα παιδι� πιστε�ω �χουν μιαν �λλη αντ�ληψη της αλληλεγγ�ης και της προσφορ�ς απ’ �τι οι μεγαλ�τεροι. Ε�ναι η εποχ� να αναπτυχθε� αυτ� το πνε�μα «ο �νας για τον �λλον» γιατ� η απομ�νωση και το �τι ο καθ�νας κοιτο�σε μ�νο τον εαυτ� του ε�ναι σχεδ�ν β�βαιο �τι μας �φεραν σαν χ�ρα σε μεγ�λα αδι�ξοδα. Η φρ�ση λοιπ�ν των παιδιï¿½ν «απ� παιδι� σε παιδι�» νομ�ζω �τι αντικατοπτρ�ζει ακριβ�ς αυτ� το πνε�μα αλληλεγγ�ης και αγ�πης που �ταν χαμ�νο και η ν�α γενι� πιστε�ω �τι το ξαναβρ�σκει.
Charity : Η προσφορ� ως κοινωνικ� χαρακτηριστικ�, αποτελε� την �ψιστη απ�δειξη αγ�πης και ενδιαφ�ροντος για τον συν�νθρωπ� μας. Πως διατηρε�ται στις μ�ρες μας; Αυξ�θηκε � μ�πως οι συγκυρ�ες την αποδυν�μωσαν;
Π�τερ Δαμασκην�ς : Αποτελε� σ�γουρα μια απ�δειξη ισχυρ�. Διατηρε�τε με το α�σθημα ευθ�νης που πρ�πει να μας διακατ�χει �λους �τι η ζω� μας επιφυλ�σσει πολλ�ς εκπλ�ξεις και κ�ποια στιγμ� μπορε� και εμε�ς να βρεθο�με σε αδ�ναμη κατ�σταση. Προσωπικ� μου γν�μη ε�ναι �τι αυξ�θηκε λ�γω ακριβ�ς αυτο� του πρ�γματος �τι οι �λληνες στα δ�σκολα συσπειρων�μαστε αλλ� και αναθεωρο�με παλι�ς μας αντιλ�ψεις.
Charity : Πως μπορε� να απαλ�νει η μουσικ� βαρι�ς ασθ�νειες και πως συμβ�λλει η αρμον�α της μελωδ�ας στην γαλ�νη των τραυμ�των;
Π�τερ Δαμασκην�ς : Η μουσικ� για μ�να ε�ναι δ�ρο Θεο� στους ανθρ�πους. Στην εκκλησ�α λ�με «εν χορδαις και οργ�νοις αινε�τε τον Θε�» δεν ε�ναι τυχα�ο αυτ�. Βοηθ�ει αποτελεσματικ� γιατ� η μουσικ� σε ταξιδε�ει σε κ�νει να ξεχνι�σαι. Ο λα�ς μας �πως και κ�θε λα�ς ε�ναι �ριστα συνδεδεμ�νος με την μουσικ�. Η χ�ρα μας �χει τερ�στια μουσικ� παρ�δοση. Στο εξωτερικ� αυτ�ν την στιγμ� γ�νονται μελ�τες για τις επιδρ�σεις της μουσικ�ς στα βρ�φη στους ασθενε�ς και στα μοναχικ� �τομα και οι ενδε�ξεις ε�ναι οι πλ�ον εντυπωσιακ�ς.

Π�τερ Δαμασκην�ς : Τα συναισθ�ματα μου �ταν αν�μικτα γιατ� κ�τι που ετοιμαζ�ταν πολ� καιρ� τελε�ωνε αλλ� μ�σα μου �λεγα κ�θε τ�λος σημα�νει και μια καινο�ργια αρχ�. �μουν πολ� χαρο�μενος που ο κ�σμος ανταποκρ�θηκε και γ�μισε την α�θουσα. Ο ï¿½διος ο κ�σμος �στειλε τρανταχτ� το μ�νυμα �τι «εμε�ς ε�μαστε εδ�» μπορε� να υπ�ρχει η κρ�ση αλλ� «εμε�ς ε�μαστε εδ�» και καμι� φορ� η φυσικ� παρουσ�α του καθεν�ς ε�ναι το παν. Αυτ� το «ε�μαστε εδ�» παρ�ντες και ενισχ�ουμε με τη φυσικ� μας παρουσ�α νομ�ζω δεν μπορε� να αντικαταστ�σει οτιδ�ποτε υλικ�.
Charity : Ποια κρατ�σατε ως την σημαντικ�τερη στιγμ� της βραδι�ς; Υπ�ρξαν δυσκολ�ες στην οργ�νωση μ�χρι την επ�τευξη του στ�χου σας να πραγματοποιηθε�;
Π�τερ Δαμασκην�ς : Σημαντικ�τερη στιγμ� της βραδι�ς για μ�να υπ�ρξε η στιγμ� που ο κ�σμος εν�σχυσε με το χειροκρ�τημα του τις προσπ�θειες του Διευθυντ� του Παιδοογκολογικο� τον κ. Δημ�τριο Κολιο�σκα καθ�ς και του νοσηλευτικο� προσωπικο�. Νομ�ζω αυτο� οι �νθρωποι γ�νονται καθημεριν� αποδ�κτες δυσ�ρεστων καταστ�σεων και χρει�ζονται μεγ�λη ψυχικ� υποστ�ριξη απ’ �λους εμ�ς. Αυτ� �ταν το λιγ�τερο που μπορο�σαμε να τους δ�σουμε.
Σαφ�ς και υπ�ρξαν δυσκολ�ες αλλ� πιστε�ω οι περισσ�τερες μ�χρι τ�λους ξεπερ�στηκαν. Η μεγαλ�τερη δυσκολ�α που συναντ�σαμε �ταν η απροθυμ�α πολλ�ν επιχειρ�σεων της π�λης μας να μας βοηθ�σουν στο θ�μα των χορηγι�ν εν� �λλοι ανταποκρ�θηκαν �μεσα. Η δικαιολογ�α της δ�σκολης εποχ�ς που ζο�με �ταν π�ντοτε σε πρ�τη θ�ση αλλ� ο Θε�ς καν�ναν δεν αφ�νει.
Charity : Τι ε�ναι για εσ�ς η «φιλανθρωπï¿½α» ;
Π�τερ Δαμασκην�ς : Ε�ναι πρ�ξη αγ�πης. Ε�ναι βγα�νω απ� το εγ� μου και μπα�νω στο εσ� του �λλου. Ε�ναι αυτ� που θα σ�σει τις ψυχ�ς μας. Η αγ�πη π�ντοτε θα βρ�σκει �ναν τρ�πο φιλανθρωπ�ας η αδιαφορ�α π�ντοτε μια δικαιολογ�α.
Charity : Η σκ�ψη �λων μας, τ�τοιες �γιες μ�ρες, ταξιδε�ει στις δ�σκολες στιγμ�ς που ζουν συν�νθρωπο� μας στα νοσοκομε�α. Ποιες οι ευχ�ς
και τα μην�ματ� σας, για τις γιορτ�ς;
Π�τερ Δαμασκην�ς : Ε�χομαι Καλ� και Ευλογημ�να Χριστο�γεννα σ’ �λον τον κ�σμο. Τα φετιν� Χριστο�γεννα να δ�σουμε και να π�ρουμε πολλ� αγ�πη. �λοι �σοι βρ�σκονται σ’�να κρεβ�τι π�νου να βρουν γρ�γορα την �αση και την χαρ� της ζω�ς. Να προσευχηθο�με γι’ ï¿½λους αυτο�ς τους συν�νθρωπους μας. Ε�ναι το Δ�ρο μας για αυτο�ς. Σε εσ�ς επ�σης και την �μορφη και αξι�λογη ιστοσελ�δα σας ε�χομαι κ�θε καλ� και π�ντοτε κοντ� στους συνανθρ�πους μας. Ο Κ�ριος μας που γεννι�ται και π�λι φ�τος ας δ�σει στις καρδι�ς σας το φως Του για να φωτ�σετε και εσε�ς με την σειρ� σας �λο τον κ�σμο. Το φως αυτ� που θα λι�σει απ� τις καρδι�ς μας τον π�γο και θα φ�ρει την ζεστασι� που τ�σο πολ� την �χουμε σ�μερα αν�γκη �λοι οι �νθρωποι.
Η Ειρ�νη Μουταφ�δου, Ψυχολ�γος – Αντιπρ�εδρος του Καταφυγ�ου Προστασ�ας Κακοποιημ�νων Γυναικ�ν Βορε�ου Ελλ�δος, μας μ�λησε για την ευρ�τερη σημασ�α της λ�ξης ΒΙΑ, μας αποκρυστ�λλωσε το πλ�νο του κοινωνικο� ταμπο� για Ισ�τητα μεταξ� των δ�ο φ�λων και αποδαιμονοπο�ησε το μοτ�βο της πατριαρχικ�ς κοινων�ας.
Η ΒΙΑ και χαρακτηριστικ� της.
Β�α ε�ναι οποιαδ�ποτε στ�ση, κ�νηση και πρ�ξη που καταπατ�ει την ελευθερ�α κ�ποιου ανθρ�που. Οι πηγ�ς της μπορε� να ε�ναι �νας �νθρωπος � �να σ�νολο ανθρ�πων, κ�ποιο μ�σο, �πως για παρ�δειγμα η τηλε�ραση καθ�ς επ�σης μ�α γενικ�τερη κατ�σταση, η οπο�α μπορε� να εξαρτ�ται και να επηρε�ζεται απ� πολλο�ς παρ�γοντες. Μπορε� να ε�ναι κ�τι πασιφαν�ς, �πως ο ξυλοδαρμ�ς μιας γυνα�κας. Μπορε� να ε�ναι �μως κ�τι γενικ�τερο και �χι τ�σο ξεκ�θαρο. Κ�τι τ�τοιο μπορε� να συμβα�νει στο ηθικ� παρ�δειγμα των παιδι�ν που βρ�σκονται στα πρ�θυρα εξαθλ�ωσης με �λλειψη νερο� και φαγητο�. Κ�ποιος ε�λογα θα μπορο�σε να ρωτ�σει που βρ�σκεται η β�α στο συγκεκριμ�νο παρ�δειγμα, μπορε� �μεσα να μη φα�νεται, ενυπ�ρχει �μως στους παρ�γοντες που συνεισφ�ρουν κι ελ�γχουν μια τ�τοια κατ�σταση, �πως επ�σης και στους λ�γους που συνεχ�ζεται και διαιων�ζεται.
Ο ανθρ�πινος παρ�γοντας ε�ναι δυστυχ�ς κατ� το πλε�στον παρ�ν σε συνθ�κες εκφραζ�μενης β�ας. Η β�α μπορε� να �χει πολλ� χαρακτηριστικ�, πιο συγκεκριμ�να αν αναφερθο�με στη κακοπο�ηση των γυναικ�ν, �χουν να κ�νουν με τους τρ�πους �κφρασης της, τον χ�ρο και τον χρ�νο. Ως προς τους τρ�πους, αυτο� μπορε� να ε�ναι η σωματικ�, σεξουαλικ�, ψυχολογικ�, οικονομικ� και κοινωνικ�. Υπ�ρχει επ�σης η λεκτικ� β�α που θα μπορο�σε να συμπεριληφθε� � να συνδυ�ζεται με τη ψυχολογικ�, η παραμ�ληση, �ταν συν�θως �χουμε να κ�νουμε με παιδι� και ανθρ�πους μεγαλ�τερης ηλικ�ας και η παρεν�χληση που συν�θως ε�ναι σεξουαλικ�ς φ�σεως κι εκφρ�ζεται μ�σω υποτιμητικ�ν κιν�σεων και στ�σεων, καταχρηστικ�ν αποπειρ�ν καταπ�τησης της ελευθερ�ας, προσωπικ�τητας και επιθυμ�ας των �λλων και λεκτικ�ν εκφρ�σεων.
Ο χ�ρος μπορε� να ε�ναι οπουδ�ποτε και να χωρ�ζεται σε ομ�δες, για παρ�δειγμα μπορε� να ε�ναι πολιτικ� β�α μιας χ�ρας � η β�α που υπ�ρχει στα σχολε�α. Σε γενικ�ς γραμμ�ς τα χωρικ� πλα�σια στα οπο�α μπορε� να συμβε� ε�ναι, στο ενδοοικογενειακ� περιβ�λλον, στον επαγγελματικ� χ�ρο � σε κ�ποιον τυχα�ο εξωτερικ� � εσωτερικ�, δημ�σιο � ιδιωτικ� χ�ρο. Σε αυτ� τη περ�πτωση πρ�κειται συν�θως για �να μεμονωμ�νο περιστατικ� σωματικ�ς � σεξουαλικ�ς κακοπο�ησης απ� κ�ποιον �γνωστο. Σαφ�ς �μως, θα μπορο�σε να ε�ναι και κ�ποιος γνωστ�ς της γυνα�κας. Κλε�νουμε με τον χρ�νο, ο οπο�ος πολλ�ς φορ�ς μπορε� να υπονομευθε� απ� πολλο�ς, αλλ� προσωπικ� τον θεωρ� σημαντικ� και υπ�ρχουν π�ρα πολλ�ς �ρευνες που αποδεικν�ουν κ�τι τ�τοιο. Η κακοπο�ηση μπορε� να συμβε� στη παιδικ� ηλικ�α, στη περ�οδο της εφηβε�ας, κατ� τη δι�ρκεια της εν�λικης ζω�ς, στη μ�ση � ακ�μα και στη τρ�τη ηλικ�α. Σε κ�θε περ�οδο οι συν�πειες και τα αποτελ�σματα, �ταν υπ�ρχουν, �χουν διαφορετικ� αντ�κτυπο στις γυνα�κες.
Η ισ�τητα μεταξ� των φ�λων και η απαγ�ρευση μ�χρι και κατ�ργηση διακρ�σεων και η β�α απ�ναντι στις γυνα�κες.
Θεωρ� �τι η �κφραση β�ας ε�ναι κ�τι που προ�π�ρχε �λων αυτ�ν των χρονικ�ν και μεταβατικ�ν αλλαγ�ν. Αποδε�ξεις για αυτ� υπ�ρχουν σε ιστορικ� �γγραφα, αλλ� ακ�μα και σε �ργα τ�χνης, �πως π�νακες και αγγε�α ζωγραφικ�ς. Απλ� με τον τ�τε τρ�πο ζω�ς, �σως να �ταν πιο επιτρεπτ� και ανεχτ� να συμβα�νει κ�τι τ�τοιο. Στα πλα�σια �μως μιας εκσυγχρονισμ�νης, αναπτυγμ�νης και πολιτισμ�νης κοινων�ας ε�ναι ανεπ�τρεπτο να υπ�ρχει. Κ�ποιοι υποστηρ�ζουν �τι ε�ναι κ�τι που βρ�σκεται μ�σα σε �λους και μεταφ�ρεται γονιδιακ�, οπ�τε σε συνδυασμ� με το περιβ�λλον μπορε� να εκφραστε� � �χι. Αν π�ρουμε ως δεδομ�νο τη συγκεκριμ�νη θεωρ�α τ�τε εφ�σον υπ�ρχει μ�σα μας θα πρ�πει να δ�σουμε πολλ� μεγ�λη προσοχ� στο περιβ�λλον και στη διαμ�ρφωση του. Με �λλα λ�για να διδ�ξουμε και να δε�ξουμε στα παιδι� μας με πιο αποτελεσματικο�ς τρ�πους τις �ννοιες του καλο� και του κακο�, να φροντ�σουμε πως �λοι θα ζουν με αξιοπρ�πεια και σεβασμ�, για να μπορ�σουν να αναπτυχθο�ν με το σωστ� τρ�πο και σε περ�πτωση που �χουν μια ροπ� � τ�ση προς τη β�α να μπορ�σουν, μ�σω της μ�θησης, να το ελ�γξουν.
Τα τιμωρητικ� χαρακτηριστικ� για την επ�τευξη των στ�χων αυτοδυναμ�ας και αυτοκυριαρχ�ας της γυνα�κας. κι η αντιμετ�πιση της β�ας σ�μερα σε μια κοινων�α που η κρ�ση των φ�λων βαθα�νει.
Τιμωρητικ� χαρακτηριστικ� στην εξ�λιξη της κοινων�ας μας αν� τους αι�νες σαφ�ς και υπ�ρχαν, αλλ� να γ�νει �νας διαχωρισμ�ς εδ�, αυτ� δε συν�βη με τη συγκατ�θεση � τη θ�ληση της πλειοψηφ�ας των γυναικ�ν. Στο σ�γχρονο �μως κ�σμο, μ�σω της εκπα�δευσης, της επικοινων�ας και των μ�σων μαζικ�ς ενημ�ρωσης, η εικ�να που επικρατε� τε�νει να υποστηρ�ζει την ισ�τητα των δ�ο φ�λων, τουλ�χιστον �τσι θ�λω να πιστε�ω. Η κρ�ση των φ�λλων �σως να βαθα�νει, αλλ� �χι �μεσα και σε αντιπαρ�θεση μεταξ� τους. Λ�γω της υπερβολικ�ς ταχ�τητας της εξ�λιξης μπορε� να υπ�ρχει και να δημιουργε�ται σ�γχυση ως προς τη ταυτ�τητα του κ�θε φ�λλου ξεχωριστ�. Ε�ναι η λεγ�μενη φρ�ση που κυριαρχε� στις μ�ρες μας, �τι η βιολογικ�, προσωπικ� και ψυχολογικ� εξ�λιξη των ανθρ�πων δυσκολε�εται να προφτ�σει τη σ�γχρονη κοινων�α, τεχνολογ�α και ιδ�ες που αναπτ�σσονται με ραγδα�ους και ταχ�τατους ρυθμο�ς. Αυτ� �σως να ε�ναι το κυρ�αρχο πρ�βλημα, που �μως αν αντιμετωπιστε� σωστ� θα μπορ�σει να λυθε�, �πως πολλ� �λλα προβλ�ματα που �χουν υπ�ρξει στην ιστορ�α της ανθρωπ�τητας. Θα το καταχωρο�σα σαν �να σ�γχρονο κοινωνικ� φαιν�μενο, το οπο�ο επηρε�ζει το κ�θε φ�λλο ξεχωριστ� κι �πειτα με �μμεσους τρ�πους θα μπορο�σε να φ�ρει τα δ�ο φ�λλα σε αντιπαρ�θεση.
Η απαρχαιωμ�νη αντ�ληψη του πατριαρχικο� μοτ�βου εντ�ς και εκτ�ς της οικογ�νειας.
Το πατριαρχικ� μοτ�βο και η λεγ�μενη πατριαρχικ� οικογ�νεια, θα μπορο�σε να λειτουργ�σει πολ� σωστ�, ως �νας απ� τα πολλ� ε�δη οικογ�νειας που υπ�ρχουν, με κ�ποιες αλλαγ�ς και προσαρμογ�ς στη σ�γχρονη κοινων�α. Για παρ�δειγμα υπ�ρχουν και γνωρ�ζω πολλο�ς ανθρ�πους που μεγ�λωσαν σε μια πατριαρχικ� οικογ�νεια και δεν �χουν πολλ� παρ�πονα, π�ρα απ� τα συνηθισμ�να, �πως επ�σης �χουν καταλ�ξει να δημιουργ�σουν τη δικ� τους σχ�ση � οικογ�νεια με μεγ�λη επιτυχ�α. Ταμπο� θα μπορο�σε να θεωρηθε� μια β�αιη συμπεριφορ�, η οπο�α �χι μ�νο δε συζητι�ται και κρατι�ται κρυφ�, αλλ� επ�σης δεν αναγνωρ�ζεται καν ως β�αια και λανθασμ�νη συμπεριφορ�. Δυστυχ�ς τα εμπειρικ� δεδομ�να που �χουμε, αλλ� και ενδε�ξεις απ� τα ανεπ�σημα ποσοστ� της κακοπο�ησης μας δε�χνουν �τι ακ�μα υπ�ρχουν σπ�τια και σχ�σεις στις μ�ρες μας στα οπο�α μια γυνα�κα υφ�σταται κακοπο�ηση.
Οι λ�γοι για αυτ� �χουν διερευνηθε� απ� πολλο�ς επιστ�μονες και ποικ�λουν, κ�ποιοι απ� αυτο�ς θα μπορο�σαν να ε�ναι η οικονομικ� εξ�ρτηση απ� τον σ�ντροφο � σ�ζυγο, η �παρξη παιδι�ν, το α�σθημα ντροπ�ς ως προς τη κοινων�α � η �παρξη κακοπο�ησης στα παιδικ� χρ�νια, μ�σα στη οικογ�νεια απ� τους γονε�ς � �να κοντιν� συγγενικ� πρ�σωπο. Σαν αποτ�λεσα, �σως το �τομο να �μαθε να θεωρε� β�αιους τρ�πους συμπεριφορ�ς ως κ�τι συνηθισμ�νο, καθημεριν� � ακ�μα και υγει�ς. Για αυτ� το λ�γο, ως φορ�ας δ�νουμε μεγ�λη προσοχ� στην ενημ�ρωση και πληροφ�ρηση των πολιτ�ν για τη κακοπο�ηση κι ευελπιστο�με πως κ�τι τ�τοιο μελλοντικ� θα μπορο�σε να εξελιχθε� περισσ�τερο, με αποτ�λεσμα να οδηγ�σει σε μια ενδεχ�μενη και βαθμια�α, κατ� κ�ποιο τρ�πο, πρ�ληψη του εν λ�γω φαινομ�νου.

«Κι �τσι, το κ�θε χτες που κ�ποτε �ταν κι αυτ� �να σ�μερα, συν�ντησε το σ�μερα που μ�λις χτες �τανε χτες, και �λα τα χτες και τα προχτ�ς �ρθανε σ�μερα και κ�θισαν δ�πλα του, κ�που εκε�, στην �κρη της �κρης του χρ�νου, περιμ�νοντας να δουν το... α�ριο!»
Μετ� τη μεγ�λη επιτυχ�α του «ΡΟΚ-Α-Μπ�λυ ο ζουμερ�ς!», οι αγαπημ�νοι πλ�ον �ρωες μικρ�ν και μεγ�λων, o Μπ�λυ και η παρ�α του, �ρχονται ξαν� για να μας διασκεδ�σουν αλλ� και να μας συγκιν�σουν σε μ�α ολοκα�νουργια περιπ�τεια με πολλ�ς εκπλ�ξεις! Τι θα συμβε� στο Παγκ�σμιο Συννεφοσυν�δριο Συννεφονεφ�σεων; Τι θα αντιμετωπ�σουν η μις Κλ�ουντ, ο Ζαν ντε Ψιχαλ�ζ, ο Ιβ�ν Μπουμπο�νωφ, η Συννεφο�τζι Γι�μα, η φ�λαρχος Μπ�ρα-Μπ�ρα και η Νεφ�τα ντε λα Βρ�χα; Ποια ε�ναι τα καταχθ�νια σχ�δια του Φριτς Φον Συννεφ�ν; Και π�ς �να κατακ�κκινο μπαλ�νι θα προκαλ�σει μεγ�λη ταραχ� στη Ν�λλη, στο Μπ�λυ και στους φ�λους του; �να χαρο�μενο ξ�γνοιαστο γα�ταν�κι απ� σ�ννεφα, μυρμ�γκια τσιγγ�νους, σκουληκ�κια που χορε�ουν τσιφτετ�λι, �ναν θιβετιαν� χουρμ� που κ�νει διαλογισμ�, �να μο�σμουλο διερμην�α αλλ� και τον αγαπημ�νο μας Πολυκρ�τη, τη Ροδ�πη και μια φωτειν� πυγολαμπ�δα, παρελα�νουν σε �να παραμ�θι – μιο�ζικαλ. Με πολλ� αγων�α, γ�λιο, τρυφερ�τητα και μουσικ� αναμ�νουμε να μας ξαναξεσηκ�σει και να μας ανεβ�σει μαζ� του ο «ΡΟΚ-Α-Μπ�λυ στα σ�ννεφα!»! Ανο�ξτε την καρδι� σας σαν αλεξ�πτωτο και… καλ�ς σας πτ�σεις! Στο αερ�στατο επιβιβ�στηκε μαζ� μας κι η μαμ� του Μπ�λυ, Αργυρ� Αγγελοπο�λου και μας πα�ρνει μαζ� της στα σ�ννεφα.
Νικ�λας Βουκκαλ�ς : Ο Ροκ-Α-Μπ�λυ ο ζουμερ�ς, δεν δ�στασε να φτ�σει ακ�μη και μ�χρι τα β�θη της θ�λασσας για να κερδ�σει την αγ�πη… Τι τον ανεβ�ζει τ�ρα στα σ�ννεφα;
Αργρ� Αγγελοπο�λου : Η χαρ�! Την αγ�πη την �χει πια κερδ�σει! Σε αυτ� το δε�τερο βιβλ�ο, η Ν�λλη φε�γει ξαν� απ� κοντ� του. Την �χει π�ρει στα σ�ννεφα και την ταξιδε�ει �να κ�κκινο μπαλ�νι. �να κ�κκινο μπαλ�νι μ’ ï¿½να χρυσαφ� κορδ�νι. Μ�νο που στον ουραν�, τα πρ�γματα δεν ε�ναι ε�κολα. Σ�ννεφα απ� �λον τον κ�σμο �χουν συγκεντρωθε� και ετοιμ�ζονται για μια μεγ�λη μ�χη. Η Ν�λλη κινδυνε�ει και ο Μπ�λυ αγωνι�. Μετ� απ� μια μεγ�λη περιπ�τεια και μ�σα απ� �να ταξ�δι εσωτερικ�ς αναζ�τησης, με πολ� χιο�μορ αλλ� και τρυφερ�τητα, ο Μπ�λυ καταφ�ρνει να πε�σει το μπαλ�νι να την κατεβ�σει και π�λι στη γη, με μια μ�νο φρ�ση. �λο το ν�ημα του βιβλ�ου κρ�βεται μ�σα σε μια φρ�ση. Μια φρ�ση που συμβολ�ζει αυτ� που �λοι μας χρειαζ�μαστε για να συνεχ�σουμε να πορευ�μαστε στο δικ� μας ταξ�δι της ζω�ς. Η ιστορ�α �χει α�σιο τ�λος φυσικ� και η χαρ� ε�ναι αυτ� που δ�νει στον Μπ�λυ φτερ� και τον κ�νει να… πετ�ει στα σ�ννεφα!

Ν.Β. : Πως αγκ�λιασαν τα παιδι� τον ΡΟΚ-Α-Μπ�λυ τον ζουμερ� και ποια η καλ�τερη στιγμ� απ� τα ταξ�δια σας;
Α.Α. : Η ανταπ�κριση απ� τα παιδι� αλλ� και απ� τους μεγ�λους �ταν π�ρα απ� κ�θε προσδοκ�α. Σε κ�θε μας παρουσ�αση, ε�χαμε να κ�νουμε με πρ�σωπα χαμογελαστ�, με φων�ς χαρο�μενες, με χ�ρια που υψ�νονταν ψηλ� απ� ενθουσιασμ� και αγ�πη για τους �ρω�ς μας. Η αποδοχ� του κ�σμου �ταν για εμ�ς η καλ�τερη ανταμοιβ�, τα παιδικ� βλ�μματα που εισπρ�ξαμε απ� μικρο�ς αλλ� και απ� «μεγ�λους-μικρο�ς» ε�χαν και �χουν αξ�α ανεκτ�μητη, π�νω απ� οποιαδ�ποτε οικονομικ� απολαβ�. Τ�σο εγ�, �σο και ο συνεργ�της μου, ο Τ�λης Κετσελ�δης δε μπορο�σαμε ποτ� να φανταστο�με �τι μ�σα απ� αυτ�ν την δουλει� θα πα�ρναμε �να τ�σο σημαντικ� και ακριβ� δ�ρο. Ε�ναι πολλ�ς οι στιγμ�ς που �χουν γραφτε� με ανεξ�τηλο μελ�νι στο βιβλ�ο των αναμν�σε�ν μας απ� �λα αυτ� τα ταξ�δια. Προσωπικ�, ξεχωρ�ζω την επ�σκεψ� μου στο Δημοτικ� Σχολε�ο Εμπορε�ου στην Σαντορ�νη, �που τα παιδι� �καναν το παραμ�θι θεατρικ� παρ�σταση και εκε� �νιωσα πως η δικ� μου δημιουργ�α εξελ�χθηκε σε μ�α εκ ν�ου δημιουργ�α, απ� παιδι� και εξαιρετικο�ς εκπαιδευτικο�ς. Δε υπ�ρχουν λ�για για να περιγρ�ψουν την συγκ�νησ� μου απ� εκε�νη την εμπειρ�α.
Ν.Β. : Καινο�ργιοι φ�λοι για το Μπ�λυ μα και ν�οι συνεργ�τες στα τραγο�δια του CD. Π�σο ε�κολα ανταποκρ�θηκαν στο κ�λεσμα για μια δουλει� που απευθ�νεται στα παιδι�;
Α.Α. : �πως στον «ΡΟΚ-Α-Μπ�λυ τον ζουμερ�» �τσι και στον «ΡΟΚ-Α-Μπ�λυ στα σ�ννεφα» οι καλλιτ�χνες που καλ�σαμε για να υποδυθο�ν μ�σα απ� τα τραγο�δια μας, τους �ρωες του παραμυθιο�, ανταποκρ�θηκαν… παραμυθ�νια! �χι μ�νο δ�χτηκαν με μεγ�λη χαρ� αλλ� �ρθαν και με παιδικ� δι�θεση, σκανδαλι�ρικη θα �λεγα, με αποτ�λεσμα η κ�θε εγγραφ� στο στο�ντιο να ε�ναι σωστ� π�ρτυ! Ποιον να πρωτοαναφ�ρω και τι να πρωτοπ�… Η κυρ�α Μ�ρθα Βο�ρτση, εξαιρετικ� στον ρ�λο της μις Κλ�ουντ! Ο Γρηγ�ρης Βαλτιν�ς, �νας απ�θανος γ�λλος ως Ζαν ντε Ψιχαλ�ζ! Η Ευρυδ�κη, αποκ�λυψη σαν Νεφ�τα Ντολ�ρες ντε λα Βρ�χα ντι Λατ�να! Ο Δημ�τρης Σταρ�βας, �νας πληθωρικ�ς ρ�σος στον ρ�λο του Ιβ�ν Μπουμπο�νωφ! Η Ματθ�λδη Μαγγ�ρα, σωστ�ς χε�μαρρος ταλ�ντου στον ρ�λο της αφρικ�νας φ�λαρχου Μπ�ρα-Μπ�ρα! Ο Πα�λος Χα�κ�λης, εκφραστικ�τατος μα και πολ� αστε�ος στον ρ�λο του κακο� Φριτς Φον Συννεφ�ν. Η Φι�να Τζαβ�ρα, αξιολ�τρευτη και παιχνιδι�ρικη σαν Νεφ�λη. Νι�θω μεγ�λη τιμ� που βρ�σκομαι αν�μεσ� τους σαν σ�ννεφο κι εγ�, ερμηνε�οντας το τραγο�δι της γιαπων�ζας συννεφοπριγκ�πισσας Συννεφο�τζι Γι�μα.
�σο για τους γ�ινους, ο Θαν�σης Τσαλταμπ�σης σαν Μπ�λυ, εκπληκτικ�ς και συγκινητικ�ς! Ο Γι�ννης Ζουγαν�λης και η �λντα Πανοπο�λου, σκ�τη απ�λαυση! Η Π�νυ Ξεν�κη, μοναδικ� και βελο�δινη πυγολαμπ�δα! Ο Αλ�ξανδρος Χατζ�ς, υποδυ�μενος �ναν μ�ρμηγκα τσιγγ�νο, σου κ�βει την αν�σα με την φων� και το ταμπεραμ�ντο του! Ο Ποσειδ�νας Γιανν�πουλος, υπ�ροχος ο�τως � �λλως, σαν εκφωνητ�ς ραδιοφωνικο� σταθμο�! Ο Μ�κης Δελαπ�ρτας, ξεσηκωτικ�ς στο τραγο�δι του κ�κκινου μπαλονιο�, που πιστε�ω θα ε�ναι απ� τα «χιτ» του cd. �κπληξη, το δ�δυμο Κ�στας Μακεδ�νας και Δημ�τρης Μπ�σης, στους ρ�λους του Τσ�φτη και του Τ�λη, δ�ο σκουλ�κια που χορε�ουν… τσιφτετ�λι!
Ν. Β. : Πως ο ΡΟΚ-Α-Μπ�λυ γεμ�ζει με χρ�ματα την ζω� των παιδι�ν;
Α.Α. : Και μ�νο να κοιτ�ξει κανε�ς την συλλογ� μας απ� ζωγραφι�ς που μας �χουν χαρ�σει τα παιδι� που �χουμε συναντ�σει, θα χαθε� μ�σα σε μια θ�λασσα απ� αποχρ�σεις! Με κυρ�αρχο β�βαιο χρ�μα… το σταφυλ�!
Ν.Β. : Τι θα μας ξεσηκ�σει να ακολουθ�σουμε τον ΡΟΚ-Α-Μπ�λυ στα σ�ννεφα;
Α.Α. : Η αν�γκη μας να πετ�ξουμε ψηλ� για να μπορ�σουμε να δο�με π�σο μικρ� και ασ�μαντα ε�ναι �λα αυτ� που πολλ�ς φορ�ς, εμε�ς οι �διοι μεγαλοποιο�με και τα αφ�νουμε να μας ορ�ζουν, εν� στην πραγματικ�τητα τα ορ�ζουμε εμε�ς!
Ν.Β. : Τι ε�χεται ο ΡΟΚ-Α-Μπ�λυ για το ν�ο �τος που ανατ�λει σε λ�γο;
Α.Α. : Ε�χομαι απ� καρδι�ς σε �λους μας, το κ�θε χτες να καθ�σει δ�πλα μας σε �να σ�μερα γεμ�το αισιοδοξ�α, να μας γεμ�σει με γν�ση κι αντοχ�, δ�ναμη και αν�ταση, για να κοιτ�ξουμε το α�ριο κατ�ματα και να το καλωσορ�σουμε με σθ�νος ψυχ�ς. Ε�χομαι �να δημιουργικ� 2012 για το e-Charity gr. magazine και καλ� συν�χεια στο Φιλανθρωπικ� �ργο του! Ειλικριν�, απροσπο�ητα και με πολλ� αγ�πη για �τι ξεχωρ�ζει!
Αλ�θεια, τι σημα�νει «πατρ�δα»; Τι εννοε�, κ�ποιος που μιλ�ει σ�μερα για «το καλ� και τη σωτηρ�α της πατρ�δας»; Δεν εννοο�ν �λοι το �διο. Τα καν�λια, �ταν λ�νε πως πρ�πει να σ�σουμε την πατρ�δα που κινδυνε�ει, μ�λλον αναφ�ρονται στους εαυτο�ς τους. Εννοο�ν πως πρ�πει να σωθο�ν οι �διοι και οι δουλει�ς τους. Για την πολιτικ� ζω� του τ�που, σωτηρ�α της πατρ�δας θεωρε�ται η διατ�ρηση της θ�σης στο πολιτικ� σκηνικ� και της ασφ�λει�ς τους. Το απ�δειξαν οι πρ�σφατες προσπ�θειες απαγκ�στρωσης του πρ�ην πρωθυπουργο� απ� την καρ�κλα.
Μπορε� να μην ξ�ρω απ� πολιτικ� αν�λυση, γνωρ�ζω �μως καλ� απ� πολιτικ� ακτινογρ�φηση. Και σ’ αυτ� η ακτινογραφ�α της τωριν�ς κατ�στασης που το καζ�νι βρ�ζει, τη μ�νη δικαιωμ�νη ψ�φο που εξασφαλ�ζει το πολιτικ� σκηνικ�, ε�ναι εκε�νη που παρατ�θεται υπ�ρ της πατρ�δος. Απ� �ναν απλ� αναγραμματισμ� στο μυαλ�, η «πατρ�δα» μπορε� κ�λλιστα να γ�νει «παρτ�δα». Δεν ε�ναι δ�σκολο εξ�λλου να χ�σει κ�ποιος σε μια «παρτ�δα» αν πα�ξει στα ζ�ρια της μικροπολιτικ�ς την «πατρ�δα».
Το κο�ρεμα επετε�χθη, η κ�μμωση επ�τυχε, �λα καλ�ς καμωμ�να για τα τραπεζικ� δεδομ�να, αλλ� κ�ριοι υπουργο� και υφυπουργο�, κ�ριοι πρωθυπουργο� και παρ� τοις αυτο�ς, ο κ�σμος ε�ναι ψυχ�ς κι �χι αριθμο�. Το τραπ�ζι πρ�πει να γεμ�ζει τα μεσημ�ρια για να π�ει ο κ�σμος μπροστ�. Κι ο κ�σμος το θ�λει και η κοινων�α το προστ�ζει. Για να γ�νει �μως το μεγ�λο �λμα του εκσυγχρονισμο�, πρ�πει και οι συνθ�κες να συμβαδ�ζουν με την αν�πτυξη κι �χι να χωλα�νουν σε �να προχ�λ αναμ�νοντας π�τε θα σερβιριστε� το δε�πνο.
Η πατρ�ς για εμ�να, βρ�σκεται πολ� βαθι� στην συνε�δηση του… προχ�λ μου. Θρ�φεται κ�θε φορ� που την σκ�φτομαι, την ασπ�ζομαι, την προσκυν�, την ακρο�ζομαι �ταν την χτυπ�νε κ�ματα π�νω σε Συμπληγ�δες και σπε�δω να της απαλ�νω το κλ�μα, να της χα�δ�ψω τον π�νο, να της β�λω �να πι�το… ζεστ� ιστορ�α να ξαποστ�σει απ� τη μ�χη και τους χαμ�νους αγ�νες. Η πατρ�δα για μ�να ε�ναι η μ�να που θρ�φει τα βλαστ�ρια της με ρ�μη, πυγμ� κι �μπνευση. Ανασα�νει τον �μνο της αδο�λωτης υπερηφ�νειας και τραγουδ� στ�χους λεβεντι�ς. �τσι γενν�θηκε η Ελλ�δα και καν�να χρ�ος καταχρεωμ�νων πολιτικ�ν δεν θα την σκι�σει. Μ�τε οι φοβ�ρες απ� τα μικρ�φωνα και τις οθ�νες θα σκοτεινι�σουν την λ�βα που κα�ει �σβεστη στις ψυχ�ς των Ελλ�νων. Γιατ� αν η χ�ρα – ως οντ�τητα παραγωγ�ς και επιχειρε�ν, επτ�χευσε – η Ελλ�δα – ως μ�να καλ�θρεφτη, ποτ� δεν θα αφ�σει τα τ�κνα της να πειν�σουν.
Δ�ο μ�τια να σταλ�ζουν μ�λι και μια φων� που σκ�βει το πιο βαθ� μας συνα�σθημα μ�σα απ� τραγο�δια που φαντ�ζουν αθ�νατα στον χρ�νο και διαχρονικ� στην λα�λαπα της σ�γχρονης ελληνικ�ς ρετρ� μουσικ�ς. Αυτ� ε�ναι η Ελεων�ρα Ζουγαν�λη. Δυνατ� φων�, σταθερ� αξ�α που την εγγυ�ται και �να ποτ�μι σημαντικ�ν καλλιτεχν�ν που της εμπιστε�τηκαν τα τραγο�δια τους απ� το 2004. Στεντ�ρεια, μαγευτικ� και με την ποι�τητα του αθ�ρυβου ανθρ�που και του ισορροπημ�νου καλλιτ�χνη. Στιβαρ�ς στ�χος, λαμπερ� ταξ�δια μουσικ�ς ποπ ροκ και μπαλ�ντας και �να… crossover s στα διεθν� air play που δεν αφ�νει χρ�νια τ�ρα καν�ναν ασυγκ�νητο… το «ï¿½λα» προσκαλε� τον ακροατ� σε μαγευτικ� μουσικ� μονοπ�τια. Το e-charity gr. magazine την συν�ντησε, την ρ�τησε και σας παραθ�τει την Ελεων�ρα που η… Ζουγαν�λη κρ�βει επιμελ�ς στην σκην�.
N.B. : Σ’ �να σπ�τι που η κουλτο�ρα �μπαινε απ� το παρ�θυρο, η μουσικ�… ρ�μβαζε στο μπαλκ�νι και οι συζητ�σεις στο μεσημεριαν� τραπ�ζι σε περ�μεναν με τους πληθωρικο�ς – πολιτιστικ� και κοινωνικ�- γονε�ς σου, π�σο επηρε�στηκες απ� τις παιδικ�ς σου αναμν�σεις; Συνετ�λεσαν στην Ελεων�ρα του σ�μερα;
E.Z. : Καλ�ς � κακ�ς �λα μας επηρε�ζουν στην παιδικ� μας ηλικ�α, π�σο μ�λλον οι γονε�ς μας και το περιβ�λλον που ζο�με. Ε�χα την τ�χη να ζω �ντονα παιδικ� χρ�νια, με πολλο�ς ανθρ�πους γ�ρω μου, παρ�δοξα ξεν�χτια, συζητ�σεις για πρ�γματα που πολλ�ς φορ�ς δεν καταλ�βαινα, αλλ� που σ�γουρα σκ�λιζαν και το μυαλ� μου και τις δυσκολ�ες που χρει�στηκε να ξεπερ�σω και που με κ�ποιες ακ�μα παλε�ω. Αυτ� ε�ναι η ομορφι� της οικογ�νειας και της ζω�ς. Πα�ρνεις, δ�νεις, μαθα�νεις, ξεσκαρτ�ρεις, ελευθερ�νεσαι, δεσμε�εσαι...
Ν.Β. : Μ�α ακρ�αση στη «Μικρ� �ρκτο» στο πλευρ� του Παρασκευ� Καρασο�λου… κι �νοιξες πανι� για τον χ�ρο της μουσικ�ς… Υπ�ρξαν στιγμ�ς που φοβ�θηκες πως το καρ�βι… «μπ�ζει νερ�», � �πλεε π�ντα με νηνεμ�α;
Ε.Ζ. : Πολλ�ς φορ�ς, ακ�μα και τ�ρα, νι�θω τις αδυναμ�ες μου να γιγαντ�νονται και να χαμογελο�ν απ�ναντι μου. Απλ�ς καθ�ς ωριμ�ζω και μαθα�νω και κ�ποια πρ�γματα, μπορ� να τις διαχειριστ� καλ�τερα. Τις πρ�τες φορ�ς ο φ�βος με νικο�σε αλλ� ευτυχ�ς για λ�γο. Στ�θηκα τυχερ� αφο� βρ�θηκα δ�πλα σε ανθρ�πους με τερ�στια πε�ρα και υπομον�, που π�στεψαν σε εμ�να και θ�λησαν να με στηρ�ξουν �σπου να βρω το δρ�μο μου χωρ�ς να εγκαταλε�ψω. �ταν αγχ�νομαι ακ�μα και σ�μερα, π�ντα τους ανακαλ� στη μν�μη μου και αμ�σως συν�ρχομαι.
Ν.Β. : Π�ς επιλ�γεις τα τραγο�δια σου; Σε γοητε�ει πρ�τα ο στ�χος η μ�πως σε κερδ�ζει η μουσικ� τους; �χεις απορρ�ψει τραγο�δια που σου πρ�τειναν;
Ε.Ζ. : Δε νι�θω �τι �χω απορρ�ψει κ�τι. �χω ακο�σει τραγο�δια τα οπο�α �νιωθα �τι δεν μου τα�ριαζαν, που �νιωθα �τι δεν θα μπορο�σα να πω, � που δεν �βλεπα σε αυτ� τον εαυτ� μου. Τα τραγο�δια μου συν�θως μ�χρι τ�ρα τα ακο�ω ολ�κληρα, οπ�τε πα�ρνω μια συνολικ� α�σθηση και την αφ�νω να λειτουργ�σει ακριβ�ς �τσι, ολ�κληρη. Φυσικ� ο στ�χος μου κεντρ�ζει αρχικ� πιο πολ� το ενδιαφ�ρον αλλ� �να καλ� τραγο�δι �χει να κ�νει με πολλ� μικρ� αλλ� πολ� σημαντικ� πραγματ�κια.
Ν.Β. : Τα τραγο�δια σου χαρακτηρ�ζονται απ� �να �φος «ï¿½ντεχνου ροκ». Ο στ�χος παντρε�εται ευχ�ριστα με την ροκ μουσικ� και τον ηλεκτρονικ� �χο… Η Ελεων�ρα π�σο ροκ ε�ναι;
Ε.Ζ. : Μ�λλον παραπ�νω απ� �σο φα�νεται στην δουλει� μου. Ζω �ντονα με εξ�ρσεις και σιωπ�ς. Μου αρ�σει και η παρ�α και η μοναχικ�τητα. Λατρε�ω την ελευθερ�α και αναζητ�ω την αλ�θεια. Θα �θελα να ζω απ�λυτα στην αλ�θεια αλλ� δεν τα καταφ�ρνω π�ντα. Φυσικ� εδ� υπ�ρχουν και δυο �λλα ερωτ�ματα. Τι ε�ναι ροκ και πως μετρι�ται;
Ν.Β. : Ν�ος δ�σκος με τραγο�δια που στο σ�νολ� τους �χουν εσωτερικ� στ�χο που κλειδ�νει τον ακροατ� σε σκ�ψεις. Γιατ� βαφτ�στηκε, �μως «ï¿½ξοδος 2»; Π�σο συχν� βγα�νεις σε εξ�δους στην «Εθνικ� Λεωφ�ρο» της ζω�ς σου;
Ε.Ζ. : Ονομ�στηκε «ï¿½ξοδος 2» επειδ� ε�ναι η δε�τερη δισκογραφικ� μου δουλει� και σε συνδυασμ� με το τραγο�δι «Αττικ� Οδ�» που συνεχ�ς αναφ�ρομαι σε δι�φορες εξ�δους. Ναι ,η αλ�θεια ε�ναι πως πολ� συχν� βρ�σκομαι στο αυτοκ�νητο, τρ�χω, ακο�ω μουσικ� που αγαπ� και σκ�φτομαι, θυμ�νω, πα�ρνω αποφ�σεις, νοσταλγ� και καμι� φορ� κλα�ω. Γενικ�ς ο χ�ρος μου θα �λεγα �τι ε�ναι ο δρ�μος.
Ν.Β. : Πρ�σφατα, στα μουσικ� ταξ�δια σου, βρ�θηκες και στην Θεσσαλον�κη. Εκε� παρατ�ρησα πως �παιξες στην σκην� ως ηθοποι�ς με τους μουσικο�ς, αλλ� εκε�νο που με εντυπωσ�ασε περισσ�τερο �ταν η κ�θοδ�ς σου απ� την σκην�. Μπ�κες αν�μεσα στο κοιν� και �γινες �να με τον κ�σμο. Σκηνοθετικ� παρ�μβαση � εσωτερικ� σου αν�γκη;
Ε.Ζ. : Ευτυχ�ς η συνεργ�τιδ� μου Ελ�νη Γκασο�κα, που σκηνοθετε� τις δουλει�ς μου τα τελευτα�α τρ�α χρ�νια, αντλε� την �μπνευσ� της απ� τις εσωτερικ�ς μου αν�γκες. Αυτ� ε�ναι πολ� σημαντικ� για εμ�να. Μου δ�νει κουρ�γιο και δ�ναμη να κ�νω αυτ� που αισθ�νομαι χωρ�ς να φοβ�μαι � να ντρ�πομαι. Τρελα�νομαι να τραγουδ�ω εν� βρ�σκομαι μ�σα στον κ�σμο και μπορ� να αγγ�ζω το βλ�μμα τους.
Ν.Β. : «Η ζω� σου �λο αν αν αν , �λο αν αν αν κι αν χ�σουμε κι αν π�σουμε και τι θα γ�νει μετ�…». Π�σο ε�κολα αλλ�ζεις το «αν» σε «να» για να βρεις την τ�λμη που κρ�βεται μ�σα σου;
Ε.Ζ. : Το θετικ� ε�ναι �τι μπορε� να συμβε�. Ο καθ�νας συναντ� �λλες δυσκολ�ες και βρ�σκει �λλους τρ�πους. �μως γ�νεται και ε�ναι τ�σο ωρα�ο �ταν συμβα�νει που αξ�ζει να προσπαθ�σεις.
Ν.Β. : Για ποιο λ�γο θα πει η Ελεων�ρα «φε�γω για μ�να μ�νο μια φορ�»; Τι θα μπορο�σε να κρατ�σει την Ελεων�ρα, μακρι� απ� την Ζουγαν�λη;
Ε.Ζ. : Πολ� θα χαιρ�μουν αν κατ�φερνα να κρατ�ω για π�ντα ενωμ�νη την Ελεων�ρα. Να μη χ�νομαι σε σκ�ψεις, σε φ�βους, να μη ανισορροπ�. �μως αυτ� ακ�μα για εμ�να θ�λει αρκετ� δρ�μο. Το καλ� ε�ναι �τι �χω την δι�θεση να τα εν�σω �λα αυτ� τα μικρ� κομματ�κια μου και ελπ�ζω �τι θα τα καταφ�ρω. �σο για το «φε�γω για μ�να μια φορ�» κι επειδ� ε�μαι και �νθρωπος που φε�γω συν�θως, �ταν αφ�νω κ�τι, �ταν φε�γω απ� κ�τι για εμ�να το κ�νω, για να με συναντ�σω και να προχωρ�σω λ�γο ακ�μα, να μ�θω, να παρατηρ�σω.
Ν.Β. : Στην εποχ� της μεγ�λης σ�γκρουσης με το επαναλαμβαν�μενο, στις σχ�σεις που προκαλε�ται κ�ποια στιγμ� πλ�ον πλ�ξη και αν�α, η αν�γκη για �να «μαζ�» οδηγε� κ�ποτε �λους μας, να πο�με �να «ï¿½λα και σιχ�θηκα να διασκεδ�ζω». Αλλ� πολλ�ς φορ�ς νι�θουμε �τι θ�λουμε να τραβ�ξουμε μια «κ�κκινη γραμμ�» σε �λα. Σε τι τρ�βηξες κ�κκινη γραμμ�;
Ε.Ζ. : Γενικ�ς ε�μαι �νθρωπος που πιο ε�κολα λ�ω �λα παρ� τραβ�ω κ�κκινες γραμμ�ς. Προσπαθ� να μην γαντζ�νομαι στο παρελθ�ν μου αλλ� δεν μου αρ�σει να το διαγρ�φω. Μ�νο περιστασιακ� μ�χρι να μου φ�γει ο θυμ�ς � ο π�νος τραβ�ω γραμμ� μετ� μ�λις ηρεμ�σω την ξαν� σβ�νω γιατ� δεν θ�λω να διαγρ�φω �σα �χω ζ�σει � �χω κ�νει, αυτ� ε�ναι η διαδρομ� μου.
Ν.Β. : Τηλε�ραση, ραδι�φωνο, εφημερ�δα, περιοδικ�, internet… Τι προτιμ�ς για την ενημ�ρωσ� σου; Τι γν�μη �χεις για τα πολιτικ� τεκταιν�μενα ; Αγανακτε�ς, αντιδρ�ς � σιωπηλ� προβληματ�ζεσαι;
Ε.Ζ. : Εφημερ�δα και ραδι�φωνο κυρ�ως. Επ�σης απ� δι�φορες συζητ�σεις, μου αρ�σει να ακο�ω τις γν�μες και κατανο�σεις �λλων. �σο για το πως αντιδρ� �λλοτε σιωπ�, �λλοτε φων�ζω και τσακ�νομαι με τους συνομιλητ�ς μου, �λλοτε απελπ�ζομαι, �λλοτε πιστε�ω. Τρ�λα δηλαδ�. Μα στην ουσ�α αυτ� που συμβα�νει γ�ρω μας, π�ρα απ� το οικονομικ� που συνεχ�ς μας απασχολε�, ε�ναι �τι �λα αυτ� μας αποπροσανατολ�ζουν, μας πανικοβ�λουν και μας οδηγο�ν σε πρ�ξεις και σκ�ψεις τρ�λας. Θ�λει �μως υπομον� αυτ� το σκηνικ� που περν�με.
Ν. Β. : Τι γε�σεις σου αφ�νει η φετιν� περιοδε�α και πως θα επηρε�σει τα μελλοντικ� σου σχ�δια; Σε εν�πνευσε για κ�τι ανατρεπτικ�;
Ε.Ζ. : Π�ρασα �μορφα πολ�! �μαθα πολλ� και ζορ�στηκα αρκετ�. Η ολοκλ�ρωση �μως της περιοδε�ας στο Θ�ατρο Βρ�χων δεν υπ�ρξε απλ� ανταπ�δοση για εμ�να, αλλ� και αφετηρ�α και αφορμ� για την συν�χεια. Δεν �χω λ�για να εκφρ�σω αυτ� που �ζησα. Την χαρ� την λαχταρ� την ευγνωμοσ�νη. �ταν �λοι εκε� συνεργ�τες, φ�λοι, συν�δελφοι μουσικο�, συνθ�τες και �να κοιν� που με ενεργοποιο�σε κ�θε στιγμ�. Πραγματικ� ζωντ�νεψε ξαφνικ� το �νειρο μου.
Ν.Β. : Φ�τος θα σε απολα�σουμε σε κ�ποια σκην�;
Ε.Ζ. : Φ�τος ...θα «τα λ�με!» στο Γκ�ζι, στο ιστορικ� κ�ντρο της Αθ�νας, στο «Gazoo», επ� σκην�ς, με τους Θαν�ση Αλευρ� και Σοφ�α Κουρτ�δου. Οι παραστ�σεις �χουν προγραμματιστε� για την Παρασκευ� και το Σ�ββατο και σε μια �κρως φιλικ� ατμ�σφαιρα, θα ταξιδε�ουμε με το κοιν� μας, σε αυτ� που εγ� ονομ�ζω «soundtrack της δικ�ς μου γενι�ς», με παλι� και αγαπημ�να τραγο�δια.
Ν. Β.: «Κ�ψε και μο�ρασε στα δ�ο, π�ντα η αγ�πη θ�λει δï¿½ο»… ο στ�χος αυτ�ς ε�ναι ΕΣΥ.
Ε. Ζ. : Απ�λυτα. Πιστε�ω στην αγ�πη και στο μο�ρασμα. Πιστε�ω �τι οι εμπειρ�ες, οι γν�σεις, οι χ�ρες, �λα μοιρ�ζονται και ξαφνικ� αποκτο�ν �λλη δ�ναμη.
Το μπλουζ�κι κολλ�ει επ�νω στο σ�μα, ο αποπληθωρισμ�ς του καλοκαιριο� που αγορ�ζεται με κουπ�νια μ�σω deals, συνεχ�ζει ανεν�χλητος την δρ�ση του κι οι θερμοκρασ�ες …κατηφορ�ζουν στον �δη.
Η φ�ση γ�ρω, �χει κρατ�σει την σθεναρ� της αντ�σταση σε �λα εκε�να που κατ� καιρο�ς σε ξεριζ�νουν απ� την θαλπωρ� της ηρεμ�ας που ο γν�ριμος Α�γουστος συν�θιζε να σε παρασ�ρνει.
�δη, τα πρ�τα χν�ρια του Ιουν�ου, στις �λλοτε αποπνικτικ� γεμ�τες παραλ�ες, σβ�νουν με το χ�δι του κ�ματος και οι ξαπλ�στρες παραμερ�ζουν για να πι�σουν μια σκι� τα β�τσαλα. Το καλοκα�ρι φ�τος, σ�γουρα �ταν το πιο βαρ� στην συνε�δησ� μας, λ�γω οικονομικ�ν και πολιτικ�ν συγκυρι�ν και πολλ� νοικοκυρι� δεν θα ξαναπι�σουν στο στ�μα τους την πολυπ�θητη «σεζλ�νγκ» της πρ�τασης «Θα π�με διακοπ�ς…» συμπληρ�νοντας τα πρ�σωπα, τον προορισμ� και την δι�ρκει� αυτ�ν…
Η οικονομικ� στενωπ�ς, αντικατοπτρ�ζεται σε �να απλ�ρωτο ενο�κιο, στην αδυναμ�α αποπληρωμ�ς δανε�ου και στις σωρηδ�ν προσφυγ�ς αμφισβ�τησης χρε�ν και διαγραφ�ς δανειακ�ν υπολο�πων. Το παρ�γορο με την �φεση, ε�ναι η αποκομιδ� της περισσευο�μενης –καλ�ς εννοο�μενης – θρασ�τητ�ς μας, να τα «β�λουμε» με το καθεστ�ς των Τραπεζ�ν, των συμφερ�ντων και των… πολιτικ�ν συντεχνιï¿½ν – ακ�μα ακ�μα – και να χτυπ�σουμε γροθι� στο μαχα�ρι με �να και μ�νο σ�νθημα «ΔΕΝ ΠΛΗΡΩΝΩ».
Εξ�λλου, το Ευρωπα�κ� αλλ� και το παγκ�σμιο καζ�νι βρ�ζει, με διαδηλ�σεις και συνεχ� ανταρτοπ�λεμο στις μεγ�λες πλατε�ες, με �να κ�νημα που αμφισβητε� τα γεγον�τα και αποδεικν�ει καθημεριν� πως δεν θα παραδοθε�. Αυτ� ε�ναι και το κ�νημα που �κανε την μετοχ� «αγανακτισμ�νος», την πιο ειπωμ�νη σε �λα τα δεσμευμ�να και φιμωμ�να μ�σα ενημ�ρωσης… να ξαναμιλ�σουν για �να ζωνταν� λα� που δονε�ται και ταρ�ζει τα λιμν�ζοντα �δατα. Απ� Φεβρου�ριο σε Μ�ιο κι απ� εκε� σε Ιο�νιο και Α�γουστο, οι δημ�σιοι χ�ροι πολιτικ�ς και κοινωνικ�ς αν�πτυξης και ιδεολογικο� προβληματισμο�, γ�μισαν με κ�σμο που αψηφ� την ανεργ�α, πολεμ� την μοιρολατρ�α και μ�χεται για την απελευθ�ρωση του μ�λλοντος των παιδι�ν μας απ� το σκοτ�δι που μας κληροδοτε� το παρ�ν.
�πως και σε κ�θε μελ�σσι, ως πολ�βουο και πολυπληθ�ς, �τσι και στις συγκεντρ�σεις αυτ�ς, παρατηρ�θηκαν φαιν�μενα του γνωστο� απολιτ�κ κιν�ματος του «δηθενισμο�» που �μως λ�γο μ�νο στιγμ�τισαν τον ειλικριν� και ακ�ραιο χαρακτ�ρα των συμμετεχ�ντων. Εξ�λλου ο �λληνας το �χει στο α�μα του να μιμε�ται και να μην πρωτοπορε� με πρωτοβουλ�α, να αγαπ� το «δ�θεν» και να πηγα�νει… «πλατεï¿½α» μ�νο μ�σα απ� μια οθ�νη κ�θε Τρ�τη βρ�δυ για να αποφ�γει το κ�στος και τα δακρυγ�να.
Το διακ�βευμα �μως ε�ναι �να. Αν αδει�σουν οι πλατε�ες, θα γεμ�σουν τα σπ�τια, οι χ�ροι εργασ�ας και οι α�θουσες διαν�ησης των εκπαιδευτικ�ν ιδρυμ�των με �να πλ�θος που θα διψ� για την ανατροπ�, την αμφισβ�τηση και την αλλαγ� � θα καταλ�ξει τελικ� να ανταλλ�σσει like στα κοινωνικ� δ�κτυα, κ�νοντας ακ�μη μια τρ�πα στο νερ�;
Γιατ� ε�ναι εμφαν�ς μεν η κ�πωση που �χει καταβ�λει το κ�νημα, η μ�χη κι ο αγ�νας �μως δεν �ρχισαν ακ�μη… Οι κυβερν�σεις αποδεικν�ουν καθημεριν� πως το καλοκα�ρι δεν αποτ�λεσε περ�οδο αν�παυλας για αυτ�ς και τα στελ�χη τους κι εν�τειναν την αμυντικ� τους στ�ση με καλοπληρωμ�νες πλαστικ�ς σφα�ρες και ληγμ�να δακρυγ�να.
Ο λα�ς �μως οφε�λει να εκμεταλλευτε� την ευκαιρ�α και να περιφρουρ�σει την φλ�γα της αντ�δρασης, μπροστ� σε �να σκηνικ� που �δη ετοιμ�ζεται να λαμπαδι�σει… Γιατ� ο Χειμ�νας προβλ�πεται επιθετικ�ς και απ� π�ρσι … καλοκα�ρι, αν δεν πρ�ξουμε με το νου μας συμμαζεμ�νο, θα με�νουμε με μια απορï¿½α… στο χ�ρι.
Υπερδραστ�ρια, κοινωνικ�, λιτ�, δυναμικ�, πολ�πλευρη και φιλ�τεχνη. Με τις ασ�λληπτες ιστορ�ες, για μια γοητευτικ� ηθοποι�, για μ�α νεαρ� υπαστυν�μο που αναλαμβ�νει την περ�εργη υπ�θεση μιας �γριας δολοφον�ας, για την Ευγεν�α της Τρο�μπας, για μια ν�φη που πλ�ττει μ�σα σε μια μ�ζερη ζω�, για μια σου�τα… στον Παρ�δεισο. Συνεχ�ζει τις υπερατλαντικ�ς πτ�σεις της με φτερ� πλ�ον που αφ�νει μελ�νι στο δι�βα του σε ανοιχτο�ς ορ�ζοντες με πιλ�το την καρδι� της και μας προσγει�νει με τον ρεαλισμ� του αυτον�ητου. �λα τα βιβλ�α της, αγαπ�θηκαν σαν δ�κρυα Παναγι�ς και η �δια λατρε�εται και ακολουθε�ται απ� �να πολυπληθ�ς μελ�σσι αναγνωστ�ν που στο πρ�σωπ� της βλ�πουν την ι�ρεια των χαμ�νων μυστηρ�ων της ψυχ�ς. Με βαθι� π�στη στην φιλοσοφ�α και την αρχαιοελληνικ� πραγματε�α των π�ντων, οραματ�ζεται, ανατρ�πει ιδεολογικ� στεγαν� και αντιμ�χεται γιατ� �τσι ε�ναι η γυνα�κα του 21ου αι�να. Κυρ�ες και κ�ριοι, η συγγραφ�ας Χρυση�δα Δημουλ�δου.
«Τσ�πη και καρδι� δεν π�νε μαζ�. �σο πιο πολ� γεμ�ζει η πρ�τη, τ�σο πιο πολ� αδει�ζει η δε�τερη. Και στο τ�λος δεν μ�νει τ�ποτε. […] Ο αληθιν�ς πλο�τος βρ�σκεται στο θησαυροφυλ�κιο της καρδι�ς.»
Ν.Β.: 1997 και μας συστ�νεσαι με το «Τα τριαντ�φυλλα δεν μυρ�ζουν ποτ�». �κτοτε γρ�φεις ανελλιπ�ς και τα βιβλ�α σου αποτελο�ν συντροφι� κ�θε αναγν�στη. Απ� ποια ηλικ�α αντιλ�φθηκες �τι κυλ�ει μελ�νι η ψυχ� σου; Θυμ�σαι να μοιραστε�ς μαζ� μας το πρ�το σου «λογοτεχνικ� χτυποκ�ρδι»;
Χ.Δ.: Π�ντα �γραφα χωρ�ς να δυσκολε�ομαι να εκφραστ� στο χαρτ� και �μουν καλ� στις εκθ�σεις. Ο συγγραφ�ας και οποιοσδ�ποτε �χει ευχ�ρεια στον γραπτ� λ�γο, γεννι�ται με αυτ� το χ�ρισμα. Η συγγραφ� δεν σπουδ�ζεται, δεν διδ�σκεται και �σοι το λ�νε αυτ�, το κ�νουν για εμπορικο�ς λ�γους. Μπορε� να διδαχτε� το τεχνικ� μ�ρος, �χι �μως το περιεχ�μενο. Κι αυτ� ε�ναι το ζητο�μενο. Να �χεις καλ� ιστορ�α και �χι καλ� συντακτικ�.
Ν.Β.: �χεις γρ�ψει μια ευρε�α γκ�μα βιβλ�ων, εκτειν�μενη απ� ιστορικ�, ερωτικ� μ�χρι
θρ�λερ και αστυνομικ�. Διαφορετικο� χαρακτ�ρες, ξεχωριστ� πλοκ� και εποχ� σε κ�θε βιβλ�ο σου. Απ� πο� αντλε�ς �μπνευση και πως μπορε� ν’ αποτελε� κ�θε βιβλ�ο μια διαφορετικ� «πτ�ση ζω�ς»;
Χ.Δ.: Κ�ποτε �νας δημοσιογρ�φος με ρ�τησε «αν �γραφα σε βιβλ�ο την δικ� μου ζω�, τι τ�τλο θα �δινα». Θα απαντ�σω με τον τ�τλο που �δωσα. « Μια ν�χτα δικ� μου, ολ�κληρη η ζω� σου». Νομ�ζω �τι απ�ντησα.
Ν.Β.: Συχν�, αποζητο�με δ�ναμη και γν�ση, απ� �ναν πνευματικ� καθοδηγητ�, γνωστ� ευρ�ως και ως «γκουρο�». Ποιος αποτελε� πνευματικ� πηγ� στα δ�σκολα και τα ε�κολα της ζω�ς σου;
Χ.Δ.: Ο γκουρο� του εαυτο� μου ε�μαι πλ�ον εγ�. Δεν υπ�ρχει σχεδ�ν πρ�βλημα που να μην μπορ� να δ�σω απ�ντηση. Φυσικ� εννο� κοινωνικο- συναισθηματικ�ς φ�σεως και �χι να λ�σω το οικονομικ� πρ�βλημα της Ελλ�δος. �μως για να φτ�σω σ’ αυτ� το σημε�ο, �πεσα πολλ�κις σε λ�κκους με φ�δια. Κι �ταν σε δαγκ�σει φ�δι, μαθα�νεις να προφυλ�γεσαι και γ�νεσαι σοφ�ς.
Ν.Β.: Ροκ στην ζω�, ροκ και στην γραφ�… Πραγματοποιε�ς την δικ� σου επαν�σταση μ�σα απ� τα βιβλ�α σου; Πιστε�εις πως καταφ�ρνεις να μεταλαμπαδε�εις την αναζ�τηση της ελευθερ�ας και στους αναγν�στες σου;
Χ.Δ.: Αμ� και τα καταφ�ρνω μια χαρ� να τους ξεσηκ�νω �λους και αυτ� με χαροποιε� ιδια�τερα. Η ελευθερ�α ε�ναι �να απ� τα τρ�α πολ�τιμα αγαθ� που πρ�πει να �χει κ�θε �νθρωπος. Τα �λλα δ�ο ε�ναι η υγε�α και η φιλ�α. Και αναφ�ρομαι στην πραγματικ� φιλ�α. Αυτ� ε�ναι τα πιο σημαντικ� αγαθ� της ζω�ς και κατ�πιν �λα τα �λλα γιατ� ακ�μη και η οικογ�νεια σου μπορε� να γ�νει πηγ� δειν�ν και �χι χαρ�ς. �να παιδ�, �νας γον�ας, �νας αδελφ�ς , μπορε� να σε προδ�σει. �νας αληθιν�ς φ�λος ποτ�…
Ν.Β.: «Κλειστ�ς οθ�νες… ανοιχτ� μυαλ�». Ποια η θ�ση κι ο ρ�λος του βιβλ�ου, στην σ�γχρονη κοινων�α; Μπορε� το βιβλ�ο τελικ�, σε μια διαρκ�ς εναλλασσ�μενη κοινων�α της πληροφ�ρησης, να «σ�σει» απ� την ημιμ�θεια;
Χ.Δ.: Για μ�να η τηλε�ραση πν�ει τα λο�σθια. �τι ε�χε να δ�σει το �δωσε και μας �δειασε κανονικ�. Απ� εδ� και π�ρα το βιβλ�ο θα �χει ξεχωριστ� θ�ση στην καρδι� των ανθρ�πων που νοι�θουν �τι μ�σα απ� μια �μορφη ιστορ�α � πληροφορ�ες ξαναγ�νονται �νθρωποι και μαθα�νουν να ξαναγαπο�ν. �να καλ� βιβλ�ο ε�ναι ο φ�λος � ο �ρωτας που �λοι θ�λουμε να �χουμε δ�πλα μας.
Ν.Β.: «Οι ν�οι μας δεν �χουν κ�νητρα, δεν �χουν στ�χους, δεν �χουν καν λ�γους για να τα �χουν.», γρ�φεις στην «Σου�τα στον Παρ�δεισο». Απ� τι π�σχει η σημεριν� κοινων�α και δεν μπορο�ν να βρουν οι ν�οι τον δρ�μο προς τη γν�ση, την αγ�πη και την ευτυχ�α;
Χ.Δ.: Απ� τι π�σχει; Απ� �λλειψη παιδε�ας και δεν αναφ�ρομαι στα ν�α παιδι�, αλλ� στους γονε�ς τους, π�σχει απ� αγνωσ�α και πλ�ον �λλειψη ευκαιρι�ν. Λυπ�μαι αφ�νταστα που τ�σο χαρισματικ� πλ�σματα βρ�σκουν κλειστ�ς τις π�ρτες παντο�. Εμε�ς φτα�με, η δικ� μου γενι� τα �κανε θ�λασσα και τα λ�θη μας τα πληρ�νουν οι ν�οι. Δεν αγαπ�σαμε τα παιδι� μας, αδιαφορ�σαμε, τα αφ�σαμε μ�να τους και �οπλα. Τα πον�σαμε πολ�, τα σκοτ�σαμε με τον τρ�πο μας.
Ν.Β.: Θα �γραφες ποτ� πολιτικ� βιβλ�ο; Γνωρ�ζουμε πως πρ�κειται να εκδοθε� το Μ��ο του 2012 το «Οι τρεις υποσχ�σεις» που διαπραγματε�εται το Κυπριακ� ; Π�σο σε αγγ�ζουν οι πολιτικ�ς εξελ�ξεις στην Ελλ�δα; �νοιωσες την αν�γκη να φων�ξεις και να αγανακτ�σεις μ�σα απ� την δικ� σου… πλατε�α, τα βιβλ�α;
Χ.Δ.: Αν �γραφα πολιτικ� βιβλ�ο, θα �πρεπε να φ�γω απ� την Ελλ�δα, γιατ� θα κινδ�νευα. Τ�ση μπ�χα δεν την αντ�χει ο�τε ο υπ�νομος. «Οι τρεις υποσχ�σεις» ε�ναι κοινωνικο ερωτικ� μυθιστ�ρημα που διαδραματ�ζεται την περ�οδο εισβολ�ς του Αττ�λα.
Ν.Β.: Αισθ�νεσαι πως τα βιβλ�α σου μπορο�ν να αποτελ�σουν παρακαταθ�κη για τις επ�μενες γενι�ς; Αν σου πρ�τειναν να εισαγ�γεις �να απ� τα βιβλ�α σου στα σχολε�α ως εγχειρ�διο, ποιο θα �ταν και γιατ�;
Χ.Δ.: Ναι το πιστε�ω. Δεν ε�ναι τυχα�ο που �λα μου τα βιβλ�α συνεχ�ζουν να πουλ�νε, ακ�μη και το πρ�το 15 χρ�νια τ�ρα, που δεν �ταν και τ�ποτε ιδια�τερο. «Η Σου�τα στον παρ�δεισο» θα μπορο�σε να ε�ναι διδακτ�α �λη. Και αυτ� δεν το ε�πα εγ�, το λ�νε �λλοι. Θα βοηθο�σε πολ� τους εφ�βους να καταλ�βουν π�ντε πρ�γματα που εγ� χρει�στηκα χρ�νια να τα καταλ�βω.

Ν.Β.: «Ο Λ�κος της Μοναξι�ς», το καινο�ριο βιβλ�ο σου, που κυκλοφ�ρησε τον Οκτωβρ�ο. Γιατ� επ�λεξες τον Λ�κο; Σε φοβ�ζει η μοναξι�;
Χ.Δ.: Η μοναξι� ε�ναι το μ�νο που δεν με φ�βισε ποτ�, αντ�θετα την επιδι�κω γιατ� δεν αντ�χω να καταναλ�νομαι με ανθρ�πους που δεν �χουν να μου πουν τ�ποτε. Ε�μαι μοναχικ�ς τ�πος και πραγματικ� λυπ�μαι �σους δεν μπορο�ν να με�νουν μ�νοι. Το θεωρ� π�θηση. Εκε�νο που με τρομ�ζει ε�ναι η βλακε�α και η ανημπορι�. �σο για τον λ�κο, αυτ� το ζ�ο μου αρ�σει πολ� γιατ� �χει στρατηγικ�.
Ν.Β.: Ζο�με σε μια εποχ� κενο� συναισθηματισμο� και φτωχ�ς απ� ορ�ματα. Μ�πως κ�που �μως υπ�ρχει �να φως που δεν το βλ�πουμε;
Χ.Δ.: Β�βαια υπ�ρχει φ�ς και κ�θε μ�ρα πλησι�ζει �λο και περισσ�τερο. Το �γγιγμα του Σε�ριου ε�ναι πολ� κοντ� και θα χα�δ�ψει �χι μ�νο τους �λληνες, αλλ� �λο τον πλαν�τη. Και τ�τε θα γ�νει η δε�τερη παρουσ�α που περιμ�νουν �λοι. Και δεν θα ε�ναι με αν�σταση νεκρ�ν, αλλ� με την αν�σταση του πνε�ματος απ� τον σκοταδισμ� που επικρατε� πολλ� χρ�νια τ�ρα. Ο καιρ�ς που θα αφυπνιστο�ν οι π�ντες ε�ναι πολ� κοντ�. Εκε�νο που φοβ�μαι ε�ναι το τ�μημα που θα πληρωθε�. Η Στα�ρωση �γινε με π�νο και α�μα και μετ� υπ�ρξε η Αν�σταση. Κ�πως �τσι θα επαναληφθε� η ιστορ�α. Μ�νο που αυτ� την φορ� το α�μα θα ε�ναι και των διωκτ�ν και �λων αυτ�ν που χρ�νια τ�ρα αποφ�σιζαν ερ�μην μας.
Γιατ� κανε�ς τους δεν υπολ�γισε τον παρ�γοντα ιντερν�τ και την ταχε�α επικοινων�α και πληροφ�ρηση. Εκε� την π�τησαν �λοι. Και κυβερν�σεις και θρησκε�ες. Και ο νο�ν νοε�τω ...

Στις 10 Μα�ου κυκλοφορε� το καινο�ριο βιβλ�o της Χρυση�δας Δημουλ�δου με τ�τλο «Οι τρε�ς υποσχ�σεις».
Μεγ�λη επιτυχ�α σημε�ωσε η εβδομ�δα εκδηλ�σεων για την Παγκ�σμια ημ�ρα Ν�σου Alzheimer στην Θεσσαλον�κη. Πλ�θος κ�σμου αγκ�λιασε τις δρ�σεις ενημ�ρωσης και ευαισθητοπο�ησης του κοινο�, που διοργ�νωσε η Ελληνικ� Εταιρ�α Ν�σου Alzheimer και Συγγεν�ν Διαταραχ�ν σε συνεργασ�α με κοινωνικ�ς οργαν�σεις και φορε�ς της π�λης.
Την Τετ�ρτη 21 Σεπτεμβρ�ου, στο πλα�σιο του εορτασμο� της παγκ�σμιας ημ�ρας, παρ� τον βροχερ� καιρ� της Ν�φης του Θερμα�κο�, �νθρωποι κ�θε ηλικ�ας συγκεντρ�θηκαν σε μια χαρο�μενη ατμ�σφαιρα κ�τω απ� τον Λευκ� Π�ργο, δ�νοντας το παρ�ν ενεργ� σε �ναν περ�πατο μν�μης. Κατευθ�νθηκαν προς το Δημοτικ� Μ�γαρο της π�λης, �που τους υποδ�χτηκε στην ε�σοδο η ορχ�στρα του Δ�μου Θεσσαλον�κης, παιαν�ζοντας εμβατ�ρια χαρ�ς. Ακολο�θησε εκδ�λωση στην οπο�α προλ�γισε με σημαντικ�ς επιστημονικ�ς πληροφορ�ες για τα παγκ�σμια δεδομ�να και τις κλ�μακες καταγραφ�ς της ν�σου, η καρδι� της οργ�νωσης, η Νευρολ�γος-Ψυχ�ατρος, καθηγ�τρια ΑΠΘ και Πρ�εδρος της Πανελλην�ας Ομοσπονδ�ας Ν�σου Αλτσχ�ιμερ και Συναφ�ν Διαταραχ�ν, Μ�γδα Τσολ�κη.
Α�σθηση προκ�λεσε η αναφορ� της Προ�δρου σχετικ� με τις προτ�σεις συνεργασ�ας που κατατ�θενται απ� ευρωπα�κο�ς αλλ� και παγκ�σμιους «αδελφο�ς» φορε�ς, στην ελληνικ� εταιρ�α ν�σου Alzheimer, προκειμ�νου να προβο�ν σε μνημ�νια σ�μπραξης, πρ�ληψης και αντιμετ�πισης των συνεπει�ν της ν�σου. Συγκεκριμ�να ειδικ� μνε�α �γινε για την ποι�τητα των υπηρεσι�ν καθ�ς και για την τεχνογνωσ�α και την εξειδ�κευση του προσωπικο� της ελληνικ�ς εταιρ�ας, στο πρ�σωπο της οπο�ας οι διεθνε�ς φορε�ς, αναγνωρ�ζουν �ναν εξα�ρετο μελλοντικ� συνεργ�τη.
Κ�λεσμα αγ�πης, συμπαρ�στασης και �μπρακτης βο�θειας στο δ�σκολο �ργο της ελληνικ�ς εταιρ�ας, απη�θυνε η πρ�εδρος ιδια�τερα στους καιρο�ς �φεσης που διαν�ουμε. Με το σ�νθημα «κ�ναμε πολλ�… μαζ� �μως μπορο�με περισσ�τερα», επισφρ�γισε την αποφασιστικ�τητα και την τ�λμη που την διακρ�νουν και υποσχ�θηκε πως θα συνεχ�σει μαζ� και με �λλους συναγωνιστ�ς τη μ�χη της μν�μης. Γιατ� �πως ε�πε ο μεγ�λος Κολομβιαν�ς συγγραφ�ας Gabriel Garcia Marquez «Αυτ� που �χει σημασ�α στη ζω� δεν ε�ναι τι σου συμβα�νει, αλλ� τι θυμ�σαι και π�ς το θυμ�σαι».
Ο «περ�πατ�ς» συνεχ�στηκε σε μουσικ� μονοπ�τια, χ�ρη στην ευγενικ� συμμετοχ� της φιλαρμονικ�ς του δ�μου. Την σκυτ�λη παρ�λαβε το νεανικ� σχ�μα Ροτ�ντα που με τα βιολι� του μας θ�μισε αξ�χαστες βιεν�ζικες μελωδ�ες. Την βραδι� �κλεισε θεατρικ� παρ�σταση απ� ηθοποιο�ς του Κ.Θ.Β.Ε, οι οπο�οι εδ� και καιρ� επισκ�πτονται κατ’ ο�κον ασθενε�ς, ψυχαγωγ�ντας τους με μικρ� διαδραστικ� σκετς, ειδικ� προσαρμοσμ�να στις δυνατ�τητες αντ�ληψ�ς τους.
Στο κεντρικ�τερο σημε�ο της π�λης, στην Πλατε�α Αριστοτ�λους τοποθετ�θηκε περ�πτερο της Ελληνικ�ς Εταιρε�ας Ν�σου Alzheimer και Συγγεν�ν Διαταραχ�ν, στο οπο�ο εξειδικευμ�νο προσωπικ� της εταιρε�ας παρε�χε αξι�πιστη ενημ�ρωση στους συμπολ�τες μας σχετικ� με τη ν�σο. Παρ�λληλα, διενεργ�θηκε �να μικρ� τεστ, διερευνητικ� για τη λειτουργ�α της μν�μης. Στους συμμετ�χοντες μοιρ�στηκαν αναμνηστικ� δ�ρα.
Δι�ρκεια: 1-9 Οκτωβρ�ου
Στον πολυχ�ρο Contemporary art club ContACT
«Ο καθ�νας απ� μας, απ� κ�που �ρχεται, κ�που αλλο� πηγα�νει και σε κ�ποια �λλη πραγματικ�τητα απ� αυτ�ν που ονειρε�τηκε, τελικ� θα προσγειωθε�…»

Κ�πως �τσι ξεκιν� να «μεταναστε�ει» η λογικ� μ�σα μου απ� το βαθ�τερο σημε�ο της συνειδητ�τητας στον βυθ� της συνειδητοπο�ησης. Τι ε�ναι αλ�θεια �νας μεταν�στης, απ� πο� ορμ�μενος ξεκιν� το ταξ�δι του �νας �νθρωπος, π�σα μ�λια καλε�ται � υποχρεο�ται να διαν�σει για να καταλ�ξει σε �να �λλο «παρï¿½ν» που μπορε� να αποτελ�σει μια κατ’ επ�κτασιν «Γη της Επαγγελ�ας»; Π�σοι ακ�μη παρ�γοντες θα προκαλ�σουν ν�α κ�ματα μεταναστ�ν, π�σοι ακ�μη π�λεμοι θα γενν�σουν ν�ες στρατι�ς μεταναστ�ν, π�σες ακ�μη οικονομικ�ς και πολιτικ�ς ανακατατ�ξεις θα «εκταμιε�σουν» ν�ο ρευστ� κλ�μα μεταναστ�ν; Απ� ποια σκοτειν� και ασ�μφορη πραγματικ�τητα και σε ποιο αβ�βαιο μ�λλον, θα ενταχθο�ν κι �λλοι λαο�; Ο οργανισμ�ς της �πατης Αρμοστε�ας του ΟΗΕ, Οργαν�σεις, Εν�σεις και Σ�λλογοι Μεταναστευτικ�ς πολιτικ�ς, Σωματε�α ε�ρυθμης �νταξης μεταναστ�ν και Νομικ� πλα�σια, νομοθ�τες και σ�μβουλοι Μη Κυβερνητικ�ν Οργαν�σεων, μ�χονται με «μελ�νι» και συνθ�ματα κι �μως τ�σα χρ�νια το διεθνικ� πρ�βλημα της μεταν�στευσης, δεν �χει γνωρ�σει ακ�μη μια ε�φορη πατρ�δα.
Το δυσεπ�λυτο θ�μα της μεταν�στευσης και των καταλο�πων της αβ�βαιης πραγματικ�τητας που αντιμετωπ�ζει πλ�θος μεταναστ�ν στις ν�ες «πατρ�δες» τους, διαπραγματε�εται μ�σα απ� τον φακ� μιας φωτογρ�φου η ν�α �κθεση φωτογραφ�ας που φιλοξενε�ται στον καλλιτεχνικ� πολυχ�ρο «ContACT» με τ�τλο ««Ζο�με και Εμε�ς Εδ�»… προς Υποψηφ�ους. �να φωτοποιητικ� οδοιπορικ� για τους μεταν�στες που βι�νουν το �νειρο στην πραγματικ�τητ� του. 19 φωτογραφ�ες απ� τις στιγμ�ς της καθημεριν�τητας, �να πο�ημα απ� τη στιγμ� μιας συνειδητοπο�ησης… Μια φωτογρ�φος απ� την Π�τρα, μια ποι�τρια απ� την Θεσσαλον�κη, �νας φωτομαγ�στρος απ� την Αθ�να. Συναντιο�νται σ’ �να κ�κκινο περ�γραμμα. Δεδομ�νο ο �νθρωπος… παρ�ν στο �νειρο, απ�ν στην πραγματικ�τητα. Το περ�γραμμα απομ�νει να πλαισι�νει �τι πρωτ�τερα υπ�ρχε. Ζητο�μενο η απορ�α. Ο εφι�λτης � το �νειρο ε�ναι η μακριν� πατρ�δα της ψυχ�ς του ανθρ�που; Και η πραγματικ�τητα ποια αλ�θεια αποτυπ�νει;
Φωτογραφ�α: Μαρ�αΤσιρ�κου
Πο�ηση: Αναστασ�α Γκ�τση
Φωτομοντ�ζ: Gemmamou
Σαν το μεταν�στη στη δικ� σου γη…
Η τραγικ� ιστορ�α της μεταν�στευσης, �ρρηκτα συνδεδεμ�νη �ννοια και συνυφασμ�νη πραγματικ�τητα με το παρελθ�ν του παγκ�σμιου πληθυσμο�, αποτελε� το πιο γκρ�ζο κεφ�λαιο στην ανθρ�πινη ιστορ�α. �σως �χι τ�σο πολ� ως προς την ταυτ�τητα της �διας της εν�ργειας, �σο προς το νομοθετικ� κεν� που επιτρ�πει το ασαφ�ς εννοιολογικ� κλ�μα που επακολουθε� της μεταν�στευσης. �νας μεταν�στης, ε�ναι ο �νθρωπος που για λ�γους κοινωνικο�ς, οικονομικο�ς, θρησκευτικο�ς, πολιτικο�ς, στρατιωτικο�ς � �λλους, θα προκ�ψει εθελο�σια � εξωγεν�ς κινο�μενος, να αναζητ�σει �να καλ�τερο μ�λλον ε�τε εντ�ς της �διας της χ�ρας του � σε κ�ποια �λλη γειτονικ� � και πιο μακριν�. Οι �νθρωποι γ�νονται μεταν�στες, ε�τε ως μεμονωμ�να �τομα ε�τε ως μ�ρος μαζικ�ν εξ�δων, υποκινο�μενοι απ� τις κοινωνικ�ς � και πολιτικ�ς διαταραχ�ς της χ�ρας τους.
Η ï¿½πατη Αρμοστε�α του ΟΗΕ, μετ� απ� την εξωστρ�φεια τερ�στιων κυμ�των μεταναστ�ν που προ�κυψαν απ� την δι�σπαση των χωρ�ν του πρ�ην ανατολικο� Μπλοκ, τις εξοντωτικ�ς πολιτικ�ς σχεδ�ν τυραννικ�ς δρομολογ�σεις των εντεταλμ�νων κυβερν�σεων, υπ�γραψε την Σ�μβαση της Γενε�ης το 1951. Η Σ�μβαση στ�χευε σε μια προσπ�θεια διευθ�τησης του ολο�να εντειν�μενου διεθνικο� προβλ�ματος της μεταν�στευσης και της προσφυγι�ς, καθ�ς και να διευκριν�σει κι αν δυνατ�ν να διερευν�σει συν�πειες αλλ� και μεθ�δους επ�λυσ�ς τους. Επιπλ�ον προσ�φερε στα θ�ματα κ�ποιο βαθμ� διεθνο�ς προστασ�ας � και �λλη βο�θεια, και τελικ� βοηθ�ντας τους να ξαναφτι�ξουν τη ζω� τους, εγγυ�θηκε χ�ριν στην διεθν� επιχορ�γηση, ακ�μα και την χορ�γηση ασ�λου. Η προστασ�α που παρε�χε η Σ�μβαση, συν�βαλε κατ� κ�ποιο τρ�πο δ�νοντας μια γενικ�τερη λ�ση, �μως καθ�ς ο αριθμ�ς των προσφ�γων �χει αυξηθε� σημαντικ� τα τελευτα�α χρ�νια, γ�νεται φανερ� �τι η ανθρωπιστικ� δρ�ση δεν μπορε� να αντικαταστ�σει την πολιτικ� δρ�ση στην επ�λυση � στην αποφυγ� μελλοντικ�ν κρ�σεων. Ακ�μη κι αν �χει αυξηθε� η επιχορ�γηση που δ�χεται η �πατη Αρμοστε�α για να θ�σει σε λειτουργ�α τα δραστικ� προγρ�μματ� της παγκοσμ�ως, εντο�τοις αν το πολιτικ� πλ�γμα των διεθν�ν κυβερν�σεων δεν επιλ�ξει την εκεχειρ�α και την κοινωνικ� ειρ�νη, δεν πρ�κειται να σταματ�σουν να γεννιο�νται διαρκ�ς ν�ες αν�γκες παροχ�ς βο�θειας απ� την πλευρ� της Αρμοστε�ας.
Το νομοθετικ� πλα�σιο της διευθ�τησης και υποστ�ριξης των δικαιωμ�των αλλ� και της ισ�ρροπης συμμετοχ�ς των μεταναστ�ν στη ν�α πατρ�δα τους, σαφ�ς επιδ�χεται ν�ων δεδομ�νων �στε να εναρμονιστε� με το δ�σκολο παρ�ν. Ωστ�σο, η πολιτικ� συνεισφορ�, θα αποτελ�σει σ�γουρα την καλ�τερη, αρτι�τερη και αποτελεσματικ�τερη επ�λυση της προβληματικ�ς των μεταναστευτικ�ν κινημ�των. Η ï¿½πατη Αρμοστε�α του ΟΗΕ, συμπλ�ρωσε 60 χρ�νια ασταμ�τητης δρ�σης και συνεχ�ζει να προσφ�ρει «γη και �δωρ» σε μια ασ�νορη λογικ� αντιμετ�πισης του μεταναστευτικο� ρε�ματος παγκοσμ�ως. Σκοπ�ς και προοπτικ� για την επ�λυση � την �σο το δυνατ�ν πιο ομαλ� αντιμετ�πιση του διεθνικο� προβλ�ματος, ε�ναι η εξ�σωση της πολιτικ�ς πραγματικ�τητας του παγκ�σμιου κ�ντρου λ�ψης αποφ�σεων για τις τ�χες των λα�ν, με τις πολιτιστικ�ς και κοινωνικ�ς αν�γκες που προκ�πτουν απ� την εντειν�μενη καταστρατ�γηση των ανθρωπ�νων δικαιωμ�των.
Η ï¿½πατη Αρμοστε�α στην Ελλ�δα
Το Γραφε�ο της �πατης Αρμοστε�ας στην Ελλ�δα λειτουργε� απ� το Μ�ρτιο του 1952. Συνεργ�ζεται με τις κρατικ�ς αρχ�ς, ΜΚΟ και �λλους φορε�ς και οργαν�σεις για να διασφαλ�ζει την προστασ�α των προσφ�γων, των αιτο�ντων �συλο και �λων των ατ�μων που εμπ�πτουν στην εντολ� της �πατης Αρμοστε�ας. Προσπαθε� επ�σης να ενημερ�νει και να ευαισθητοποιε� την κοιν� γν�μη γ�ρω απ� το προσφυγικ� ζ�τημα με στ�χο τη δημιουργ�α κλ�ματος ανοχ�ς και σεβασμο� των δικαιωμ�των των προσφ�γων. Η Ελλ�δα αποτελε� βασικ� π�λη εισ�δου στην Ευρωπα�κ� �νωση προσφ�γων και μεταναστ�ν, που στη συντριπτικ� τους πλειοψηφ�α, καταφθ�νουν χωρ�ς νομιμοποιητικ� �γγραφα. Πολλο� απ� αυτο�ς, ωστ�σο, �χουν ως τελικ� προορισμ� �λλες Ευρωπα�κ�ς χ�ρες. Εντο�τοις, παραμ�νουν εγκλωβισμ�νοι στη χ�ρα εν� η απουσ�α στοιχει�δους κοινωνικ�ς μ�ριμνας οδηγε� σε περιθωριοπο�ηση και τροφοδοτε� κοινωνικ�ς εντ�σεις, φαιν�μενα ξενοφοβ�ας και ρατσισμο�.
Το Γραφε�ο της �πατης Αρμοστε�ας του ΟΗΕ για τους Πρ�σφυγες στην Ελλ�δα �χει επισημ�νει επανειλημμ�να τις ελλε�ψεις και τα προβλ�ματα στο σ�στημα ασ�λου της χ�ρας, απ� την απουσ�α δομ�ν υποδοχ�ς κατ� την ε�σοδο των προσφ�γων στην Ελλ�δα, μ�χρι την �λλειψη εγγυ�σεων στη διαδικασ�α ασ�λου και την απουσ�α πολιτικ�ν κοινωνικ�ς �νταξης. Λ�γω αυτ�ς της κατ�στασης, η �πατη Αρμοστε�α �χει συστ�σει στις κυβερν�σεις να μην επιστρ�φουν στην Ελλ�δα αιτο�ντες �συλο β�σει του Κανονισμο� Δουβλ�νο-ΙΙ. Παρ�λληλα, η �πατη Αρμοστε�α στηρ�ζει τις ελληνικ�ς αρχ�ς στην προσπ�θει� τους για την αναμ�ρφωση του συστ�ματος ασ�λου εν� �χει κ�νει επ�σης �κκληση προς την Ευρωπα�κ� �νωση να προσφ�ρει μεγαλ�τερη βο�θεια και αλληλεγγ�η για να μπορ�σει η Ελλ�δα να συμμορφωθε� με τις διεθνε�ς και ευρωπα�κ�ς υποχρε�σεις της.
Ασπρ�μαυρες αναμν�σεις, στο �γχρωμο παρ�ν μου… Ειλικριν� δεν το συλλ�μβανε ο νους π�σα εκτ�ρια μν�μης μπορε� να διατρ�ξει η σκ�ψη, μ�σα απ� �να απ�κομμα εφημερ�δας… Εκε�να τα μ�τια, με καλο�σαν να ξαναθυμηθ� και με ν�χια και δ�ντια να κρατ�σω �σβεστη τη φλ�γα της ψυχ�ς… «Παρακαλε�ται οιοσδ�ποτε γνωρ�ζει δι� την τ�χην του στρατι�του Ψ�λλου Κυρι�κου του Π�τρου 231 Τ.Π. εκ Παραλιμν�ου, �στις εθε�θη δι� τελευτα�αν φορ�ν την 14ην Αυγο�στου εις την περιοχ�ν Σκυλλο�ρας, �πως επικοινων�ση με τον Πατ�ρα του, Π�τρον Ψ�λλου εις Παραλ�μνιν, � με το τηλ. 47703, Λευκωσ�α.»
�λλοτε ως χρονολογ�α που αρνε�ται να σβηστε� απ� τη μν�μη κι �λλοτε π�λι ως δυσεπ�λυτη εξ�σωση που τυρανν� το μυαλ�, ο αριθμ�ς 1619 επιστρ�φει στο προσκ�νιο του τραγικο� παρ�ντος, του �χρονου παρελθ�ντος, του δυσαναπλ�ρωτου - απ� απουσ�ες - μ�λλοντος. Προερχ�μενος απ� �να νησ�, χιλιοτραγουδισμ�νου �λλοτε ως «χρυσοπρ�σινο φ�λλο ριγμ�νο στο π�λαγος» � με τη μαγευτικ� φων� της Μαριν�λλας «Θε� μου τι βαριοχειμωνι�, στον Α�γουστο και στον Ιο�λη, ζ�σαν τον τ�πο τα θερι�…» (http://www.youtube.com/watch?v=UF4hYUfTfQw), η πληγ� της διχοτ�μησης παραμ�νει ανοιχτ� και ρ�ουσα εις τους αι�νες των αι�νων. Διαταγ�ς και προτ�σεις παρ�λασαν δεκαετ�ες τ�ρα απ� την πλευρ� της Ελλ�δας και των εγγυητρι�ν, για την επ�λυση, δυν�μεων-χωρ�ν τ�σο της Ευρωπα�κ�ς �νωσης �σο και παγκοσμ�ως, �ργανα του ΟΗΕ και διεθνε�ς φορε�ς συμμ�ρφωσης προσπ�θησαν να συνετ�σουν την Τουρκ�α χωρ�ς καν�να ουσιαστικ� αποτ�λεσμα. Ο αριθμ�ς των αγνοουμ�νων, η πικρ�α του �θνους και οι φωτογραφ�ες των αγαπημ�νων προσ�πων που μ�σα στον Α�γουστο του ‘74 �σβησαν μια για π�ντα, στοιχει�νουν το δοκιμασμ�νο λα� της Κ�πρου και συναποτελο�ν κομμ�τι της ιλαροτραγωδ�ας που μαστ�ζει παγκοσμ�ως τις χ�ρες που επλ�γησαν απ� β�ναυσες γενοκτον�ες. Δι�τι �σο και να μην το παραδ�χεται η Τουρκ�α τον Α�γουστο του Αττ�λα διετελ�σθη στο νησ� γενοκτον�α σε μια �νευ προηγουμ�νου �νανδρη απ�βαση ειδικ�ν δυν�μεων κατοχ�ς στα κυπριακ� εδ�φη.
Οι συνεχε�ς απ�πειρες, αποτυχημ�νες �λες, οικειοπο�ησης και νομιμοπο�ησης των κατεχομ�νων εκτ�σεων απ� την τουρκικ� κυβ�ρνηση με το πρ�σχημα της ειρηνικ�ς επ�λυσης αν και �κρως αιματηρ�ς και απ�νθρωπης, π�φτουν χρ�νια στο κεν�. Η τερ�στια ευθ�νη της ελληνικ�ς τ�τε και τ�ρα πραγματικ�τητας τ�σο σε πολιτικ� �σο και σε διπλωματικ� επ�πεδο, απομυθοποιε� διαρκ�ς την πολυπ�θητη �νωση με τη «μητ�ρα Ελλ�δα». Οι επ�τειοι, που ολο�να και ξεθωρι�ζουν, τα παχι� λ�για που απ� στ�ματα πολιτικ�ν εναλλ�σσονται σε χε�λη διεθν�ν φορ�ων και οι γραφικ�ς πλ�ον εκδηλ�σεις μν�μης, συναρμολογο�ν �να π�ζλ θλ�ψης, μισαλλοδοξ�ας και πλ�ρους παθητικ�τητας της π�γιας κατ�στασης. Η Κ�προς δεν θρ�νησε μ�νο ζω�ς, μ�νο εκτ�σεις, μ�νο περιουσ�ες, μ�νο χωρικ� �δατα, μ�νο το 37% του νησιο�. Παρ� θρ�νησε την εμπιστοσ�νη και την αγκαλι� που δεν της προσ�φερε η Ελλ�δα. Θρ�νησε την ιστορ�α της, την ταυτ�τητα της, την ελληνολατρε�α της. Θρ�νησε και θρηνε� την ανεξαρτησ�α της, την αυτοκυριαρχ�α της, την εθνικ� της Περηφ�νια.
Ο π�νος της μ�νας , του αδερφο�, του πατ�ρα, των παιδι�ν και των εγγονι�ν, �γινε �να
με την πορε�α των ελληνοκυπρ�ων που στασ�ασαν στα συρματοπλ�γματα της Λ�δρας, στην Λευκωσ�α, για μια σταλι� ελπ�δας, για �να επτασφρ�γιστο «γιατ�», για �να βλ�μμα ανθρωπι�ς και αγ�πης. Μ�νες μαυροντυμ�νες, καμ�νες απ� την μν�μη και σκαμμ�να πρ�σωπα απ� το δ�κρυ αναζ�τησαν �ναν Στα�ρο, �ναν Γι�ργο, �ναν Γι�ννη. Αναζ�τησαν μια «καλημ�ρα», μια αγκαλι�, �να χ�δι. Βρ�φη στις αγκαλι�ς, αναζ�τησαν την πατρικ� παρουσ�α που θα τους αντρει�σει για να γ�νουν και εκε�να �ρωες � να ρεμβ�σουν σε μια αγκαλι�. Το �θνος ντ�θηκε στα μα�ρα, τα σπ�τια στα κατεχ�μενα χ�σκουν ακ�μα στην ορφ�νια τους, «π�λεις φαντ�σματα» ανασα�νουν την σιωπ� π�ρα απ� το συρματ�πλεγμα.
Οι δικο� τους, τους περιμ�νουν ακ�μα… Οι αγνοο�μενοι μιας εθνικ�ς τραγωδ�ας… Μπορε� να ε�ναι �νειρο, μπορε� να γ�ναμε γλαφυρο� μ�σα απ� τον π�νο μας και ρομαντικο�, μπορε� να μην θ�λουμε να στολ�σουμε τα λ�για μας με οργ�. �τσι μ�θαμε εμε�ς �μως, να ε�μαστε �ρεμοι. Γαλ�νιοι σαν τα κ�ματα στον βρ�χο του Ρωμιο�. Και να αναμ�νουμε κι εμε�ς �ναν Θε�ο με τ�ση προσμον� �ση κι ελπ�δα…
Μια Αυγουστι�τικη ζεστ� ημ�ρα, ο Θε�ος Κυρι�κος να ακουμπ�σει τις παλ�μες του στα ευλογημ�να χ�ματα, ξαν� εδ�… στο Παραλ�μνι.
Διερευνητικ� Επιτροπ� Αγνοουμ�νων (ΔΕΑ)
1619 �λληνες Κ�πριοι �χουν καταγραφε� ως αγνοο�μενοι σαν συν�πεια της Τουρκικ�ς στρατιωτικ�ς επ�θεσης και απ�βασης εναντ�ων της Κ�πρου της 20ης Ιουλ�ου 1974. Ο αριθμ�ς των αγνοουμ�νων �χει μειωθε� στους 1588 μετ� την ανε�ρεση λειψ�νων και χρησιμοποι�ντας την μ�θοδο συντα�τισης γονιδ�ων. 613 αγνοο�μενοι ε�ναι πολ�τες χωρ�ς στρατιωτικ� ιδι�τητα, συμπεριλαμβανομ�νων 116 γυναικ�ν. 484 αγνοο�μενοι υπηρετο�σαν τ�τε στην Εθνικ� Φρουρ� ε�τε σαν κληρωτο�, ε�τε ως μ�νιμοι αξιωματικο� και τ�λος 514 αγνοο�μενοι ε�ναι �φεδροι Αξιωματικο� και οπλ�τες της Εθνικ�ς Φρουρ�ς οι οπο�οι επιστρατε�θηκαν για να αντιμετωπ�σουν την Τουρκικ� εισβολ�.
Ως αποτ�λεσμα των επ�μονων προσπαθει�ν της κυπριακ�ς κυβ�ρνησης και των συγγεν�ν των αγνοουμ�νων και �στερα απ� σχετικ� ψηφ�σματα της Γενικ�ς Συν�λευσης των Ηνωμ�νων Εθν�ν, συστ�θηκε το 1981, η Διερευνητικ� Επιτροπ� Αγνοουμ�νων (ΔΕΑ). Οι �ροι εντολ�ς της Επιτροπ�ς, η οπο�α λειτουργε� υπ� την αιγ�δα και τη συμμετοχ� των Ηνωμ�νων Εθν�ν, ε�ναι η διερε�νηση και διακρ�βωση της τ�χης των αγνοουμ�νων της Κ�πρου. H ΔΕΑ ε�ναι τριμελ�ς επιτροπ�, �να μ�λος για κ�θε πλευρ� και το τρ�το Μ�λος που διορ�ζεται απ� τον Γενικ� Γραμματ�α των Ηνωμ�νων Εθν�ν. Την Ελληνοκυπριακ� πλευρ� εκπροσωπε� ο κ. Ηλ�ας Γεωργι�δης, εν� την Τουρκοκυπριακ� η κα Gulden Plumer Kucuk. Ο Γενικ�ς Γραμματ�ας του ΟΗΕ δι�ρισε στις 14 Απριλ�ου 2006, τον Ελβετ� διπλωμ�τη κ. Christophe Girod στη θ�ση του Τρ�του Μ�λους της Επιτροπ�ς, ο οπο�ος αν�λαβε καθ�κοντα στις 3 Ιουλ�ου 2006.
Το �ργο της ΔΕΑ για τις εκταφ�ς, την ταυτοπο�ηση και την επιστροφ� των λειψ�νων, �ρχισε στις 24 Αυγο�στου 2006. Σ�μφωνα με τα τελευτα�α στοιχε�α (Ιανου�ριος 2011) η ΔΕΑ �χει προχωρ�σει στην εκταφ� π�ραν των 750 λειψ�νων, απ� τα οπο�α περισσ�τερα απ� 260 �χουν ταυτοποιηθε� και επιστραφε� στις οικογ�νειες για ταφ�. Οι ταυτοποι�σεις λειψ�νων, εν τω μεταξ�, συνεχ�ζονται.
Νικ�λας Βουκκαλ�ς: « Για πρ�τη φορ�», 1991. Ο πρ�τος προσωπικ�ς σου δ�σκος, με το αγαπημ�νο: «το μ�νο που θυμ�μαι ε�ναι που μ�ριζε �νοιξη το πρ�το σου φιλ�...». Ποιες μυρωδι�ς σε συντροφε�ουν απ� την εποχ� εκε�νη;
Ν.Β.: « Το τρ�το συρτ�ρι του γραφε�ου κλειδωμ�νο, τις ν�κτες το αγγ�ζω, �τι σε θυμ�ζει ε�ναι μ�σα του κρυμμ�νο.». Κλειδ�νεις κομμ�τια της ζω� σου σε συρτ�ρια � �χεις πετ�ξει τα κλειδι� στον βυθ� και τα �φησες για π�ντα ξεκλε�δωτα;
Ν.Β.: « �σε με να κ�νω λ�θη �τσι ε�ναι η αγ�πη.», μας τραγουδ�τε με τον Δημ�τρη Κοργιαλ�. Μαζ� στην ζω� μαζ� και στην σκην�. Δ�σε μας γε�σεις απ� την σχ�ση αυτ�.
Ν.Β.: « τι γυρε�εις να βρεις στα χαμ�να κομμ�τια σ' �να ασπρ�μαυρο κ�σμο που τρ�μει το φως, η ζω� �χει χρ�μα �χει αν�σα και σ�μα και �να �λιο που λ�μπει για σ�να εδ�.». Με ποια χρ�ματα θα ζωγρ�φιζες τον π�νακα «Ευριδ�κη». Με π�σο φως βλ�πεις τη ζω�;
Ν.Β.: «π�στευα πως �μουνα νερ�ιδα, πως με �φτιαξαν με κ�ποιο μαγικ�...τα χρ�νια π�ρασαν μαμ�, φοβ�μαι ακ�μα μαμ�, ονειρε�ομαι ακ�μα μαμ�, σε χρει�ζομαι ακ�μα μαμ�.». Ξεθ�ριασαν τα παραμ�θια για την Ευρυδ�κη � μ�πως τελικ� η αν�γκη μας για ελπ�δα γενν� καινο�ρια; Τι ε�ναι αυτ� που σε φοβ�ζει και ποια �νειρα σκοτ�νουν τους δρ�κους των φ�βων σου;
Νικ�λας Βουκκαλ�ς: Η Ν�σος Αλτσχ�ιμερ χαρακτηρ�στηκε ως η ν�σος του 21ου αι�να με δυσο�ωνες εκτιμ�σεις να π�ρει διαστ�σεις επιδημ�ας. Π�σο πραγματικ� ανησυχητικ� ε�ναι τα δεδομ�να σ�μερα για τον Πλαν�τη και για την Ελλ�δα;
Π�σχα Κυρ�ου, Π�σχα, χωρ�ς τα πατροπαρ�δοτα πλ�ον �θιμα και �θη, καθ�ς η χ�ρα κι η τ�χη �λων μας, κρ�μεται απ� �να τ�σο δα μικρ� φυτιλ�κι...
������� ���������: ��� �� ������������ �������� �� ��������� ��� ��� ������������������ ��� �� ������������� ��������� ��� ��� ������������ ��� ��������� ��� ������, ������ ������� ���� �� ������� ������ ��� �������� � ��������� ���� ����������� ��������. �� �������� ������������� ���� �������� ���� ������ ��� ���� �������� ����������� ; ��� ���������� � ���������� ����������� ��� �������� ��������;
�.�.: � ����������� ������ ��� ��������� ���, ������ ��� ���������� ��� � ������� ��� ��� ����� �������� �� ��� ������ ���� ��� ��� ����������� � ����� ��� ��� �� �������� ��� ������. ��� ���� ������ ������ � ������� �� ������� ���� ��� ��� ��� �� ���� ������ ����� ���������� �� ��������� � ���������� �������;
�.�: ���� ��� ��� �������� �� ����� ������ ������ ���� ������; ����� ���� �� ����������� ��� ����� �����;
�.�.: �� ���� ���� ���������� �������� ��� ������������ ������������ �� �� ������������� ��������� �� ������ ������������ ��� ������ ������ ��� �������� ����������;
�.�.: �� ���������� �� �� ������������� ��������� ��� ���� �� ������������ ���� ��� ����� ����������� �� �������� � ����� ����������� ��� ��� ������������ �����; ���� ������ �� ������������ � ������� ��� ����� ��� ������� ������ ��� ������� ��� ������ ������ ��� �� ����� ������ ��� �����;
�.�.: ����� �������� ��� � �������� ��� �������� ������������ ������������ ������ �� �������� ��� ��������, ���� ������ ������������� ���� �������� ���������� ��� ������� ��� ������� ��� �������������� ���, ������, ���� ��� ���������� �� ��� ��������� �����, ��������� ��� ��������, ��� ����� � �������� �� ������ �� ��������� ���� ��� �� ��������� ����������, ��� ��� ��� ���� ��������. ��� ������ ������ �� ����������� �������� ��� ��� ���������� ��� �������������;
�.�.: ���� � ��������� ��������� ��� ���� ��� ��� �� ����������� �������� ;
�.�.: �� ����� ���� ��� ������ ��� �� ������ ������ ���� ����������� ��� �������� ���� ��� �����-����� ��� ��������������;
Τα συγγενικ� πρ�σωπα τρ�της ηλικ�ας, πολλ�ν απ� εμ�ς, πολλ�ς φορ�ς μας μπερδε�ουν με κ�ποιους �λλους. Πολ� συχν�, αντικε�μενα του σπιτιο�, εντοπ�ζονται σε λ�θος χ�ρους. Δεν πρ�κειται για παιχν�δια του μυαλο�. Παρ� μ�νο για μια χρ�νια νευροεκφυλιστικ� ασθ�νεια του Κεντρικο� Νευρικο� Συστ�ματος και αποτελε� μια �σχημη μορφ� �νοιας. Ο ï¿½ρος �νοια αφορ� την �κπτωση των νοητικ�ν λειτουργι�ν, πρωταρχικ� της μν�μης, ακολο�θως του λ�γου και της κρ�σης και σε περιορισμ� των υπ�λοιπων νοητικ�ν λειτουργι�ν του εγκεφ�λου. Ε�ναι μια ν�σος της «τρ�της ηλικ�ας», παρ�λο που σποραδικ� συναντ�νται περιστατικ� και σε νε�τερες των 65 ετ�ν ηλικ�ες.
Συν�θως �να �τομο στην πρ�ιμη φ�ση αν�πτυξης της ν�σου Αλτσχ�ιμερ �χει σταδιακ� αυξαν�μενη σ�γχυση σχετικ� με το πο� βρ�σκεται, εν� παρουσι�ζει επ�σης την τ�ση να χ�νεται ε�κολα. Χ�νει την ικαν�τητα να ξεκιν�ει δραστηρι�τητες με δικ� του πρωτοβουλ�α και χωρ�ς καθοδ�γηση. Αποφε�γει να αντιμετωπ�σει ν�ες, μη οικε�ες καταστ�σεις, �πως να κ�νει �να ταξ�δι. Παρουσι�ζει καθυστερημ�νες αντιδρ�σεις και μειωμ�νη ικαν�τητα εκμ�θησης. Αρχ�ζει να μιλ� με πολ� αργ�τερο ρυθμ� σε σχ�ση με το παρελθ�ν. Δυσκολε�εται να διαχειριστε� τα οικονομικ� του και να τακτοποι�σει τους λογαριασμο�ς του. Παρουσι�ζει «φτωχ�» κριτικ� ικαν�τητα και λαμβ�νει λανθασμ�νες αποφ�σεις. Μπορε� να ε�ναι κυκλοθυμικ� και να �χει ενδε�ξεις κατ�θλιψης, εν�χλησης και νευρικ�τητας. Αυτ� τα συμπτ�ματα ε�ναι συν�θως πιο �ντονα, �ταν το �τομο βρ�σκεται σε �να καινο�ριο μ�ρος � καλε�ται να αντιμετωπ�σει �να ασυν�θιστο � πρωτ�γνωρο γι' αυτ� περιστατικ�.
Στο τελικ� στ�διο της Ν�σου ο ασθεν�ς δεν μπορε� πλ�ον να κ�νει μ�νος του μπ�νιο, να φ�ει, να ντυθε� � να π�ει τουαλ�τα. Ενδ�χεται να καθηλωθε� στο κρεβ�τι � σε αναπηρικ� καροτσ�κι. Χ�νει την ικαν�τητα μ�σησης της τροφ�ς. Χ�νει ε�κολα την ισορροπ�α του και μπορε� να π�φτει συχν�. Παρουσι�ζει ιδια�τερα μεγ�λη σ�γχυση κατ� τις βραδιν�ς �ρες και �χει α�πν�ες. Δεν μπορε� να επικοινων�σει λεκτικ�. �χει ακρ�τεια ο�ρων.
T�λος η δημιουργ�α των Εταιρει�ν στις περισσ�τερες χ�ρες του κ�σμου και στην Πατρ�δα μας - σε πολλ�ς π�λεις - �χει ως σκοπ� πρ�τιστα τις ομ�δες στ�ριξης των συγγεν�ν αλλ� και περετα�ρω τις παρεμβ�σεις �πως η λογοθεραπε�α, η γνωστικ� �σκηση, η μουσικοθεραπε�α, η θεραπε�α αναμν�σεων, η θεραπε�α αξιολ�γησης, η φυσικοθεραπε�α, η σωματικ� �σκηση με αποτ�λεσμα την ενασχ�ληση με τις οικογ�νειες και αντιμετ�πιση της εγκατ�λειψης και της κοινωνικ�ς απομ�νωσης.
Τι �γινε και ξαφνικ� μας εκφρ�ζουν και π�λι τα �δια λα�πνοα τραγο�δια που κ�ποτε ξεσ�κωναν τον κ�σμο για λευτερι�, για αντ�σταση, για ανυπακο�; Γιατ� τα β�ματα, μας οδηγο�ν προς τα π�σω και το �ρμα του εκσυγχρονισμο�... πολιτικο� και πολιτιστικο� συν�μα... τραβ� χειρ�φρενο; Τα ε�χαμε λογαρι�σει σωστ� και μ�χρι τελευτα�ας λ�ξης τα πρ�γματα � τελικ� με�ναμε πολιτισμικ� και διεκδικητικ� αναλφ�βητοι τηρ�ντας την σιγ� εν�ς αδι�βαστου μαθητ� στην τ�ξη;
� ���������� ��� ���������� ����������, ������ ������������, ��� ������������ �� ��� ����������� ����������, �� ������ ��� ������ ��� ��� �� ����� ������ ��� ����� ��� ��������... ���������� ��� ����� ���... ������ ���� ��� ������� ����� ������� ����� ��� ������������� ��������.
��. : � ��������� �������� ��� ��������������� ���� ��������� ��� ���� �������� �� ������ ����������� �������� ��� ��������, �� ��������� ��� �� ���������. ���� ����� �� ������� ������ �� ������� ��� ������� �������� �� ����� ���������;
��. : �� ��������� ������������� �������� �������� ��' �� ���. �� ����� ���������� � ����� ��� ����� �������;
��. : �� ����� ��� ����� �� ����������� ��� ��� �������� ��� ��� �������� ��� ��������;
��. : ����� �� ������ ��� ��' �� ��� ����-�-������; �� ������ ��� ���� ��������, ������� �� ��� ��� ���������;
��. : ����������� ������ ����� ��� ������� �������� ��� �������� ��� �������� ����� ������ ��� ����� ��� �����. �������� ������� ��������� ��� ���� ������ ��� ����� ���. (�������� �� ������ ��� ����� ��� ���� ����������)
Charity Gr. magazine Team
� �.�.�.�. �� �������� �� ����� ��� ���� ������������ ���� �������� ���� ������ ����������� ��� �� �������, �� ����� �� ����������� �� ��������� ��� ������������� ������������.
���������� - ��� 11����� ����� ��� ��� ��� ��������� �� ������� ��� ������ ��� �� ������ ��� �� �������� ������ ����� ��������� �� ������ ��������� ���� �� ������ ������� ��������� �� �����, ����������� �������� ��� ����������� �������� (Miyagi)
�� ����� ���������� ��� �� ��������߻ ��� ��� ��������� ������ ��������� �� ����� ������ ��� ������������ ����� ���� ����������, �� ����� �� ��� ������ �� ���������� ���� 3 ������, ����� ��� �������� �� ������������ ��� ���������� ������� ����������.
Ερ : Το 1911 βραβε�εται για την προσφορ� της στην επιστ�μη, με βραβε�ο Nobel η Maria Sklodowska Curie και ιδρ�εται ο πρ�δρομος διεθν�ς οργανισμ�ς της σημεριν�ς Διεθνο�ς �νωσης Χημικ�ν Κοινοτ�των. 100 χρ�νια μετ�, εορτ�ζεται υπ� την αιγ�δα του ΟΗΕ, το Διεθν�ς �τος Χημε�ας. Στο ταξ�δι της �ρευνας, σημαντικ�ς προσωπικ�τητες, προσ�φεραν στην κοινων�α με τις ανακαλ�ψεις και τις επιστημονικ�ς τους εισηγ�σεις. Με �να αντικε�μενο �γνωστο σε πολλο�ς. Μα συν�μα μαγικ� και μυστηρι�δες. Χημε�α. Τι �θησε την Μαρ�α Τσιμ�δου να επιλ�ξει ως επιστ�μη της την Χημε�α;
��� ������� ��������� ��� 2011 �� �������� ����� �������, �� ��������� ��� ����������� ������� & ����������� �������� ��� �������� ������� ��� ���, ��� ��� ������ ��� ������ ������� ������� ���������� �������-���������� �� ���� ������-�������-�����. ������������ ��� ��������� ���� � ���������� ��� �������� �������, �� ����� ��������. ��� ���������� ����������� ������ ���� �� ���������� ������������� �������� ��� ����������� ����� ��� ������� ������������ �������� ��� ��������.
� ������ ����������� ���� ���� �� ���� ����� �������� �������� ���� ����� �� ������ ��� ����� ����� ����������. �� ������������ ��������� ������� �� �������� ���������� ������� ��� � ���� ���� ������������ �� ������������ ������ ��� ������� ��� ������ �� ����� ���� 2-4 ������� ������� ���������� ��� �� ����������� ����������� ����� ��� �������� (4-5 ������ �������)! ��������� ������� ������ ������ �� ������� ���� ������ ����� ������� ���� ����������� �� ���������� ������� ���� �� ������������� �� ����� ��������� ����.
� �������� ��������� ��� ��������� ����������� � �� �������� �������� ���������, �������� ������ ���� ���� ����������� ��� ��� �� ������������ ����� ���� ��� ����������� ������������� ��� ��� ������� ����. � ���������� � ����� ��� ������ ����� ��� ��������������� ���� ��������� �������������� ��������� ��� � ���������� ��� ������ ��������� ��� ��� ����� ��� ��������� ���������� ������. ��' ���� � ��������� ���� ��� ��� �������� ��� ��������, ������������ ��� ���� ��� ����������, ������� ������� ������ ��� ��� ���������� ��� ������ ���. ������� ������ ��� ���� �����������!
�� ���� ������� �� ���� ���� ��� ����������� ��������� ������� ��������� ���� ��� ��������� ��� �� ��� ��� �� ������ ���������� ��� �������� ���� �������������� ��������� ������ ������� ���� ��� 4���� ��� ���� �������� ��� ������� ��� ��� ������������, �����-�������-��������� �.
������, ����, ����� �� �����, ���� ��� ��� ���������� ������, ������������ �� ��� ����� ������, �� ������ ������. �� ��������� ��� �������, ��������� ��� ����������, ��������� ���� �����, ����������� �� ���� ���� ��� ��������� ��� �������� ���������� ������, ��� �������� ��� ����� ���� ���������� ��� �����. � �������� ����������� �� ��� ������� ������ ���� � ���� (������ �����) ������� �� ����������� ������� (��������� ��� �������) ���������� ��������� ��� ������� ��� �������. �� ����� ��������� ��� ������� ������������ ��� ������ ��� ��������� �� ���� � ���� ���������! � ��������� ������ ����������� ����� ���� 50 �C ��� ��������� ����������� ���� ��� �������� ������������ ����������� ��� �������� ��� ���������.
���� �������� � �������� ���������� ��� ������ ��� �� ������ ��� � ����������� ��� ��������� ���� 60-70 �C ������� �� ������� �������� ���� ����������� ��� ��������� ��� ��������������� ��� ������. ���� ����� ��� �� ������ �������, ������ � ���� ����� �� ����. ���� �������� �����, ��� ����� ��� ���������� ������� ����������� - ������������� ��������� ��� �� �����, �� ����� ��� �� ����� ��� ������ ��� ����� - ������� �� ���������������� ��� �� ����� ������ ����� 200 �C.
�� ��� ������ �� ���� ���������� ��� ������������ �� �� �������� ��� ����� ����� �����... ��� �� �������� �������� ����� ��� ��� ������ ����� ��������� ���� ������. �� �� ��������� ����� ��� ������ ������� ��� ��������� ��� ����� �� ���� ���������!
����� ��� �� ����, �� ������ ��� ������ ��� ���������� � ����, �������������� ��� ��� �������� ������ ��� ���� ���������. �� ��� ��� ����� ��� ���������� ��� ����� ��� ������� ������ �� ����� ������������ ��� ���� �������������� �� ������� ����� ��� �����, ������, ������� ��� ������������. ����� ����� � ������� ������� ���� �� ����������� ��������� ������ ���� ����� �� ��������� ��� �� ������������. ������, ���������� ������, �������, ������� ���� ��� ���������, ����������� ��� ����������� ��� ������� �� ���� �� �������� ��� ��� ����� ���������.
��� �� ����������� ������ (��� ��� ����) � ���� ������ ���������� ������� ���� ������ ���� ������ �� �� �������������� ��� ��� ���������� ��������� �������������� �����. ������ ���� � ������ �� �������� �����������! �������������� ������������� ��������� ��� ��� ����� ������������� ��� ��������� �����... �� ����, �� �����, �� ���� � ��� ������... ������� ����� ��� ���� �������������� ������������. �� ����� ���� �� ��� �������� ������! �� ��� ������� ���� ��� �� ������ ��� ������� ����� ���� ��������� ����� ����� ��� �������� ��� ����� ��� �� �� ������ �� ���������� ���� ���.
�� ����� (���� ��� ������ �������) ����������� �� ��� ��������- ���������� ������� ��� ���������� ������������ ��� ��������� ��� ����� ��� ��������� ��� �������� ���� ��� ��� ������ ��� ����� ��� ��������� ��� ��������� �� ���������� ���� �� ��������� ������. �������, � �������� ������� �� ���������� ��� ������ �� ������ �� ������� ��� ����� ��� ������������.
������� �������, ����� � ���������; ���������!
���� �� ��������� ���� ����������� ��� ���� �� ������� ����������� �� ������������ ������ ������ �� ���������� ���� ��� �� ������ � �� ������� ��� ����������� 1 ����� ���� �� �������������� ����� ��� ������ ��� ���� ����������� ���� ��������� ���� ��� ���� �� ����������� ��������� �������� ������ ���� ��� ���� ����.
��� �� ���������� ��� ���������� ������� ��������� ������������ �� ������ �� ���������� ���:
����� ������� ��� ��� ������ ����������
��� ��� �� ������� ���� ����� ��� ������, �� ������ �� ��������� ��� �� ����� ��������� ��� ������������� ���� �� ������ ��� ��������� ����� �� ����� (�������-������������) ��� � ��������. ���� �� ��������, �������� �����, �� ����� ���������������� ������ �������� ���� ��� �����������. �� ������������ �������� �� ������ ��� ������ �������������� ��� ��������������� ������� ��� ��������� ��� �� ���������� ������ ����� ���� ��� ����. ��� ���� �� ������ � �� ��������� ��� ���������� �� ����� ��� ��� ��� ��������� ��� ��������� ����� ������� �� ��������, ���� �� ������ ��� ������������ ���� �� ������ ������������ ��� ������������ ��� ��������. �� ������ ����� �� �������� ������� ������ ���� ���� ��� ����� ����� ��������� � ���� ����������� � ������������ ������ ������� ����!
� �������� ���������� ������ ����������� �� ������ ��� ��������� ����� ������ ��� ���� ��� ��������� ��� ���� ��� ��� ������������� ��� ������. ������ � �������� ������ ��������� ������ ���� ���� ��� ������� ��������� ��������� �� ����� ��� ���������.
�� ��������� �� ��������� ������ �� �������� ���������� �� ���� ����, ���� �� ������������� ��� ������� ��� �� ���������� �� ��������� ��� ��������������� ��� �� ��� ������� �� ��������. �� �� ��������� �������� �� ������ ��� �� ���������� ����� ������������ ��� ������� ��� ����� �������� �� ������.
� ����� ��� �������������� �� �� ������� ��� ����� ����� ��� ����� ��� ������� �������� ���� ��������, �� ������ ��� �� ��������� ������ ����, �������� ���� ��� ������� ��� ������ ���. ��� �� ����������� �� ����� ��� ����� ������ ���������� ������, ��� ���� ��������� ��� ������� ������� ����. ��� �������� ����������� ��� ����� ���������, �.�. ����� �������� ��� ����������� �� ��������� ���� ������.
�� �� ������ �� ������� ��� ������� �� ��������� ��������� ��� ��������� ������:
� ������ ��� ���� ������������ ��� �� ������� ������ �������� �� �������������� ��� ��� ��������� ����������! �' ���� ��� ���������, ���� ��� �������� ��� �������� ��� ������ ���� (����, �����, ������ �����), �� ������������� ��� ������ ������������ ���� ���� ������������ ������-�����, �������������� ��� ������������� ������ �� ���������� ��� ������ ���� ���� ������� ���� ������� �� ������������������.
���� ��� �������� �� �����������, � �������� ���� �������� ���������� ����� ���������� ���� ������� ���������� ������ ��� �������� ��� �������, ��� ������������� ������� �/��� ����� ���� ��� ��� �������� ��� ������� ���������.
� �������� ������������� �������... ������� (������� ��������� ��� 1:1) ��������� ��� �� ����� ��� �������, ������ ��� �� ������� ��� �� ������� ��� �������� ����. ���� �� �� ������ ������� ��� ������� �������� �� ����� ��� ���������� ��� ���������� ��� �� ����������� ��� ��� ������� ����������� ���������� (�������) ���� ��� ���������� ��� ���������. ���������� �� ������� ��� ������� �� ������ pH ������������� �� �� ���� ���� ���� ��������� ����� �������� ��� �� ���������� ��� ����������� ��������� ��������� ��� ���������� �������. � ������ ������� ����� ������ ��� ��������� ��� �������� �������� �������� ������� ���� �� �������� ��� �� ������� ��� ����� ������� �� ������������.|
Copyright 2011 © developed by taramigos
�����������
|