Παρ�λο που η χ�ρα μας μ�χρι πρ�τινος δεν βρισκ�ταν στις πρ�τες θ�σεις του καταλ�γου με υψηλ� ποσοστ� αυτοκτον�ας �χω διακρ�νει �τι τον τελευτα�ο καιρ� και ιδια�τερα υπ� τη σκι� των πρ�σφατων οικονομικ�ν εξελ�ξεων, τα περιστατικ� απ�πειρων αυτοκτονι�ν και αυτοκτονι�ν που καταλ�γουν στον θ�νατο �χουν αυξηθε� σημαντικ� για αυτ� θα �ταν καλ� να δο�με κ�ποιους μ�θους και πραγματικ�τητες σχετικ� με το συγκεκριμ�νο φαιν�μενο.
Η αυτοκτον�α γενικ� αποτελε� την �γδοη κατ� σειρ� αιτ�α θαν�του παγκοσμ�ως για τους εν�λικες εν� στα �τομα ηλικ�ας 14-25 ετ�ν ε�ναι η δε�τερη πιο συχν� αιτ�α θαν�του. Ποιοι ε�ναι �μως οι παρ�γοντες κινδ�νου της αυτοκτον�ας;
Β�σει ερευν�ν που �χουν πραγματοποιηθε� ως επ� το πλε�στον στις ΗΠΑ �νας απ� τους πιο σημαντικο�ς παρ�γοντες επικινδυν�τητας ε�ναι η ηλικ�α καθ�ς παλαι�τερα ο κ�νδυνος αυτοκτον�ας αυξαν�ταν αν�λογα με την ηλικ�α του ατ�μου εν� ο κ�νδυνος μεγ�λωνε σημαντικ� για τους �νδρες �νω των 75 και τις γυνα�κες �νω των 50. Ωστ�σο, τις τελευτα�ες δεκαετ�ες �χει υπερτριπλασιαστε� ο αριθμ�ς των εφ�βων και νεαρ�ν ατ�μων που επιλ�γουν την αυτοκτον�α ως σαφ�ς �νδειξη των αλλαγ�ν που �χουν διαδραματιστε� σε πολλο�ς τομε�ς της σ�γχρονης ζω�ς. Οι �νδρες ε�ναι περ�που τρεις φορ�ς πιο πιθαν� να επιλ�ξουν την αυτοκτον�α απ� �τι οι γυνα�κες, ωστ�σο οι γυνα�κες κ�νουν περισσ�τερο συχν� απ�πειρες αυτοκτον�ας. Οι �νδρες συν�θως επιλ�γουν β�αια μ�σα χρησιμοποι�ντας �πλα � μαχα�ρια εν� οι γυνα�κες συν�θως προτιμο�ν την δηλητηρ�αση με την πρ�σληψη υπερβολικ�ς δ�σης φαρμ�κων.
Η οικογενειακ� κατ�σταση ε�ναι �νας ιδια�τερα σημαντικ�ς παρ�γοντας κινδ�νου καθ�ς τα ποσοστ� αυτοκτονι�ν παντρεμ�νων ατ�μων ε�ναι σαφ�ς μικρ�τερα απ� �τομα που δεν �χουν παντρευτε�, ε�ναι διαζευγμ�νοι � χ�ροι. Η μοναξι� ε�ναι πολ� συχν� σε �τομα που αυτοκτονο�ν εν� και η επαγγελματικ� κατ�σταση ε�ναι μεγ�λης σημασ�ας καθ�ς οι �νεργοι εμφαν�ζονται ως πιο πιθανο� να επιλ�ξουν το απονενοημ�νο δι�βημα εν συγκρ�σει με εργαζ�μενους εντ�ς � εκτ�ς σπιτιο�. Ακ�μη, παρ�λο που χρει�ζεται αρκετ� �ρευνα π�νω στο συγκεκριμ�νο κομμ�τι, οι επιστ�μονες και ειδικ�τερα οι �νδρες γιατρο� εμφαν�ζουν δυσαν�λογα υψηλ� ποσοστ� μεγαλ�τερου κινδ�νου αυτοκτον�ας. Επιπλ�ον, η υγε�α ε�ναι �να πολ� σημαντικ� κομμ�τι καθ�ς �τομα που αυτοκτονο�ν συχν� αντιμετωπ�ζουν προβλ�ματα υγε�ας �/ και ε�ναι ασθενε�ς χρ�νιων ασθενει�ν. Σαφ�στατα, πιο κριτικ�ς σημασ�ας ε�ναι η κατ�σταση της ψυχικ�ς υγε�ας του ατ�μου καθ�ς ε�ναι πολ� πιο πιθαν� σε �τομα που π�σχουν απ� κατ�θλιψη, διαταραχ�ς προσωπικ�τητας � αντιμετωπ�ζουν προβλ�ματα εθισμο�.
Τ�λος, η �λλειψη ελπ�δας, η απ�γνωση, μ�α διαπροσωπικ� απ�λεια, στρεσογ�νοι παρ�γοντες �πως μ�α αποβολ�, μ�α μετακ�μιση, μ�α αποτυχ�α αλλ� και χρ�νιες διαπροσωπικ�ς συγκρο�σεις συνδ�ονται με μεγαλ�τερες πιθαν�τητες αυτοκτον�ας. Ακ�μη σχετικ� με την αυτοκτον�α, �χει διαμορφωθε� μ�α σειρ� απ� μ�θους που προκαλο�ν σ�γχυση ακ�μη και μεταξ� των ειδικ�ν ψυχικ�ς υγε�ας και καλ� θα �ταν να διαλευκανθο�ν:
Μ�θοι και Πραγματικ�τητα για την αυτοκτον�α
1) Τα �τομα με τ�σεις αυτοκτον�ας ε�ναι αποφασισμ�να να πεθ�νουν και �χουν το δικα�ωμα να πεθ�νουν. Στην πραγματικ�τητα, σχεδ�ν �λα τα �τομα ε�ναι αμφιθυμικ� για τον θ�νατο καθ�ς μπορε� να θ�λουν να πεθ�νουν και την �δια στιγμ� να επιθυμο�ν κ�ποιος να �ρθει να τους σ�σει. Για πολλο�ς το γεγον�ς �τι ζητο�ν βο�θεια ε�ναι αποτ�λεσμα αυτ�ς της αμφιθυμ�ας.
2) Απ� τη στιγμ� που αποφασ�ζει κ�ποιος να πεθ�νει, η αυτοκτον�α ε�ναι αναπ�φευκτη. Η ισχυρ� αυτοκαταστροφικ� τ�ση συν�θως υποχωρε� �ταν το �τομο καταφ�ρει να επιλ�σει � να ξεπερ�σει/αποδεχθε� τα προβλ�ματα που προκ�λεσαν αυτ� την προσωπικ� κρ�ση.
3) Τα �τομα που μιλο�ν για αυτοκτον�α δεν ε�ναι αυτ� που πραγματικ� την κ�νουν. Στο 80% των περιπτ�σεων που προχ�ρησαν σε αυτοκτον�α υπ�ρχαν σαφε�ς προειδοποι�σεις της πρ�θεσ�ς τους �τι θα πεθ�νουν.
4) Βελτ�ωση που ακολουθε� την κρ�ση αυτοκτον�ας σημα�νει �τι ο κ�νδυνος π�ρασε. Αυτ� ε�ναι �νας μ�θος που πρ�πει να αποκατασταθε� στις συνειδ�σεις �λων �στε τα �τομα που χρει�ζονται βο�θεια να την �χουν πιο αποτελεσματικ�. Σε πολλ�ς περιπτ�σεις, οι αυτοκτον�ες συμβα�νει τρεις περ�που μ�νες �στερα απ� μ�α οξε�α κρ�ση καθ�ς τ�τε ε�ναι πιο πιθαν� το �τομο να �χει βρει κ�ποια αποθ�ματα εν�ργειας και αποφασιστικ�τητας για να φ�ρει εις π�ρας τις προθ�σεις του.
5) Η συζ�τηση των αυτοκτονικ�ν σκ�ψεων και σχεδ�ων με τον ασθεν� θα ενισχ�σει περισσ�τερο τις ιδ�ες αυτ�ς. Ε�ν η συζ�τηση γ�νει ανοιχτ�, με προσοχ� και ευαισθησ�α περισσ�τερο συχν� ανακουφ�ζει την κρ�ση παρ� την επιδειν�νει.
