Η αλλεργικ� ριν�τιδα ε�ναι μ�α πολ� συνηθισμ�νη π�θηση, καθ�ς αφορ� �να πολ� μεγ�λο μ�ρος του πληθυσμο�. Η αιτ�α της ε�ναι η υπεραντ�δραση και η ευαισθητοπο�ηση του οργανισμο� σε ουσ�ες που αποκαλο�νται αεροαλλεργιογ�να, με συν�θεις «υπα�τιους» ορισμ�να φυτ�. Προκαλε�ται συν�θως απ� αλλεργικ� αντ�δραση στη γ�ρη, προκαλ�ντας αποδ�σμευση ισταμ�νης γ�ρω απ� τη μ�τη και τα μ�τια.
Η χρονικ� στιγμ� που αρχ�ζουν τα συμπτ�ματα της αλλεργικ�ς ριν�τιδας μας δε�χνει το ε�δος της γ�ρης που δημιουργε� το πρ�βλημα. Τα συμπτ�ματα που αρχ�ζουν απ� τον Απρ�λιο παραπ�μπουν στη γ�ρη των δ�ντρων, εν� η περ�οδος μεταξ� Ιουν�ου και Ιουλ�ου ε�ναι η εποχ� της κορ�φωσης των αλλεργι�ν απ� τη γ�ρη του γρασιδιο�. Μπορε� να ε�ναι εποχικ� (δηλαδ� μ�νο την �νοιξη), � μπορε� σταδιακ� να επεκταθε� σε �λο το �τος και να γ�νει �να απ� τα πιο συχν� χρ�νια νοσ�ματα. Επ�σης, μπορε� να ε�ναι �πια � σοβαρ�, �ταν προκαλε� διαταραχ�ς στις φυσικ�ς δραστηρι�τητες, στον �πνο � στην εργασ�α. Η γ�ρη του α�ρα απ� τα λουλο�δια, τα χ�ρτα και τα δ�ντρα ε�ναι οι κ�ριες αιτ�ες της αλλεργικ�ς ριν�τιδας, εν� κ�ποιες �λλες μορφ�ς προκαλο�νται απ� ορισμ�νες ουσ�ες �πως τις τρ�χες των ζ�ων, τη σκ�νη, τη ρ�πανση και τις χημικ�ς ουσ�ες που περι�χονται στις λακ των μαλλι�ν και στα αρ�ματα.
Τα συμπτ�ματα της αλλεργικ�ς ριν�τιδας ε�ναι ο ερεθισμ�ς, η καταρρο�, η συμφ�ρηση, οι πταρμο�, ο κνησμ�ς στη ρ�να και στη μαλθακ� υπερ�α. Οι επιπεφυκ�τες εμφαν�ζουν δακρ�ρροια, κνησμ�, ερυθρ�τητα. Το 30% των ασθεν�ν με αλλεργικ� ριν�τιδα θα εμφαν�σει �σθμα. Αυτ� θα ε�ναι αρχικ� επ�σης εποχικ� � διαλε�πον, �μως ε�ναι πιθαν� �πειτα απ� κ�ποιο χρονικ� δι�στημα να εξελιχθε� σε ολοετ�ς και επ�μονο. Τα κυρι�τερα συμπτ�ματα του �σθματος ε�ναι ο β�χας, η δ�σπνοια, το β�ρος στο στ�θος και ο συριγμ�ς. Ο ασθεν�ς με �σθμα εμφαν�ζει νυκτεριν�ς αφυπν�σεις, εν� πριν εδραιωθε� μια τ�τοια κλινικ� εικ�να παρουσι�ζει πιθαν�ς βρογχικ� υπεραπαντητικ�τητα, η οπο�α εκδηλ�νεται ως β�χας στην παρατεταμ�νη ομιλ�α, στο γ�λιο, στις φων�ς, στην εισπνο� ψυχρο� α�ρα, �πειτα απ� κοιν� κρυολ�γημα.
Ο τρ�πος αντιμετ�πισης της αλλεργ�ας βασ�ζεται στο τρ�πτυχο «αποφυγ�, φαρμακευτικ� θεραπε�α, ανοσοθεραπε�α». Η αποφυγ� ε�ναι θεραπευτικ� �πλο μ�νο στα αλλεργιογ�να που προ�ρχονται απ� επιθ�λια ζ�ων και ημ�μετρο στην αντιμετ�πιση της αλλεργ�ας των ακ�ρεων. �σον αφορ� στην αντιμετ�πιση των γ�ρεων, η αποφυγ� ε�ναι... ουτοπικ�.
Η φαρμακοθεραπε�α συν�σταται σε γενικ�ς γραμμ�ς σε τρι�ν ειδ�ν φ�ρμακα: α) Αντιισταμινικ� που σταματο�ν την αποδ�σμευση της ισταμ�νης που ευθ�νεται για το πρ�ξιμο και τη συμφ�ρηση, β) Στεροειδ� ρινικ� σπρ�ι και γ) Αποφρακτικ� ρινικ� σπρ�ι (π.χ.εφεδρ�νη). Τα εν λ�γω σκευ�σματα ε�ναι απολ�τως ασφαλ�, αλλ� δεν τροποποιο�ν την φυσικ� πορε�α της ν�σου, σε αντ�θεση με την ανοσοθεραπε�α. Η ανοσοθεραπε�α ε�ναι η ιατρικ� πρ�ξη χορ�γησης σταδιακ� αυξαν�μενων δ�σεων παρ�γωγου αλλεργιογ�νου σε �ναν ασθεν� με σκοπ� τη βελτ�ωση � την εκρ�ζωση των συμπτωμ�των που οφε�λονται σε αυτ�. Τα κ�ρια ερωτ�ματα ε�ναι κατ� π�σον μετ� τη διακοπ� της ανοσοθεραπε�ας το αποτ�λεσμα παραμ�νει, ε�ν η ανοσοθεραπε�α αποτρ�πει την εξ�λιξη της ριν�τιδας σε �σθμα και επ�σης κατ� π�σον η ανοσοθεραπε�α σε �να αλλεργιογ�νο αποτρ�πει την ευαισθητοπο�ηση σε �λλα. Οι μελ�τες που υπ�ρχουν στη δι�θεσ� μας απαντο�ν καταφατικ� σε �λα αυτ� τα ερωτ�ματα, με συν�πεια να γνωρ�ζουμε σ�μερα �τι η εν�σιμη ανοσοθεραπε�α επ�γει ανοσιακ� και κλινικ� ανοχ�, �χει μακροχρ�νια αποτελεσματικ�τητα και τροποποιε� τη φυσικ� πορε�α της ν�σου. Τα φ�ρμακα που χορηγο�νται χωρ�ς ιατρικ� συνταγ� για την περ�πτωση αυτ�, �πως τα αντιισταμινικ� και το χρωμικ� ν�τριο, ανακουφ�ζουν απ� τον π�νο, �μως η παρατεταμ�νη χρ�ση κ�ποιων ρινικ�ν σπρ�ι μπορε� να προκαλ�σει ζημι� στο εσωτερικ� της μ�της, γι’ αυτ�, αν τα συμπτ�ματα επιμ�νουν ζητ�στε τη συμβουλ� του γιατρο� σας. Συμπερασματικ�, ο ασθεν�ς με αλλεργικ� ριν�τιδα πρ�πει να αντιμετωπ�ζεται �γκαιρα πριν αυτ� εξελιχθε� χρονικ� και ανατομικ�.
Πολλο� �νθρωποι αποφε�γουν τη χρ�ση τ�τοιων φαρμ�κων για μεγ�λες χρονικ�ς περι�δους, εξαιτ�ας των δυσ�ρεστων παρενεργει�ν τους και συχν� επωφελο�νται απ� διατροφικ�ς αλλαγ�ς και φυσικ� συμπληρ�ματα που μει�νουν σημαντικ� � ακ�μα και εκμηδεν�ζουν την αν�γκη τ�τοιων φαρμ�κων.
Αν και η αλλεργικ� ριν�τιδα προκαλε�ται κατ� β�ση απ� αντ�δραση στη γ�ρη, μερικ�ς τροφ�ς �πως το σιτ�ρι, τα γαλακτοκομικ� και οι φρ�ουλες μπορε� να επιδειν�σουν τα συμπτ�ματα ερεθ�ζοντας το ανοσοποιητικ� σ�στημα. Το γ�λα σ�γιας και ρυζιο� καθ�ς και το κατσικ�σιο τυρ� ε�ναι καλ�ς εναλλακτικ�ς του αγελαδινο� γ�λακτος και τυριο�, εν� η βρ�μη, το ρ�ζι, τα μπισκ�τα ρυζιο�, το κριθ�ρι, το ψωμ� και τα μπισκ�τα σικ�λεως ε�ναι καλ� υποκατ�στατα του σιταριο�. �λλες τροφ�ς που ε�ναι πιθαν� να ενισχ�ουν τις αλλεργικ�ς εκδηλ�σεις ε�ναι το κ�κκινο κρ�ας και η ζ�χαρη, τροφ�ς που μπορε�τε αντικαταστ�σετε με ψ�ρια και πουλερικ� καθ�ς και με μ�λι � σιρ�πι σφενδ�μνου αντ�στοιχα.
Αντικαταρρο�κ�ς τροφ�ς ε�ναι τα φασ�λια, το σκ�ρδο, τα ραπαν�κια και το νεροκ�ρδαμο. Προτιμ�στε να καταναλ�νετε αμαγε�ρευτες, ωμ�ς τροφ�ς(�πως ωμ� φρο�τα και λαχανικ�) σε αναλογ�α 70% και μαγειρεμ�νες τροφ�ς σε ποσοστ� περ�που 30%. Δοκιμ�στε να παρασκευ�σετε χυμ� απ� φρ�σκα φρο�τα και λαχανικ�, αναμιγν�οντας �σες ποσ�τητες απ� σ�λινο, καρ�το και μ�λο. Φτι�ξτε περ�που μισ� λ�τρο χυμο� και πιε�τε τον με �δειο στομ�χι την εποχ� που η αλλεργικ� σας αντ�δραση βρ�σκεται σε �ξαρση, δι�τι θα βοηθ�σει ολ�κληρο τον οργανισμ� σας να «καθαρ�σει» και ν’ αυξ�σει με αυτ�ν τον τρ�πο την αντ�στασ� του απ�ναντι σε �λα �σα ερεθ�ζουν το ανοσοποιητικ� σας. Ακ�μα, στην περ�οδο της �ξαρσης των συμπτωμ�των χρησιμοποι�στε για την ρινικ� καταρρο� θαλασσιν� νερ�, που θα βοηθ�σει να καθαρ�σουν τα ιγμ�ρεια χωρ�ς να επιφ�ρει τις παρεν�ργειες των στεροειδ�ν ρινικ�ν σπρ�ι. Το �διο αποτελεσματικ� μπορε� να αποβε� και το σησαμ�λαιο στην αντιμετ�πιση της καταρρο�ς. Β�λτε μια σταγ�να καθαρο� σησαμ�λαιου σε κ�θε ρουθο�νι πριν π�τε για �πνο.
Η Βιταμ�νη C, �χει φυσικ� αντιισταμινικ� δρ�ση στο σ�μα και μπορε� να μει�σει � ακ�μα και να εξαφαν�σει σε πολλ�ς περιπτ�σεις τα συμπτ�ματα του αλλεργικο� κατ�ρρου. Τα Βιοφλαβονοειδ� (Βαλανοκετ�νη), βοηθο�ν στην ελ�ττωση της αποδ�σμευσης ισταμ�νης απ� τα κ�τταρα του ανοσοποιητικο� που ονομ�ζονται βασε�φιλα κ�τταρα, βελτι�νοντας �τσι τα συμπτ�ματα του αλλεργικο� κατ�ρρου. Η Βρωμελ�νη, η οπο�α αποτελε� συστατικ� του εκχυλ�σματος αναν� και φα�νεται να ενισχ�ει τη δρ�ση των βιοφλαβονοειδ�ν, �ταν χορηγε�ται προ φαγητο�. Το σκ�ρδο, που γενικ� ενισχ�ει το ανοσοποιητικ�, βοηθ� επ�σης στην αντιμετ�πιση των αλλεργιογ�νων ουσι�ν.
Υπ�ρχουν επ�σης β�τανα, τα οπο�α μπορε� να αποβο�ν ιδια�τερα ευεργετικ� και στη περ�πτωση της αλλεργικ�ς ριν�τιδας. Η Ευφρασ�α (Euphrasia officinalis), ε�ναι �να εξαιρετικ� β�τανο για τα προβλ�ματα των βλεννογ�νων μεμβραν�ν. �ταν χρησιμοποιε�ται εσωτερικ� λειτουργε� ως εξα�ρετο αντικαταρρο�κ� και �τσι ε�ναι κατ�λληλο για αλλεργικ� ριν�τιδα, ιγμορ�τιδα και �λλες συμφορητικ�ς καταστ�σεις. Η τσουκν�δα, που χρησιμοποιε�ται σε δι�φορες μορφ�ς αλλεργ�ας, βοηθ� στην αποσυμφ�ρηση και ανακουφ�ζει απ� τη φλεγμον�.
Η αρωματοθεραπ�ια εκμεταλλε�εται τις ευεργετικ�ς ιδι�τητες των αιθ�ριων ελα�ων σε μια σειρ� παθ�σεων, συμπεριλαμβανομ�νης και της αλλεργ�ας. Συγκεκριμ�να, οι εισπνο�ς ατμο� απ� �να μ�γμα 300 ml καυτο� νερο� με λ�γες σταγ�νες αιθ�ριου ελα�ου ευκαλ�πτου και μ�ντας ανακουφ�ζουν τα ιγμ�ρεια. Επ�σης μπορε�τε να αναμ�ξετε μερικ�ς σταγ�νες αιθερ�ου ελα�ου λεβ�ντας με αμυγδαλ�λαιο και να κ�νετε μασ�ζ στην περιοχ� γ�ρω απ� τη μ�τη, τα ζυγωματικ� και το μ�τωπο.
Η δι�γνωση της αλλεργικ�ς ριν�τιδας γ�νεται με β�ση το ιστορικ�, την αντικειμενικ� εξ�ταση (ρινοσκ�πηση) και τη διεν�ργεια δερματικ�ν δοκιμασι�ν δι� νυγμο� (skin prick tests) με ειδικ� διαμορφωμ�να εκχυλ�σματα που περι�χουν τα υπε�θυνα αλλεργιογ�να. Οι δερματικ�ς δοκιμασ�ες δι� νυγμο� ε�ναι απολ�τως ασφαλε�ς, αν�δυνες και αξι�πιστες. Δε σημα�νει �τι �ταν ο ασθεν�ς ε�ναι θετικ�ς στις εξετ�σεις του α�ματος � στα skin prick tests ε�ναι αυτομ�τως και αλλεργικ�ς σε αυτ�. Ε�ναι απαρα�τητη η κλινικ� συσχ�τιση των αποτελεσμ�των με τα συμπτ�ματα.
Εφοδιαστε�τε λοιπ�ν με σωστ� φαρμακευτικ� αγωγ�, θωρακε�στε τον οργανισμ� σας με μια ισορροπημ�νη διατροφ� και με την πιο ανοιξι�τικη δι�θεσ� σας,... ξεμυτ�στε ελε�θερα �ξω στην φ�ση που �χει ανθ�σει και σας περιμ�νει.
Ευχαριστ� θερμ� τον κ�ριο Κωνσταντ�νο Πεταλ�, Αλλεργιολ�γο και την κυρ�α Ευαγγελ�α Μωρ�λλα, Φαρμακοποι�, για τις ιατρικ�ς και διατροφολογικ�ς πληροφορ�ες.
